Lượng Nước và Năng Lượng Tiêu Thụ của Trí Tuệ Nhân Tạo Đang Tăng Mạnh, Báo Động Từ Liên Hợp Quốc

Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc do Viện Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc Đại học Liên Hợp Quốc (UNU-INWEH) thực hiện, đến năm 2030, trí tuệ nhân tạo dự kiến sử dụng khoảng 3% sản lượng điện năng toàn cầu. Con số này gần như gấp ba lần tổng lượng điện tiêu thụ hàng năm của Pakistan, Bangladesh và Nigeria cộng lại. Đồng thời, lượng khí thải từ AI sẽ tương đương với lượng phát thải khí nhà kính của Vương quốc Anh, trong khi việc làm mát các trung tâm dữ liệu liên quan đến AI sẽ đòi hỏi lượng nước lớn hơn tổng tiêu thụ nước hàng năm của toàn thế giới.

Báo cáo cũng ước tính rằng nhu cầu nước hàng năm liên quan đến AI sẽ đạt tới 9,3 nghìn tỷ lít, đủ đáp ứng nhu cầu nước cho hơn 1,3 tỷ người dân tại khu vực châu Phi hạ Sahara. Kích thước các trung tâm dữ liệu dự kiến sẽ tăng mạnh, diện tích của chúng đến cuối thập kỷ này có thể gấp đôi diện tích của thủ đô Jakarta, Indonesia.

Năm ngoái, các trung tâm dữ liệu trên thế giới tiêu thụ khoảng 448 terawatt giờ điện, trong đó AI chiếm xấp xỉ 20%. Nếu coi các trung tâm dữ liệu là một quốc gia, thì đây sẽ là nước tiêu thụ năng lượng lớn thứ 11 thế giới, đứng giữa Ả Rập Saudi và Pháp. Dự kiến, đến năm 2025, chúng sẽ tạo ra khoảng 189 triệu tấn khí thải CO2 và sử dụng khoảng 4,5 nghìn tỷ lít nước.

Phát triển AI cũng thúc đẩy sản lượng chất thải điện tử ngày càng tăng, ước tính đạt tới 2,5 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030. Việc xử lý và lưu trữ chất thải này có thể gây áp lực lên các quốc gia có thu nhập thấp, làm sâu sắc thêm khoảng cách xã hội và các vấn đề môi trường. Quá trình xây dựng thêm các trung tâm dữ liệu đòi hỏi khai thác khoáng sản gây nên lo ngại về việc suy thoái môi trường và nguy cơ ảnh hưởng tới cộng đồng cư dân quanh khu vực khai thác.

ChatGPT, một trong những công cụ AI phổ biến, xử lý khoảng 2,5 tỷ thông điệp mỗi ngày, trong đó việc tạo phản hồi chiếm tới 90% tổng năng lượng tiêu thụ của AI. Mỗi năm, ChatGPT tiêu hao khoảng 383 gigawatt giờ điện năng.

Nhà nghiên cứu Kaveh Madani thuộc UNU-INWEH cho biết báo cáo này mới chỉ thể hiện bề nổi trong khi các công ty sở hữu trung tâm dữ liệu thường hay giữ kín thông tin về tác động môi trường của họ. Ví dụ như tại Hà Lan, một trung tâm dữ liệu của Microsoft đã tiêu thụ khoảng 1% tổng điện năng quốc gia trong năm qua. Năm 2024, 45 trung tâm dữ liệu tại Hà Lan chiếm 4,2% tổng nhu cầu điện cả nước, tương đương mức tiêu thụ điện của gần 2 triệu hộ gia đình.

Tại Mỹ, các trung tâm dữ liệu hiện chiếm khoảng 4% nhu cầu điện, dự kiến tăng lên 9% vào năm 2030. Quốc gia này đang vận hành khoảng 4.000 trung tâm dữ liệu với hơn 800 công trình đang xây dựng và 1.500 trong giai đoạn quy hoạch. Sự phát triển số lượng lớn này làm tăng áp lực lên môi trường, đặc biệt là với các vùng đang trong tình trạng hạn hán.

Trước hiện thực này, một số vùng tại Mỹ đã có các biện pháp hạn chế xây dựng trung tâm dữ liệu, như bang New York áp đặt lệnh cấm xây dựng trung tâm có công suất từ 50 megawatt trở lên trong một năm.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.