Chính phủ Liên bang cấm các bộ, ngành ký hợp đồng khi chưa có kinh phí bảo đảm

Ngày 31/7/2026, Bộ Tài chính Nigeria đã ban hành một thông tư quan trọng do Kế toán trưởng Liên bang, Tiến sĩ Shamseldeen Ogunjimi ký, yêu cầu mọi Bộ, Ban, Ngành (MDA) không được ký kết hợp đồng hoặc phát sinh các cam kết tài chính khi chưa có giấy phép và kinh phí bảo đảm.

Thông tư này gửi tới các quan chức cấp cao như các bộ trưởng, thư ký thường trực, lãnh đạo các cơ quan ngoài bộ, kế toán viên và các viên chức phụ trách chi trả lương của liên bang, nhằm thúc đẩy sự kỷ luật tài chính và tuân thủ chặt chẽ Luật Đấu thầu công năm 2007 và các quy định tài chính hiện hành.

Thông tư nhấn mạnh không được thực hiện bất kỳ khoản chi nào nếu không có "Warrant" hoặc "Authority to Incur Expenditure" (AIE) hợp lệ do Bộ trưởng Tài chính trao cho Kế toán trưởng Liên bang. Cụ thể, các Bộ, Ban, Ngành phải có Warrant hoặc AIE đầy đủ hoặc tương ứng với giá trị hợp đồng mới có thể ra quyết định cấp thư mời thầu, ký hợp đồng hoặc phát sinh cam kết tài chính.

Đơn vị liên quan cũng được yêu cầu tải về và đính kèm bản sao Warrant hoặc AIE từ Hệ thống Quản lý Thông tin Tài chính Tích hợp Chính phủ (GIFMIS) để chứng minh kinh phí có sẵn trước khi giao dịch hợp đồng hoặc xử lý thanh toán.

Thông tư yêu cầu mọi cam kết chi trả, bao gồm hóa đơn mua sắm và các khoản phải trả lương nhân viên, không được vượt quá mức kinh phí chưa cam kết còn lại tương ứng với các Warrant/AIE có hiệu lực.

"Tất cả MDA phải đảm bảo các cam kết tài chính giới hạn trong số dư Warrant chưa cam kết; không được vượt quá số tiền Warrant/AIE được cấp", văn bản nêu rõ.

Cục Đấu thầu Công cũng được chỉ định chỉ xử lý các yêu cầu chứng chỉ "No Objection" khi kèm theo các Warrant hoặc AIE hợp lệ, nhằm đảm bảo điều kiện tài chính trước khi chấp thuận hợp đồng.

Kế toán trưởng Liên bang cảnh báo việc ký hợp đồng khi chưa có kinh phí đầy đủ là hành vi vi phạm pháp luật theo Đạo luật ICPC 2000 về phòng chống tham nhũng. Ông nhấn mạnh các viên chức chịu trách nhiệm kế toán không được phép thực hiện thủ tục ký kết hợp đồng nếu không được phê duyệt ngân sách và bảo đảm tiền mặt.

Chính phủ yêu cầu các MDA phải nộp kế hoạch chi tiền hàng năm và hàng quý cho ngân sách vốn gửi đến Văn phòng Kế toán trưởng Liên bang. Kế hoạch hàng năm bắt đầu từ ngày 15/7/2026 cùng với kế hoạch quý đầu phải được trình trước ngày 31/7/2026.

Các kế hoạch quý tiếp theo cũng phải được nộp trước ngày 15 tháng đầu quý mới để đảm bảo công tác quản lý, ưu tiên dự án tuân thủ chính sách chung của Chính phủ Liên bang.

Ủy ban Kỹ thuật Quản lý Ngân quỹ sẽ tiếp tục đánh giá kế hoạch thực hiện ngân sách và tư vấn cho Ủy ban Quản lý Ngân quỹ Liên bang về các dự án ưu tiên. Các viên chức phụ trách tài chính và kế toán viên phải đảm bảo quản lý tiền mặt cẩn trọng trong từng cơ quan.

Thông tư kêu gọi các viên chức kế toán, giám đốc tài chính, kiểm toán nội bộ và các cán bộ có trách nhiệm khác phổ biến rộng rãi và thực hành nghiêm chỉnh quy định mới.

Quy định này là bước đi tiếp theo nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân quỹ do Chính phủ Liên bang Nigeria giới thiệu từ năm 2024, ngăn chặn tình trạng ký hợp đồng khi chưa có kinh phí bảo đảm, từ đó góp phần giảm thiểu dự án bỏ dở và nợ công trong lĩnh vực hợp đồng công.

Chính quyền Tổng thống Tinubu nhiều lần nhấn mạnh kỷ luật tài chính, minh bạch và hiệu quả chi tiêu ngân sách là trụ cột trong chương trình cải cách kinh tế của mình.

Việc thắt chặt quy định này được kỳ vọng đem lại sự ổn định trong việc thực hiện dự án vốn, giảm nợ đọng hợp đồng và bảo đảm chỉ thực hiện các dự án có đủ nguồn lực tài chính theo kế hoạch ngân sách.