Hiện tượng đồng cảm giác: 4% người trải nghiệm nghe thấy màu sắc và nếm được chữ cái

Đồng cảm giác là một hiện tượng neurologic trong đó sự kích thích một giác quan có thể tự động kích hoạt nhận thức ở một giác quan khác. Ví dụ, một người có thể nhìn thấy âm nhạc dưới dạng màu sắc hoặc hình dạng, hoặc nhận biết chữ cái, số hay từ ngữ nhất định đi kèm với màu sắc hay mùi vị đặc trưng. Các phản ứng này xảy ra một cách vô thức và hầu như không thay đổi suốt đời, tạo nên một cách trải nghiệm thế giới độc đáo.

Dựa trên báo cáo từ Science Alert, ước tính khoảng từ 1 đến 4% dân số thế giới có hiện tượng đồng cảm giác. Mặc dù hiếm gặp và thường được xem như một tài năng hay năng lực siêu phàm, đồng cảm giác được các chuyên gia đánh giá không phải là một rối loạn tâm thần mà phản ánh sự đa dạng trong hoạt động của não bộ và sự liên kết mạnh mẽ giữa các giác quan.

Một trong những dạng phổ biến nhất là đồng cảm giác chữ cái-màu sắc, nơi người trải nghiệm sẽ liên tưởng các chữ cái hoặc số với một màu sắc nhất định không thay đổi. Ví dụ, chữ "A" có thể hiện ra màu đỏ còn số "5" là màu xanh lá cây. Ngoài ra, có những dạng khác như đồng cảm giác khi nghe âm thanh tạo ra hình ảnh với những đường cong, đốm màu chuyển động sinh động, hoặc đồng cảm giác ngôn ngữ-vị giác, khi từ ngữ kích hoạt cảm giác nếm mùi vị cụ thể.

Hiện nay, các nhà khoa học vẫn chưa xác định chính xác nguyên nhân của đồng cảm giác. Một số giả thuyết cho rằng hiện tượng này xuất phát từ yếu tố di truyền và xuất hiện phổ biến hơn ở phụ nữ. Một lý thuyết khác cho rằng não của người đồng cảm giác sở hữu nhiều kết nối hơn giữa các khu vực chịu trách nhiệm cho các giác quan khác nhau, hoặc một số đường dẫn thần kinh được kích hoạt mạnh mẽ hơn so với bình thường.

Người bình thường cũng có thể có những liên tưởng nhạy cảm giữa các kích thích giác quan như cảm giác âm thanh cao với màu sắc sáng, nhưng mức độ liên kết này ở người đồng cảm giác mạnh mẽ và trở thành phần không thể tách rời trong trải nghiệm nhận thức của họ.

Mặc dù đồng cảm giác thường liên quan đến sáng tạo và phổ biến ở các nghệ sĩ, nó không đảm bảo cho khả năng vượt trội riêng biệt. Với nhiều người, đây đơn thuần là cách tự nhiên để cảm nhận và tiếp nhận thế giới đã theo họ từ khi còn thơ ấu.