Trump cáo buộc có lỗ hổng an ninh trong hệ thống bầu cử Mỹ và kêu gọi cải cách

Tổng thống Donald Trump đã có bài phát biểu trước quốc dân kéo dài dưới 30 phút vào tối thứ Năm, sau nhiều đồn đoán về nội dung có thể gây chấn động hoặc thậm chí ngăn chặn cuộc bầu cử Quốc hội vào mùa thu. Trái với kỳ vọng, ông không đề cập đến việc trì hoãn hay hủy bỏ cuộc bầu cử. Thay vào đó, Trump tập trung khai thác các cáo buộc liên quan đến sự can thiệp của Trung Quốc trong kỳ bầu cử tổng thống năm 2020 và việc che giấu thông tin này bởi các lực lượng trong bộ máy chính phủ Mỹ, được ông gọi là "deep state" cùng với Joe Biden.

Ông cho rằng Bắc Kinh đã cố gắng ngăn cản chiến thắng của mình và tuyên bố sẽ chỉ đạo mở một cuộc điều tra về vụ việc. Đồng thời, ông kêu gọi Quốc hội nhanh chóng thông qua dự luật "Save America Act" - một đề xuất cải cách bầu cử với mục tiêu khắc phục những lỗ hổng bảo mật hệ thống bầu cử quốc gia.

Phát biểu của Tổng thống bắt đầu với lời khẳng định nước Mỹ hiện mạnh mẽ, an toàn và thịnh vượng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, ông nhanh chóng chuyển sang vấn đề chính: sự bất công trong hệ thống bầu cử. Ông nhấn mạnh sẽ loại bỏ những hành vi gian lận và can thiệp vào các cuộc bầu cử trong tương lai.

Trump công bố rằng chính quyền sẽ công khai các tài liệu chứng minh Trung Quốc đã can thiệp không chỉ trong cuộc bầu cử tổng thống 2020 mà còn trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 2018. Những hoạt động này bao gồm tấn công mạng, làm giả tài liệu bầu cử và can thiệp vào thiết bị máy đếm phiếu nhằm làm giảm lòng tin của người dân vào tính trung thực của hệ thống. Ông cho biết có đến 18 bang chịu ảnh hưởng.

Ông tiếp tục nhắc lại những cáo buộc cũ về việc có túi đựng phiếu bầu bị đốt cháy và tố cáo "deep state" - thuật ngữ ông dùng để chỉ bộ máy tư pháp và cơ quan an ninh vốn được cho là chống lại ông trong nhiệm kỳ đầu tiên - đã che đậy thông tin này. Trump cáo buộc Nga, Iran, Bắc Triều Tiên cùng các tác nhân phi nhà nước cũng liên quan đến việc can thiệp, dù ông không cung cấp bằng chứng cụ thể cho các cáo buộc này. Thực tế, Nga từng bị cáo buộc can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2016 nhưng theo chiều hướng ủng hộ Trump.

Ông kết thúc bài phát biểu với lời cam kết sẽ cải tổ lại hệ thống bầu cử nhằm đảm bảo công bằng trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội tháng 11.

Trước khi ông Trump phát biểu, một số phương tiện truyền thông Mỹ đã đưa tin về báo cáo sơ bộ từ Bộ An ninh Nội địa dưới thời Bộ trưởng Markwayne Mullin, cho biết có khả năng khoảng 250.000 người không phải công dân Mỹ đã đăng ký bỏ phiếu tại bốn bang gồm California, New Jersey, Nevada và Pennsylvania. Những dữ liệu này dựa trên việc so sánh hồ sơ đăng ký cử tri với cơ sở dữ liệu nhập cư. Tuy nhiên, chính phủ liên bang chưa có hành động pháp lý nào, chỉ yêu cầu các bang phối hợp kiểm tra thông tin.

Trước bài phát biểu, sự lo ngại đã nổi lên trong nội bộ đảng Cộng hòa và một số cố vấn của Trump khi họ khuyên ông tập trung vào các vấn đề kinh tế như tăng trưởng kinh tế và lạm phát – đặc biệt là giá xăng dầu liên quan đến cuộc chiến ở Iran - thay vì tiếp tục nhấn mạnh các cáo buộc về gian lận bầu cử 2020. Nhiều chuyên gia và nhân vật thân cận từng xác nhận không có bằng chứng đủ thuyết phục cho những tuyên bố này, như cựu Bộ trưởng Tư pháp Bill Barr và các cơ quan tình báo Mỹ.

Đảng Dân chủ và nhiều nhà phân tích coi đây là hành động thể hiện thái độ không chấp nhận thất bại của Tổng thống Trump. Jon Ossoff, Thượng nghị sĩ Georgia, nhận định ông Trump đang nhân cơ hội để lặp lại các cáo buộc cũ trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông ngày càng nghiêm trọng và chi phí sinh hoạt của người dân Mỹ gia tăng trên diện rộng.

Bài phát biểu của Trump làm dấy lên nhiều câu hỏi về mục đích thật sự của ông. Liệu ông có đang cố gắng ảnh hưởng đến kết quả bầu cử sắp tới hay gây áp lực để đảng Cộng hòa thúc đẩy các thay đổi pháp lý nhằm can thiệp vào tổ chức bầu cử do từng tiểu bang quản lý theo hiến pháp? Hay ông muốn chuyển hướng dư luận khỏi những hậu quả từ các chính sách và căng thẳng địa chính trị, nhất là cuộc xung đột tại Iran?

Còn nữa, ông có thể đang chuẩn bị cho khả năng thất bại trong cuộc bầu cử Quốc hội, để biện minh rằng nguyên nhân thất bại không phải do mình mà do Quốc hội không thông qua dự luật cải cách bầu cử của ông. Tất cả những câu hỏi này vẫn đang chờ câu trả lời từ diễn biến chính trị tiếp theo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.