Sử Dụng Phòng Xông Hơi Thường Xuyên Giúp Cơ Thể Thích Nghi Tốt Hơn Với Nhiệt Độ Cao

Mùa hè năm nay tại nhiều khu vực của Vương quốc Anh và Tây Âu chứng kiến nhiệt độ tăng cao đỉnh điểm, kèm theo đó là những đợt nắng nóng chưa từng có. Trong bối cảnh này, các phòng xông hơi, đặc biệt là những cơ sở ngoài trời kết hợp giữa phòng xông và ngâm lạnh đang ngày càng thu hút sự chú ý như một phương pháp giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn khi đối mặt với thời tiết nóng bức.

Nicola Pegues, trưởng bộ phận vận hành của tổ chức phi lợi nhuận Community Sauna Baths, cho biết ban đầu lượng đặt phòng giảm khi nhiệt độ tăng, nhưng sau đó đã phục hồi nhanh chóng. Các địa điểm này đều cung cấp trải nghiệm luân phiên giữa phòng xông nóng và ngâm nước lạnh, giúp người dùng cảm nhận sự thoải mái rõ rệt.

Giáo sư Jari Laukkanen, bác sĩ tim mạch tại Đại học Đông Phần Lan và là chuyên gia nghiên cứu lợi ích sức khỏe của phòng xông hơi, giải thích rằng việc thường xuyên tiếp xúc với nhiệt độ cao có thể giúp cơ thể dần thích nghi và cải thiện khả năng chịu nhiệt. Đây cũng là nguyên tắc đã được ứng dụng trong y học thể thao, khi các vận động viên rèn luyện qua các giai đoạn nhiệt độ cao để nâng cao sức bền và khả năng hoạt động dưới trời nóng.

Laukkanen nhấn mạnh những thay đổi cơ thể bao gồm khả năng ra mồ hôi hiệu quả hơn, lưu thông máu dưới da tốt hơn, tăng thể tích huyết tương và giảm áp lực lên tim khi tiếp xúc với nhiệt độ cao. Những cải thiện này giúp điều hòa thân nhiệt hiệu quả hơn trong các tình huống nóng bức sau đó.

Tiến sĩ Jessica Mee, Đại học Worcester, đang nghiên cứu ảnh hưởng của ngâm nước nóng liên tục lên khả năng chịu nhiệt của cơ thể, cho biết việc làm quen với nhiệt độ cao không chỉ giúp cơ thể mà còn thay đổi cảm nhận về nhiệt độ và thói quen ứng xử của con người khi trời nóng. Những người đó có xu hướng điều chỉnh nhịp độ hoạt động hợp lý hơn, uống nước đủ và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo của cơ thể để tránh nguy hiểm.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể hưởng lợi từ việc thích nghi với nhiệt độ cao do các khả năng sinh lý cơ thể khác nhau. Tiến sĩ Heather Massey – chuyên gia về môi trường khắc nghiệt và sinh lý học tại Đại học Portsmouth – cảnh báo khả năng điều tiết mồ hôi và lưu thông máu dưới da là yếu tố quyết định sự thích nghi.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc người có bệnh cấp tính, sốt, cơn đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim gần đây hoặc huyết áp thấp chưa kiểm soát không nên sử dụng phòng xông hoặc bồn tắm nóng trước khi được đánh giá y tế.

Việc luyện tập bằng nhiệt nhằm thích nghi với nhiệt độ cao cần mất khoảng 40-60 phút tiếp xúc mỗi ngày trong ít nhất 4 đến 6 ngày liên tục, với tác dụng kéo dài khoảng một tuần. Nếu tập luyện lâu dài hơn, hiệu quả thích nghi kéo dài hơn. Tuy vậy, liệu xông hơi trong đợt nắng nóng có thật sự an toàn và hiệu quả còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thể trạng từng người và giám sát trong quá trình sử dụng.

Giáo sư Laukkanen nhấn mạnh rằng thích nghi với nhiệt không đồng nghĩa với việc phòng tránh các vấn đề sức khỏe do nóng. Hiện chưa có bằng chứng mạnh để khẳng định việc xông hơi trong đợt nắng nóng giúp ngăn ngừa các bệnh liên quan nhiệt hay những biến chứng khác.

Điều quan trọng vẫn là tuân thủ các hướng dẫn về y tế công cộng như giữ đủ nước, tránh vận động mạnh khi nhiệt độ cao nhất trong ngày và chăm sóc người dễ tổn thương.

Tiến sĩ Mee cảnh báo rằng làm quen với nhiệt chỉ là chiến lược chuẩn bị cho các tháng mùa xuân và đầu hè, không phải biện pháp ứng phó cho những ngày nóng nhất. Trên những ngày nóng, sử dụng phòng xông hoặc bồn tắm nóng có thể khiến cơ thể thêm gánh nặng nhiệt vì không có thời gian hồi phục, đặc biệt khi cơ thể đã chịu nhiều áp lực do thiếu ngủ, mất nước và mệt mỏi tim mạch tích lũy.

Các nghiên cứu hiện nay chủ yếu được thực hiện trong môi trường kiểm soát chặt chẽ, có giám sát nhiệt độ, thời gian tiếp xúc và người hỗ trợ thường xuyên. Tuy nhiên, hiệu quả và an toàn khi áp dụng trong điều kiện gia đình không có người giám sát vẫn chưa được xác định, trong đó nguy cơ ngất xỉu được coi là đáng chú ý nhất.

Do đó, việc sử dụng phòng xông hơi để thích nghi với nắng nóng cần được cân nhắc kỹ càng và không nên thay thế các biện pháp phòng ngừa cơ bản đã được khuyến cáo.