Khảo sát: Nhiều doanh nghiệp hóa chất Đông Đức giảm mạnh đầu tư tại Đức

Mới đây, Hiệp hội Công nghiệp Hóa chất Đức (VCI) đã công bố kết quả khảo sát với sự tham gia của khoảng 250 công ty hóa chất và dược phẩm trên toàn nước Đức, trong đó có hơn 20 doanh nghiệp đến từ khu vực Đông Đức. Kết quả cho thấy gần một nửa doanh nghiệp hóa chất ở Đông Đức dự định giảm quy mô đầu tư trong nước trong năm 2026 và 2027, trong khi trên một phần ba có ý định chuyển một phần hoặc toàn bộ hoạt động đầu tư ra nước ngoài.

Mặc dù VCI không tiết lộ danh tính cụ thể các doanh nghiệp có kế hoạch giảm hay chuyển đầu tư, khảo sát cho thấy tín hiệu rõ ràng về sự lo ngại và thận trọng trước môi trường kinh doanh hiện tại.

Ngành công nghiệp hóa chất nói chung đang trải qua những thử thách khác nhau, trong đó sản xuất phân bón là lĩnh vực chịu tác động nặng nề nhất do tính chất tiêu thụ năng lượng lớn. Ví dụ điển hình là SKW Piesteritz, nhà sản xuất phân bón, cảnh báo rằng chi phí năng lượng cao đang làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm tại thị trường Đức.

Ở Leuna, tình hình cũng còn nhiều căng thẳng khi Polyamid GmbH – công ty kế thừa từ Domo-Werke sau phá sản – vẫn đang nỗ lực tìm kiếm viễn cảnh phát triển dài hạn cho cơ sở này.

Ngược lại, mảng dược phẩm cho thấy sự ổn định hơn trong bối cảnh hiện nay. Công ty dược phẩm Merz mới đây đã công bố kế hoạch đầu tư hơn 100 triệu euro vào nhà máy tại Dessau-Roßlau, đồng thời dự kiến tạo thêm khoảng 150 việc làm mới.

Kết quả khảo sát cũng làm rõ những trở ngại lớn nhất đối với các doanh nghiệp trong ngành. Cụ thể, 90% công ty đánh giá chi phí vận hành cao tại Đức là yếu tố ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng đầu tư. Hơn 75% bày tỏ quan ngại về các chính sách liên quan đến năng lượng và khí hậu như những cản trở đáng kể. Ngoài ra, chỉ có khoảng 10% cho biết sẽ mở rộng đầu tư tại thị trường trong nước.

Nora Schmidt-Kesseler, Giám đốc điều hành VCI Nordost, nhận định rằng các công ty không phải là không muốn đầu tư, nhưng họ đang mất niềm tin vào điều kiện tại địa phương. Bà khẳng định cần có các điều kiện ổn định, giảm thủ tục hành chính, đẩy nhanh phê duyệt và đảm bảo giá năng lượng cạnh tranh để giữ chân các nhà đầu tư.

Bên cạnh khó khăn về đầu tư, khảo sát cũng cho thấy 85% doanh nghiệp đánh giá thủ tục hành chính và quy định pháp luật là gánh nặng lớn, trong khi 70% coi đây là rào cản chính đối với đổi mới sáng tạo. Chi phí nguyên liệu đầu vào cao, thuế và các khoản phí, cùng với quy trình cấp phép và chi phí năng lượng cũng được nêu lên là những yếu tố tiêu cực phổ biến.

Đánh giá về triển vọng kinh doanh, khoảng 50% doanh nghiệp kỳ vọng lợi nhuận sẽ giảm, chỉ 20% tin rằng lợi nhuận sẽ tăng. Về doanh thu, tỷ lệ tương tự dự báo tăng hoặc giảm.

Tại cấp quốc gia, sản lượng ngành hóa chất và dược phẩm trong sáu tháng đầu năm đã giảm 3% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời các khoản đầu tư đã liên tục giảm trong ba năm liền.

Khảo sát còn ghi nhận sự chỉ trích mạnh mẽ từ các doanh nghiệp Đông Đức đối với chính sách kinh tế của Chính phủ Đức và Liên minh châu Âu. 65% đánh giá hoạt động của Chính phủ là "kém" hoặc "rất kém", trong khi 75% thể hiện sự không hài lòng với EU. Nora Schmidt-Kesseler nhận định rằng Đức không thể duy trì chi phí kinh doanh cao trong dài hạn khi đứng trong môi trường cạnh tranh quốc tế và cần ưu tiên tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư thay vì cản trở.

Theo bà, đây là thời điểm cần các chính sách hữu hiệu hơn nhằm cải thiện vị thế cạnh tranh của ngành hóa chất tại Đức, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và áp lực năng lượng ngày càng lớn.