Báo động gia tăng tranh chấp gian lận ngân hàng tại Tây Ban Nha, khách hàng chịu trách nhiệm cao hơn

Tại Tây Ban Nha, số vụ gian lận và lừa đảo qua các giao dịch thẻ tín dụng hay chuyển khoản ngân hàng tiếp tục tăng, phản ánh tốc độ nhanh của quá trình số hóa dịch vụ tài chính. Các ngân hàng đã tăng cường các biện pháp bảo mật như sử dụng mật khẩu cá nhân, chữ ký điện tử để đảm bảo tính hợp lệ và giám sát kỹ giao dịch.

Tuy nhiên, bên cạnh sự trưởng thành của các công cụ bảo vệ này, các hình thức gian lận tinh vi như phishing (lừa đảo qua email) vẫn làm nhiều khách hàng trở thành nạn nhân. Những trường hợp như bị lừa gửi tiền gấp cho người thân trong những tình huống giả tạo ngày càng phổ biến. Theo đó, trách nhiệm pháp lý trong các vụ việc này chủ yếu lại đè lên vai khách hàng hơn là các ngân hàng.

Ủy ban châu Âu đã xem xét sửa đổi Đạo luật Dịch vụ Thanh toán 2 (PSD2) trong những năm qua để hướng đến quy định mới, dự kiến áp dụng từ năm 2028. Theo đó, các tổ chức tài chính sẽ có trách nhiệm cao hơn trong việc áp dụng các biện pháp phòng chống gian lận, và có thể phải chịu trách nhiệm cho các thiệt hại của khách hàng nếu không thực hiện hiệu quả.

Hiện tại tại Tây Ban Nha, năm 2025, số đơn khiếu nại liên quan đến các vụ gian lận mà khách hàng gửi đến Ngân hàng Trung ương (Banco de España) tăng tới 9.179 trường hợp, cao hơn 18,5% so với năm trước. Loại tranh chấp này chiếm 29,6% trong tổng số 30.970 đơn khiếu nại được tiếp nhận, trở thành nguyên nhân hàng đầu của các khiếu nại tài chính trong nước. Trong 4 tháng đầu năm 2026, xu hướng này càng leo thang với mức tăng hơn 50%, dự báo cả năm có thể đạt khoảng 40.000 hồ sơ.

Bên cạnh các trường hợp gian lận, chi phí phát sinh khi ký hợp đồng thế chấp là nguyên nhân thứ hai gây tranh cãi với 3.019 vụ (chiếm 9,7%), nhưng lại giảm mạnh 90,2% trong năm 2025 so với 2024. Nguyên nhân của sự giảm sâu này là do tác động của bản án của Tòa án Tối cao năm 2019, hạn chế khởi kiện về các chi phí này trong vòng 5 năm từ khi phát sinh.

Tổng số đơn kiện được Ngân hàng Trung ương xử lý năm 2025 giảm 44,8% so với năm trước, xuống còn 30.970. Tuy nhiên, số đơn được thụ lý và giải quyết chính thức lại tăng 34% lên 10.856 trường hợp, trong đó hơn một nửa có kết quả hỗ trợ phía khách hàng. Khoảng 33% số vụ được dàn xếp trước, 20% có phán quyết thuận lợi cho người khiếu kiện, trong khi 35% còn lại được quyết định có lợi cho ngân hàng – mức cao nhất từng ghi nhận.

Năm 2025, số tiền hoàn trả cho khách hàng trong các vụ tranh chấp tại Tây Ban Nha lên tới 6,8 triệu euro, với mức trung bình mỗi khiếu nại đạt 625 euro, cao hơn 166 euro so với năm trước đó. Đây là kỷ lục đáng chú ý cho thấy sự tăng lên của trách nhiệm bồi thường, bất chấp năm đó số lượng đơn kiện giảm mạnh.

Những con số trên phản ánh bức tranh phức tạp của hệ thống tài chính trước các vụ gian lận đang ngày càng tinh vi và sự chờ đợi luật pháp mới để cân bằng nghĩa vụ giữa khách hàng và ngân hàng tại Tây Ban Nha.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.