Chánh án Ấn Độ Surya Kant đặt câu hỏi về sự ủng hộ dành cho DAMEPL sau phán quyết của Tòa án Tối cao

Trong phiên xử mới nhất liên quan đến vụ tranh chấp giữa Delhi Metro Rail Corporation (DMRC) và Delhi Airport Metro Express Pvt Ltd (DAMEPL), Chánh án Ấn Độ Surya Kant đã thể hiện sự ngạc nhiên trước thực tế DAMEPL, một công ty con của Reliance Infrastructure, vẫn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các "nền tảng công khai" dù công ty này đã thua kiện tại Tòa án Tối cao. Ông cho rằng, đương sự trong vụ kiện này có ảnh hưởng quá lớn đến mức nhiều phát ngôn ủng hộ được đưa ra cho một bên đã thất bại trong vụ kiện trọng tài quan trọng này.

Phát biểu của Chánh án được đưa ra trong phiên xử tiếp nhận đơn khiếu nại về việc không tuân thủ phán quyết ngày 10/4/2024 của Tòa án Tối cao, yêu cầu DAMEPL hoàn trả số tiền đã thu theo phán quyết trọng tài. Hội đồng xét xử gồm các Thẩm phán Joymalya Bagchi và Vipul M Pancholi đã quyết định hoãn xử vụ việc thêm bốn tuần để xem xét kỹ lưỡng hơn.

Vụ việc bắt đầu từ phán quyết của tòa trọng tài năm 2017, theo đó DAMEPL được công nhận có quyền nhận số tiền gần 8.000 crore INR từ DMRC. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Ấn Độ đã hai lần bác đơn kiện của DMRC vào năm 2021, giữ nguyên phán quyết trọng tài lúc đó. Đến tháng 4/2024, Tòa án Tối cao dưới thẩm quyền tái xét cuối cùng (curative jurisdiction) đã hủy bỏ phán quyết trọng tài này với lý do hội đồng trọng tài đã bỏ qua bằng chứng quan trọng, gồm chứng nhận của Ủy ban An toàn Đường sắt Metro.

Phán quyết này đánh dấu một bước ngoặt khi Tòa án cấp cao khẳng định phán quyết trọng tài trước đó là "rõ ràng trái pháp luật" và xác nhận sự đúng đắn của Tòa án quận Delhi trong việc bác bỏ phán quyết trọng tài. Quyết định tái xét này đã khiến DAMEPL chịu trách nhiệm trả lại các khoản tiền đã nhận từ DMRC, trong đó có 2.599,18 crore INR đã thanh toán và dư nợ 5.088 crore INR tính đến ngày 31/1/2024.

Sau phán quyết tái xét, phía Reliance Infrastructure khẳng định họ chưa nhận được khoản thanh toán nào từ DMRC, trong khi Tòa án Tối cao ghi nhận DMRC đã thanh toán một phần lớn số tiền. Dựa trên các con số này, DMRC đã đệ đơn kiện về việc không tuân thủ phán quyết và yêu cầu DAMEPL hoàn trả tiền đã nhận cùng lãi suất phát sinh.

Sự việc đang được Tòa án Tối cao tiếp tục theo dõi và xử lý, đồng thời Chánh án Surya Kant còn giám sát song song quá trình điều tra của Cục Điều tra Trung ương (CBI) và Cơ quan Thực thi (ED) về các bất thường tài chính liên quan đến nhóm Anil Dhirubhai Ambani, trong đó có các khoản nợ lớn và thủ tục phá sản có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến Reliance Communications và các công ty liên quan.

Phán quyết tái xét của Tòa án Tối cao đã gây ra làn sóng tranh cãi mạnh mẽ. Trước đó, Thẩm phán Ujjal Bhuyan cũng từng lên tiếng chỉ trích phán quyết tháng 4/2024 là quyết định gây tổn thất nghiêm trọng nhất cho hệ thống trọng tài tại Ấn Độ. Ông cho rằng việc Tòa án mở ra một vòng tranh luận thứ năm đối với phán quyết trọng tài sau khi vụ việc đã qua nhiều cấp xét xử đã làm suy yếu niềm tin của nhà đầu tư và cản trở tham vọng của Ấn Độ trở thành trung tâm trọng tài toàn cầu.

Lời cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh Bộ Tài chính Ấn Độ cũng đã có những chính sách làm giảm vai trò của trọng tài trong các hợp đồng chính phủ có giá trị lớn, góp phần làm giảm sức hấp dẫn đầu tư.

Với diễn biến hiện tại, vụ tranh chấp giữa DMRC và DAMEPL không chỉ là một vụ kiện trọng tài đơn thuần mà còn phản ánh các thách thức pháp lý và chính sách lớn hơn đang ảnh hưởng đến hệ thống trọng tài và môi trường đầu tư của Ấn Độ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.