Nhật Bản thông qua luật hình sự hóa hành vi bôi nhọ quốc kỳ gây tranh cãi

Ngày 17/7/2026, Quốc hội Nhật Bản đã chính thức thông qua một luật quan trọng, theo đó áp dụng hình phạt hình sự cho những hành vi bôi nhọ quốc kỳ, nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ biểu tượng quốc gia. Đây là một bước tiến đáng chú ý trong chương trình nghị sự của Thủ tướng Sanae Takaichi trong kỳ họp Quốc hội lần này.

Trước đây, Nhật Bản đã có các quy định nghiêm cấm việc xúc phạm quốc kỳ nước ngoài, tuy nhiên lại chưa đưa ra chế tài tương tự đối với quốc kỳ của chính nước mình. Luật mới đã khắc phục điểm thiếu sót này bằng cách áp dụng các hình phạt tương đương, bao gồm án tù tối đa 2 năm hoặc phạt tiền đến 200.000 yen (khoảng 1.200 đô la Mỹ). Những hành vi bị cấm bao gồm phá hoại, lấy đi hoặc làm bẩn quốc kỳ dưới những hình thức khiến người khác có cảm giác khó chịu hoặc phẫn nộ mạnh mẽ.

Luật được đề xuất bởi liên minh cầm quyền gồm Đảng Dân chủ Tự do và Đảng Đổi mới Nhật Bản, cùng với sự hỗ trợ của các đảng đối lập như Đảng Dân chủ vì Nhân dân và Đảng Sanseito, đã nhận được sự tán thành tại Thượng viện trước khi chính thức có hiệu lực.

Tuy nhiên, nhiều đảng đối lập khác, điển hình là Đảng Dân chủ Hiến pháp Nhật Bản, cùng các chuyên gia pháp lý đã bày tỏ quan ngại về khả năng luật sẽ vi phạm quyền tự do biểu đạt được bảo vệ bởi Hiến pháp Nhật Bản. Hai trong số ba chuyên gia từng tham gia điều trần tại ủy ban Thượng viện đã đánh giá luật có thể là vi hiến do tiềm ẩn nguy cơ thực thi tùy tiện.

Theo quy định, việc xác định một hành vi có phải chịu trách nhiệm hình sự sẽ dựa trên tổng thể hoàn cảnh xảy ra. Một số ví dụ có thể bị xem là vi phạm gồm: giẫm đạp lên quốc kỳ, phủ bùn lên quốc kỳ tại nơi công cộng như đường phố hay công viên, hoặc bôi bẩn quốc kỳ bằng phân hoặc nước tiểu.

Đáng chú ý, việc phát trực tiếp hành động xé hoặc đốt quốc kỳ trong không gian riêng tư cũng nằm trong diện bị xử phạt. Tuy nhiên, một điều khoản về việc xử lý những trường hợp chia sẻ video này đã bị loại bỏ để đảm bảo sự đồng thuận từ các đảng đối lập như Đảng Dân chủ vì Nhân dân và Đảng Sanseito.

Luật còn có điều khoản bổ sung yêu cầu cơ quan chức năng tiến hành đánh giá lại sau khoảng ba năm áp dụng nhằm xác định liệu có cần bổ sung, điều chỉnh nhằm đối phó với các hình thức vi phạm phát sinh mới, chẳng hạn việc phát tán trực tuyến các hình ảnh xúc phạm quốc kỳ.

Việc hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ quốc kỳ của Nhật Bản trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, đặc biệt là lĩnh vực truyền thông số, nhận được sự quan tâm sâu sắc và cả những tranh luận sôi nổi từ công chúng và giới chuyên môn về cân bằng giữa việc bảo vệ giá trị quốc gia và tự do cá nhân.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.