Maestro Matheus Avlis: Từ châu Âu hướng về xây dựng nền âm nhạc cổ điển Brazil

Matheus Avlis Gonzaga Valdevino de Sousa, 31 tuổi, từng là nhạc trưởng trợ lý tại các nhà hát uy tín như Theatro da Paz ở Belém và Teatro Nacional tại Brasília. Hiện nay, anh đảm nhận vai trò giảng dạy và chỉ huy tại Conservatoire de Eaubonne (Pháp) đồng thời chuẩn bị tham gia khóa học quản lý âm nhạc tại đại học Sorbonne, Paris. Dù đang sinh sống và làm việc tại châu Âu, Matheus vẫn giữ liên kết sâu sắc với Brazil, nơi anh hướng tới phát triển các dự án âm nhạc mang tầm quốc tế.

Khác xa với hình ảnh truyền thống của một nhạc trưởng già, Matheus là đại diện thế hệ trẻ đầy nhiệt huyết, không ngừng nỗ lực quảng bá âm nhạc cổ điển Brazil ra toàn cầu. Dự án nghiên cứu của anh về các mô hình quản lý dàn nhạc và tổ chức văn hóa ở Hoa Kỳ, Pháp, Đức và Anh hướng tới áp dụng và phát triển tại các quốc gia đang định hình nền âm nhạc cổ điển như Brazil.

Để thuyết phục hội đồng đánh giá ở Sorbonne, Matheus nhấn mạnh tầm quan trọng của nghiên cứu trong bối cảnh các quốc gia phương Nam đang hoàn thiện cơ sở hạ tầng âm nhạc cổ điển. Anh chia sẻ: "Công trình này có thể không quá cần thiết với những nước đã có nền tảng vững chắc, nhưng ở các nước thuộc khu vực Nam bán cầu thì vô cùng giá trị." Anh luôn giữ tâm nguyện đóng góp cho Brazil, mong muốn xây dựng đất nước thành nguồn cung cấp các nhạc trưởng và nghệ sĩ danh tiếng trên thế giới.

Avlis tin rằng Brazil có tiềm năng sánh ngang với thành tựu về thể thao và âm nhạc đại chúng khi nói đến âm nhạc cổ điển, từ đó tạo động lực thu hút giới trẻ và công chúng với thể loại này.

Khởi đầu từ môi trường gia đình tại Distrito Federal với các hoạt động âm nhạc tôn giáo, Matheus tiếp xúc với dòng nhạc thánh ca và các bản nhạc cổ điển từ nhỏ. Đến tuổi thiếu niên, anh mở rộng sở thích với các tác phẩm nổi tiếng của MPB và rock như Caetano Veloso, Elis Regina, Jimi Hendrix và Tom Jobim, cho rằng đây là một cuộc cách mạng cá nhân trong quá trình trưởng thành âm nhạc của mình.

Anh từng vui đùa với sự quan sát khi tập luyện cùng cha mình qua các cử chỉ cầm nhịp như một nhạc trưởng. Sau đó, Matheus theo học thanh nhạc, piano, sáng tác và chỉ huy tại Escola de Música de Brasília cũng như Đại học Brasília (UnB).

Trong năm 2024, Matheus nhận lời mời đặc biệt không qua kỳ thi từ École Normale de Musique de Paris nhờ giới thiệu của một giáo sư và sự hỗ trợ tài chính từ cặp nhà bảo trợ người Brazil. Quãng thời gian ở Pháp đã mở ra nhiều cơ hội và anh dự kiến tiếp tục phát triển sự nghiệp và học vấn tại châu Âu.

Bên cạnh đó, anh đang làm luận án tiến sĩ tại UnB về sản xuất opera đương đại Brazil, với kết quả sơ bộ ghi nhận khoảng 70 tác phẩm opera mới ra mắt giai đoạn 2000-2025, phản bác quan điểm rằng dòng nhạc này đang bị đình trệ tại Brazil.

Matheus đặt câu hỏi về lý do các dàn nhạc Brazil chưa góp mặt tại nhiều liên hoan quốc tế lớn, cho rằng xã hội quốc tế đã dành sự quan tâm cho văn hóa Brazil nên đã đến lúc giới thiệu âm nhạc cổ điển của đất nước ra thế giới. Anh sẽ trở về Brazil sắp tới để chỉ huy một buổi biểu diễn ballet và một vở opera do nhà soạn nhạc Brazil João McDowell sáng tác.

Những nỗ lực của Matheus như một cầu nối giữa hai châu lục đồng thời thắp lên hy vọng cho sự phát triển của nền âm nhạc cổ điển Brazil trên bản đồ âm nhạc toàn cầu.