Doanh nghiệp nhỏ kiện thuế quan mới của Trump lên tòa án Mỹ

Chính sách thuế quan của cựu Tổng thống Donald Trump lại một lần nữa rơi vào vòng kiểm tra pháp lý khi các mức thuế quan toàn cầu tạm thời 10% vừa hết hiệu lực, hai nhóm doanh nghiệp nhỏ đã đâm đơn kiện lên tòa án nhằm phản đối các biện pháp thương mại mới do chính quyền Trump ban hành. Các vụ kiện tập trung vào mức thuế quan mới được công bố đầu tuần này, áp dụng mức thuế hai con số đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 đối tác thương mại, chiếm khoảng 99% tổng lượng hàng hóa nhập khẩu của Mỹ.

Chính quyền Trump dựa vào Mục 301 của Luật Thương mại năm 1974 để áp đặt các mức thuế mới, với lý do nhằm vào những quốc gia mà Mỹ cho rằng không ngăn chặn được hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Song các doanh nghiệp khởi kiện cho rằng những biện pháp mới này thực tế là sự thay thế cho các mức thuế quan toàn cầu mà Trump áp đặt từ năm ngoái nhưng đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ vào tháng 2 năm nay.

Hai vụ kiện riêng biệt được đệ trình. Vụ kiện đầu tiên được nộp lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ với nguyên đơn là công ty đồ chơi giáo dục Learning Resources cùng một số doanh nghiệp nhỏ khác. Learning Resources cũng từng là một trong các nguyên đơn trong vụ kiện trước đây thành công trước Tòa án Tối cao Mỹ. Vụ kiện thứ hai được đệ trình bởi Burlap and Barrel, một công ty gia vị ở New York, và Collective Horology, một cửa hàng bán đồng hồ tại Ventura, California. Các doanh nghiệp này được đại diện bởi Liberty Justice Center, tổ chức vận động tự do cá nhân theo khuynh hướng chính trị tự do.

Các vụ kiện cho rằng chính phủ chưa trình bày đầy đủ căn cứ pháp lý cho từng quốc gia bị áp thuế. Họ cũng cho rằng chính quyền chưa chứng minh được cách thức các mức thuế sẽ loại bỏ được hành vi lao động cưỡng bức, như yêu cầu của Mục 301. Thay vào đó, chính quyền đang sử dụng các mức thuế này để thay thế các mức thuế toàn cầu đã bị hủy bỏ trước đó.

Theo Sara Albrecht, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Liberty Justice Center, "Lao động cưỡng bức là điều không thể chấp nhận về mặt đạo đức, nhưng mục tiêu quan trọng không cho phép chính phủ phớt lờ pháp luật. Chính quyền đã cho phép một mức thuế toàn cầu hết hiệu lực và ngay lập tức thay thế bằng một mức thuế khác dựa trên luật khác. Việc thay đổi luật không có nghĩa là bỏ qua các quy định pháp luật." Hiện Nhà Trắng chưa phản hồi về các vụ kiện này.

Chuyên gia pháp lý nhận định các vụ kiện lần này có thể đối mặt với khó khăn lớn hơn các vụ kiện trước. Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Mục 301 từng được sử dụng để áp đặt thuế quan đối với Trung Quốc và các biện pháp đó đã sống sót qua các thách thức pháp lý. Điều này làm tăng khả năng các mức thuế mới khó bị bãi bỏ qua tòa án.

Patrick Childress, đối tác tại hãng luật Holland & Knight và cựu quan chức thương mại Mỹ, nhận định các mức thuế mới này nhiều khả năng sẽ duy trì trong thời gian dài. Khác với các mức thuế theo Mục 122 đã hết hiệu lực vào thứ Sáu vừa qua, "các mức thuế này sẽ tồn tại lâu dài." Ông cũng cho biết ngay cả khi các quốc gia áp dụng chính sách mà Mỹ mong muốn, họ vẫn phải chứng minh được việc thực thi chính sách đó thỏa đáng để thuế có thể được gỡ bỏ. "Điều này ngụ ý không có lối tắt ngắn hạn cho việc miễn thuế toàn quốc đối với các mức thuế thuộc Mục 301 mới."