Ana Paula Maia: Nhà văn Brazil làm mới dòng văn học kinh dị và lọt vào danh sách Booker Prize

Ana Paula Maia, sinh năm 1978, đang trở thành biểu tượng mới trong nền văn học Brazil khi được vinh danh là một trong những tác giả tiềm năng nhất thế giới hiện nay. Năm 2026, cô là một trong các finalista của giải thưởng International Booker Prize với tác phẩm "Assim na terra como embaixo da terra" (tạm dịch: "Như trên mặt đất cũng như dưới lòng đất"), một cuốn tiểu thuyết gây ấn tượng mạnh bởi phong cách độc đáo và đề tài đậm chất văn học kinh dị. Tác phẩm này trước đó đã đoạt Giải Văn học São Paulo danh giá và được xuất bản lần đầu ở Brazil vào năm 2017 bởi nhà xuất bản Record.

Cuốn tiểu thuyết không chỉ nhận được đánh giá cao trong nước mà còn được dịch ra nhiều ngôn ngữ và triển khai độc giả toàn cầu, với bản quyền được chuyển giao cho ít nhất 13 quốc gia gồm Đan Mạch, Thổ Nhĩ Kỳ, và Hàn Quốc, cũng như đã xuất bản bằng tiếng Anh và Tây Ban Nha.

Ana Paula Maia là người đã góp phần làm sống lại dòng văn học kinh dị tại Brazil bằng cách lồng ghép những yếu tố độc đáo, phảng phất nét u ám tiêu biểu cho vùng nội địa suy tàn. Các tác phẩm trước đây như "De gados e homens" và "Enterre seus mortos" phản ánh những cảnh quan đìu hiu với những nhân vật làm việc trong môi trường khắc nghiệt như nhà máy giết mổ, mỏ than hay trại giam. Qua đó, cô thể hiện sự hiện diện liên tục của cái ác và sự tăm tối như một phần không thể tách rời của cuộc sống.

Trả lời phỏng vấn, tác giả cho biết cô đã chậm rãi đưa yếu tố kinh dị vào trong viết lách của mình như một quá trình phát triển liên tục. Cô đánh giá kinh dị là thể loại đa chiều, có chiều sâu lớn tùy theo cách khai thác, và dự đoán rằng xu hướng thể loại này sẽ ngày càng được quan tâm hơn trong cả văn học lẫn điện ảnh.

Là tác giả có tiếng tại những quốc gia Mỹ Latinh lân cận, Ana Paula Maia được các nhà phê bình danh tiếng trong khu vực đánh giá cao. Năm 2017, nhà tri thức Argentina Beatriz Sarlo đã ca ngợi cuốn "Assim na terra como embaixo da terra" nhờ sự tỉ mỉ trong từng chi tiết. Gần đây, Mariana Enríquez, nhà văn hàng đầu trong phong trào văn học kinh dị Mỹ Latinh, gọi Maia là "thiên tài" trong lĩnh vực này.

Cuối năm 2026, Ana Paula chuẩn bị ra mắt tác phẩm mới mang tên "O tenebroso brilho do sol" (tạm dịch: "Ánh sáng đáng sợ của mặt trời") do Nhà xuất bản Companhia das Letras phát hành. Đây là lần đầu cô thử sức với thể loại folk horror, một nhánh phụ của kinh dị tập trung vào những thị trấn nhỏ biệt lập, các nghi thức tôn giáo huyền bí và các cảnh quay chủ yếu diễn ra vào ban ngày. Tác phẩm khai thác những nét văn hóa và truyền thống tang lễ của cộng đồng người nhập cư Açores tại Rio Grande do Sul.

Tác giả chia sẻ rằng "O tenebroso brilho do sol" được viết sau sự mất mát của cha cô vào năm 2024, đồng thời thể hiện góc nhìn sâu sắc, bóng tối nhưng cũng đầy cảm xúc về bản ngã con người qua lăng kính văn học kinh dị. Cô còn tiết lộ kế hoạch tương lai dành cho nhiều đề tài kinh dị khác như ufology, kinh dị nông thôn, khoa học viễn tưởng lồng ghép yếu tố ma quái và chủ đề huyền bí, hứa hẹn mở rộng tầm ảnh hưởng của cô trong lĩnh vực giải trí đa phương tiện bao gồm sách, phim và loạt phim truyền hình.

Với thành tích quốc tế ngày càng được ghi nhận, Ana Paula Maia không chỉ đại diện cho văn học Brazil mà còn góp phần định hình hướng đi mới cho thể loại kinh dị trên toàn cầu.