Karlsthron tại Aachen: Bí ẩn lịch sử và sức hút trung cổ đặc biệt

Karl Đại đế (Charlemagne) được coi là một trong những nhân vật lịch sử vĩ đại nhất thời Trung cổ, đặc biệt với người dân thành phố Aachen, Đức, nơi ông từng có ảnh hưởng lớn. Nhà thờ Aachen - di sản thế giới UNESCO - là nơi tập trung nhiều giá trị lịch sử, với thiết kế trung tâm hình bát giác và các hành lang có cột trụ, từng là địa điểm đăng quang của hơn 30 vị vua Đức trong thời Trung cổ.

Kiến trúc hoành tráng với các cột lớn, trần và tường mạ vàng, cùng đá cẩm thạch và chùm đèn trang trí lộng lẫy, tạo nên không gian vừa huyền ảo vừa mang nét độc đáo Đông La Mã, khiến nơi đây giữ nhiều dấu ấn quan trọng của triều đại Karl Đại đế. Trong nhà thờ, khách tham quan có thể chiêm ngưỡng các hiện vật như hòm chứa thi hài Karl (Karlsschrein) hay đèn Barbarossaleuchter, nhưng điểm thu hút nhất luôn là Karlsthron - ngai vàng của vua Karl.

Khác với các ngai vàng trang trí công phu khác, Karlsthron mang vẻ giản dị, thô sơ với chất liệu đá, dễ khiến người ta liên tưởng đến ngai vàng kiểu Tây Âu thời Trung cổ hay thậm chí các cảnh trong phim "Chúa tể những chiếc nhẫn". Ngai đặt trên một bục cao, nằm trong khu vực hành lang vòm của nhà thờ, khách tham quan phải bước lên cầu thang xoắn để đến được đây. Mỗi năm, có khoảng 1,3 triệu người đến tham quan điểm này, với nhiều nhóm du khách đa ngôn ngữ như Đức, Anh và Pháp.

Nhiều truyền thuyết và giả thuyết xoay quanh Karlsthron được đặt ra qua thời gian. Jan Richarz, quản đốc nhà thờ (Dombaumeister), cho rằng ngai vàng có thể không được đặt ở vị trí hiện tại vào thời Karl Đại đế và thậm chí ông không chắc liệu vị vua huyền thoại này có từng ngồi lên đó không. Vị trí của ngai vàng hiện tại rất thuận lợi, gần cung điện, nhưng do không thể tiến hành phân tích di truyền để kiểm chứng, nên việc xác nhận lịch sử chính xác là rất khó khăn.

Giáo sư Harald Müller, chuyên gia lịch sử Trung đại tại trường Đại học RWTH Aachen, đồng tình với quan điểm trên. Theo ông, ngai vàng đã qua nhiều lần được thêm các giá trị biểu tượng về sau. Những nguồn tài liệu đầu tiên nhắc đến ngai là từ giữa thế kỷ 11, tức đã khá lâu sau khi vua Karl qua đời, gọi đó là "ngai vàng tối cao của Đế chế", nơi các vua Đức ngồi sau lễ đăng quang, với Karl được xếp ở vị trí đứng đầu.

Ngai vàng không phải là nơi mà triều đình hay quan lại quần tụ, mà là nơi vua ngồi chứng kiến các nghi lễ tôn giáo sau khi lên ngôi. Vị trí trên cao trong nhà thờ giúp vua có thể được nhìn thấy rõ ràng, tạo nên hình ảnh tương tự như các gia đình hoàng gia hiện đại đứng trên ban công như dòng họ Windsor tại cung điện Buckingham. Đây được xem là phần kết của buổi lễ đăng quang, mang tính biểu tượng rất quan trọng.

Ngai vàng không phải được tạo thành từ một khối nguyên bản mà được ghép lại từ nhiều phần khác nhau. Phần bên ngoài là đá cẩm thạch, bên trong có một bộ phận là ghế làm từ các tấm gỗ, và bên dưới có phần đế tạo thêm sự bề thế. Việc phân định tuổi của các bộ phận không đồng nghĩa với việc xác định chính xác thời gian hoàn thiện chiếc ngai.

Bề mặt ngai còn lưu lại những dấu vết của thời gian, trong đó có một ván trò chơi cờ Mühle - trò chơi có lịch sử từ thời cổ đại - được khắc trên một mặt. Có giả thuyết cho rằng các tấm đá này có thể đã được lấy lại từ các công trình La Mã, hoặc vết khắc này được tạo ra sau này khi ngai có thể đã được phủ vải trang trí, để che đi các dấu xước.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng giá trị của ngai vàng không nằm ở chính bản thân đồ vật mà là ở ý nghĩa mà con người gán cho nó qua lịch sử và văn hóa. Trường hợp của ngai vàng Karl tại Aachen tương tự như các hiện vật cổ khác như ngai vàng ba vị vua tại nhà thờ Cologne hay Đá Scone trong nghi lễ đăng quang của Scotland.

Jan Richarz nhận định rằng ngai vàng là một nhân chứng lịch sử tuyệt vời cho quá trình phát triển của nhà thờ, bởi đã chứng kiến rất nhiều sự kiện lịch sử. So với nhiều đồ vật cổ khác trong nhà thờ này, ngai có phần nguyên bản và chân thực hơn. Sức hấp dẫn của ngai vàng, với cái nhìn nguyên sơ và huyền bí, vẫn khiến du khách cảm nhận được sự hiện diện của quá khứ, bất kể vua Karl có thật sự từng ngồi trên đó hay không.