Evangelina Araújo dẫn đầu chiến dịch cải thiện chất lượng không khí tại các đô thị Brazil

Evangelina Araújo, bác sĩ chuyên khoa bệnh lý tại Bệnh viện Tổng hợp São Paulo và Chủ tịch tổ chức phi lợi nhuận Viện Ar, là một trong những nhân vật tiên phong trong cuộc đấu tranh nhằm nâng cao chất lượng không khí ở Brazil. Bà không chỉ thực hiện các nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề này mà còn đóng vai trò tư vấn cho Viện công tố trong các phiên điều trần về luật pháp mới nhằm cải thiện môi trường không khí. Qua đó, Araújo cung cấp cơ sở khoa học thuyết phục cho việc công nhận ô nhiễm không khí là thách thức nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và yêu cầu chính quyền tăng cường ưu tiên trong quản lý.

Hiện tại, bà tham gia cùng nhóm chuyên gia thúc đẩy việc ứng dụng các tiêu chuẩn chất lượng không khí do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề ra, nhằm đẩy nhanh tiến trình lập kế hoạch giảm thiểu ô nhiễm trên toàn quốc.

Năm 2024, cùng với việc thông qua Chính sách quốc gia về chất lượng không khí, Brazil đã có khung pháp lý để thiết lập kế hoạch cải thiện môi trường không khí đô thị. Tuy nhiên, tranh luận vẫn tiếp tục khi Hội đồng Môi trường Quốc gia (Conama) chưa tiến tới việc giảm giới hạn ô nhiễm cho phép trong khu vực thành thị theo chuẩn WHO.

Quy định hiện hành cho phép người dân hít thở không khí có nồng độ bụi mịn (PM2,5) tối đa 15 microgram trên mét khối, trong khi tiêu chuẩn của WHO là không vượt quá 5 microgram. Brazil dự kiến sẽ áp dụng dần chuẩn này vào năm 2044, một khoảng thời gian dài khiến nhiều chuyên gia và xã hội dân sự bày tỏ lo ngại.

Evangelina Araújo chia sẻ rằng chính người dân đang phải chịu thiệt hại do sự chậm trễ trong áp dụng chuẩn quốc tế, dẫn đến gia tăng bệnh tật và tử vong liên quan đến ô nhiễm không khí. Bà nhận định rằng trong khi lĩnh vực môi trường quản lý vấn đề này, y tế lại là ngành chịu trách nhiệm đối phó với hậu quả, nhưng sự phối hợp giữa hai ngành còn hạn chế.

Tại Viện Ar, Araújo thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng y tế vào việc yêu cầu các cơ quan môi trường phát đi cảnh báo khi chất lượng không khí xuống mức nguy hiểm. Mặc dù hiện nay đã có cơ chế cảnh báo, nhưng mức ngưỡng để xác định tình trạng không khí ô nhiễm nghiêm trọng vẫn còn cao và chưa đủ nghiêm ngặt.

Sau 18 năm hoạt động, Viện Ar do Araújo sáng lập tham gia vào các diễn đàn quốc tế, bao gồm cả trong Tổ chức Y tế Thế giới, nhằm kêu gọi tài trợ cho các dự án thích ứng với biến đổi khí hậu liên quan đến ô nhiễm không khí.

Bà nhấn mạnh rằng chi phí y tế hiện nay do ô nhiễm không khí gây ra đủ để trang trải các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính theo Thỏa thuận Paris. Vì vậy, việc Brazil trì hoãn thêm 24 năm để đạt chuẩn chất lượng không khí của WHO là không có cơ sở hợp lý.

Qua những hoạt động này, Evangelina Araújo không chỉ mang đến tiếng nói khoa học mà còn truyền cảm hứng cho việc xây dựng chính sách bền vững, đồng thời kéo gần hơn mối liên kết giữa sức khỏe cộng đồng và môi trường sống trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu.