Chiến thắng bất khả thi của Israel trước Hezbollah khiến Pháp và Syria bị kêu gọi hỗ trợ

Trước năm 1982, Hezbollah chưa tồn tại. Năm 1982, Israel phát động cuộc xâm lược mạnh mẽ vào Lebanon với mục tiêu tiêu diệt sự hiện diện của Tổ chức Giải phóng Palestine (OLP) gần biên giới phía Bắc Israel. Chính phủ của Thủ tướng Menahem Begin đã loại bỏ hàng nghìn chiến binh Palestine khỏi khu vực này, nhưng hiệp định hòa bình năm 1983 nhanh chóng bị hủy bỏ do tình hình chính trị Lebanon suy yếu, tạo ra khoảng trống quyền lực ở miền Nam Lebanon.

Khoảng trống này nhanh chóng được lực lượng gián điệp thân Iran lấp đầy, hình thành nên một phong trào kháng chiến Hồi giáo, dần trở thành tổ chức chính thức với tên gọi Hezbollah (Đảng của Thiên Chúa) vào năm 1985. Có nguồn gốc sâu xa tại cộng đồng người Shiite địa phương, Hezbollah trở thành đối thủ mạnh hơn nhiều so với OLP và khiến quân đội Israel phải rút lui hoàn toàn khỏi Lebanon vào năm 2000, chấm dứt 18 năm chiếm đóng không thành công.

Từ những năm 1970 đến 1990, Pháp là một trong những quốc gia tích cực bảo vệ chủ quyền Lebanon trước sự ảnh hưởng và kiểm soát của Syria, nước chiếm đóng đa phần lãnh thổ Lebanon kể từ năm 1976. Tuy nhiên, chính sách của Pháp chuyển đổi dưới thời Jacques Chirac từ năm 1995 nhằm tăng cường hợp tác với Syria, được xem là cách thức khả thi để đảm bảo sự ổn định và phát triển của Lebanon.

Quan điểm mới này được củng cố bởi mối quan hệ chặt chẽ giữa Chirac và Thủ tướng Lebanon Rafic Hariri, đồng thời khiến Pháp tiếp cận chính quyền Hafez al-Assad và con trai ông, Bashar, nhằm củng cố mối liên minh chính trị. Trong khi Pháp tiếp tục đối thoại với Hezbollah như một đảng chính trị đại diện tại quốc hội Lebanon, thì vẫn duy trì quan điểm xem nhánh vũ trang của tổ chức này là một thực thể khủng bố.

Mặc dù Israel cùng Mỹ từng gây sức ép nhằm giải giáp Hezbollah sau các cuộc xung đột, đặc biệt là sau chiến dịch do Pháp tham gia vào năm 2006, nỗ lực này không mang lại kết quả khả quan. Tình hình hiện nay cho thấy ngay cả Syria, được dự kiến sẽ tham gia vào các biện pháp tương tự vào năm 2026, cũng đối mặt với rào cản lớn do vị thế chính trị và quân sự của Hezbollah tại khu vực.

Thực tế này phản ánh sự phức tạp khi một tổ chức như Hezbollah đã sâu bén vào xã hội địa phương và chính trường Lebanon. Việc không thể buộc Hezbollah từ bỏ vũ khí đã khiến khu vực kéo dài các cuộc đối đầu, tạo ra căng thẳng dai dẳng giữa các lực lượng quốc tế và khu vực.

Do đó, bài học từ quá khứ và hiện tại cho thấy rằng các chiến thắng quân sự đối với Hezbollah gần như không thể thực hiện được, buộc các siêu cường và các nước liên quan phải lựa chọn các giải pháp ngoại giao phức tạp và kéo dài trong tương lai.