Hiệp hội sản xuất công tơ Nigeria rút đơn kiện, mở đường cho mua sắm 1,55 triệu công tơ thông minh

Hiệp hội Các nhà sản xuất công tơ Nigeria (AMMON) đã chính thức rút đơn kiện đối với Chính phủ Liên bang Nigeria, sau nhiều tháng xảy ra tranh chấp pháp lý khiến việc mua sắm 1,55 triệu công tơ điện thông minh bị đình trệ. Quyết định này được đưa ra dựa trên lợi ích quốc gia và sự cam kết từ phía chính phủ trong việc phát triển ngành sản xuất công tơ nội địa.

Chủ tịch AMMON, ông Durosola Omogbenigun, xác nhận trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với The PUNCH rằng quyết định rút đơn kiện không phải do thay đổi quan điểm một cách đơn thuần, mà là kết quả từ những cam kết cụ thể của chính phủ liên quan đến việc ưu tiên sử dụng công tơ sản xuất trong nước.

Ông Omogbenigun cho biết chính phủ đã đồng ý đặt ưu tiên sử dụng các công tơ sản xuất trong nước như một phần của chiến lược tăng cường nội địa hóa trong ngành điện lực. Chính phủ cũng cam kết hỗ trợ ngành sản xuất nội địa, cùng các chính sách nhằm giảm sự phụ thuộc vào công tơ nhập khẩu.

Hiện hai bên đã thành lập một nhóm công tác chung nhằm triển khai các thỏa thuận này và mở rộng cơ hội cho các nhà sản xuất bản địa. Nhóm này cũng đang xây dựng chiến lược tích hợp ngược (backward integration) để thúc đẩy thay thế nhập khẩu công tơ bằng sản phẩm trong nước.

Việc rút đơn kiện đã gỡ bỏ rào cản pháp lý khiến các chương trình mua sắm công tơ như Chương trình Phục hồi Ngành phân phối (Distribution Sector Recovery Programme), Quỹ Mua sắm Công tơ Giai đoạn III (Meter Acquisition Fund Phase III), và Sáng kiến Công tơ Tổng thống (Presidential Metering Initiative) bị đình lại.

Theo Bộ trưởng Bộ Điện lực Nigeria, Joseph Tegbe, các cuộc đối thoại và giải quyết tranh chấp đã được tiến hành nhờ vào sự can thiệp của ông, qua đó đưa đến một giải pháp hài hòa với sự tham gia của nhiều cơ quan nhà nước liên quan và AMMON. Thông báo gỡ bỏ kiện tụng đã được nộp tại Tòa án Liên bang vùng Kano.

Bộ Điện lực Nigeria cho biết việc giải quyết tranh chấp qua đối thoại giúp bảo đảm định hướng “Nigeria First” trong việc thúc đẩy công nghiệp nội địa, đồng thời bảo vệ nguồn tài chính cần thiết nhằm thu hẹp khoảng cách công tơ điện của quốc gia. Cuộc đàm phán bao gồm sự phối hợp giữa Bộ Doanh nghiệp công, Công ty Truyền tải Nigeria và các bên liên quan khác, cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà sản xuất nội địa trong khuôn khổ các quy định mua sắm cạnh tranh trong nước và quốc tế.

Tranh chấp bắt đầu từ tháng 4/2026 khi AMMON xin lệnh cấm tạm thời tại Tòa án Kano nhằm ngăn chính phủ tổ chức mua sắm 1,55 triệu công tơ điện thông minh. Hiệp hội cho rằng khung mua sắm đã ưu tiên công tơ nhập khẩu, không phù hợp với mục tiêu nội địa hoá của chính phủ và tiềm năng sản xuất trong nước được hỗ trợ đầy đủ có thể đáp ứng nhu cầu lớn công tơ tại Nigeria.

Việc lệnh cấm tạm thời này dẫn đến đình chỉ các chương trình mua sắm do chính phủ tài trợ, gây gián đoạn mục tiêu giảm thiếu hụt công tơ, cải thiện thu tiền điện và loại bỏ tính toán ước lượng trong hóa đơn điện lực.

Sau những tuần đàm phán sâu rộng do Bộ trưởng Điện lực dẫn đầu cùng nhiều cơ quan liên quan, hai bên đã thống nhất các biện pháp tăng cường vai trò của nhà sản xuất trong nước, thành lập ủy ban thực thi chung và thúc đẩy tích hợp ngược trong chuỗi sản xuất công tơ để giảm nhập khẩu.

Việc rút đơn kiện mở ra cơ hội khôi phục các hoạt động mua sắm công tơ bị đình trệ, đồng thời hỗ trợ chính phủ trong các nỗ lực thu hẹp khoảng cách công tơ điện và nâng cao chất lượng cung cấp điện tại Nigeria.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.