Thói quen xem tivi sau giờ làm có thực sự giúp phục hồi tinh thần?

Theo một nghiên cứu của Hiệp hội Thần kinh học Tây Ban Nha (SEN), có đến 63,5% người được khảo sát cho biết họ dành hơn hai giờ mỗi ngày để xem tivi vào các ngày trong tuần. Đặc biệt, thói quen xem tivi, xem series hoặc lướt mạng xã hội được nhiều người lựa chọn để xả stress sau một ngày làm việc căng thẳng. Tuy nhiên, theo chuyên gia tâm lý Elena Arnaiz, đây không phải là cách để phục hồi hiệu quả. Bà nhấn mạnh rằng việc tiếp tục ôm đồm thói quen này sẽ khiến người lao động khởi đầu ngày hôm sau trong trạng thái mệt mỏi, căng thẳng và suy giảm khả năng tập trung.

Elena Arnaiz, chuyên gia về tài năng và phát triển nghề nghiệp, nhận định rằng khi về nhà và bật tivi, người ta thường muốn tạm ngắt kết nối với những suy nghĩ, quyết định và áp lực xã hội mà họ gặp trong ngày. Việc xem tivi giống như một “công tắc” để tạm ngưng các hoạt động tinh thần, nhưng đó chỉ là sự tạm thời làm tê liệt cảm xúc mà không thực sự khôi phục hay chữa lành tâm lý. Nó chỉ giúp giảm nhẹ cảm giác căng thẳng chứ không giúp tái tạo năng lượng.

Hơn nữa, việc sử dụng điện thoại di động hay máy tính bảng mang tính chất khác biệt so với xem tivi. Khi dùng điện thoại, người dùng liên tục đưa ra các quyết định nhỏ như chọn nội dung xem, nhấn like hay trả lời tin nhắn, khiến bộ não duy trì trạng thái kích hoạt nhẹ đến trung bình, chưa được nghỉ ngơi toàn diện. Các thông báo hay kích thích cảm xúc bất ngờ từ điện thoại còn có thể làm tăng mức độ kích thích hơn, gây khó để thư giãn hoàn toàn.

Không phải việc xem tivi hay dùng điện thoại là xấu, mà quan trọng là mục đích phía sau thói quen đó. Elena Arnaiz chia sẻ, khi xem vì thích thú và cảm thấy thư giãn, người ta có thể hưởng lợi. Nhưng nếu làm điều đó để tránh suy nghĩ về một ngày khó khăn, hoặc để trốn tránh cảm xúc, thì đây lại là dấu hiệu không lành mạnh.

Nếu coi buổi chiều là phần thời gian còn thừa lại sau giờ làm để thả trôi cảm xúc, thì về lâu dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe và tinh thần. Người lao động sẽ không bắt đầu ngày mới với trạng thái tươi mới mà cảm thấy mệt mỏi, quá tải và khó tập trung. Các biểu hiện như khó ngủ, đau đầu, cảm giác lo âu thường xuyên cũng sẽ khởi phát, dẫn đến suy giảm sức khỏe tổng thể.

Nhiều người chạy đua giữa công việc, đến phòng tập, tham gia hoạt động xã hội không ngừng, với vẻ ngoài là tính kỷ luật hay động lực. Tuy nhiên, theo Elena Arnaiz, đó có thể là dấu hiệu của việc khó ngừng lại để đối diện với cảm xúc nội tại như sự mệt mỏi hay khoảng trống trong tâm hồn. Việc quá tải lịch trình giúp họ tránh phải nhìn nhận những vấn đề chưa giải quyết bên trong mình, góp phần làm suy yếu sức khỏe tinh thần chung của cộng đồng.

Các dấu hiệu phổ biến bao gồm: cảm giác mệt mỏi kéo dài, ngủ không sâu giấc, khó tập trung, dễ cáu gắt vì những việc nhỏ, và đặc biệt là đầu óc vẫn hoạt động liên tục sau giờ làm, không thể đặt dấu chấm thực sự cho công việc trong tâm trí.

Không có công thức nghỉ ngơi chuẩn cho mọi người, nhưng việc tạo ra sự chuyển đổi rõ ràng giữa công việc và thời gian cá nhân là rất cần thiết. Bằng cách cho phép bản thân thay đổi nhịp độ hoạt động, dù chỉ trong vài phút, ta giúp não nhận biết đã kết thúc một giai đoạn và chuẩn bị bước vào trạng thái chăm sóc bản thân nhẹ nhàng hơn.

Một thói quen đơn giản được khuyến khích là tránh để bản thân ở chế độ “tự động lái”. Thay vì chìm đắm vô thức vào tivi, hãy lựa chọn việc xem như một hành động có ý thức. Thêm vào đó, dành vài phút mỗi ngày để ở trong yên lặng, tạm rời xa các thiết bị điện tử, đi bộ quan sát xung quanh hay đơn giản là đón nhận cảm xúc trong lòng giúp giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng phục hồi tinh thần.

Elena Arnaiz khuyên mọi người nên để ý xem trạng thái cơ thể và tâm trí của mình vào sáng hôm sau như thế nào. Nếu thường xuyên thức dậy trong tâm trạng mệt mỏi, mất năng lượng, có thể cần thay đổi thói quen giải trí hoặc bổ sung những hoạt động nghỉ ngơi khác phù hợp hơn. Việc nghỉ ngơi không chỉ là đứng yên mà còn là cơ hội để hồi phục thực sự.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.