Tòa án Rio de Janeiro khởi xướng nhóm công tác và triển lãm tôn vinh phụ nữ cộng đồng quilombola

Vào dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ Da đen Mỹ Latinh và Caribbean, ngày 24/7/2026, Tòa án Rio de Janeiro (TJRJ) đã giới thiệu hai sáng kiến nhằm tôn vinh và hỗ trợ phụ nữ thuộc cộng đồng quilombola. TJRJ thành lập nhóm công tác chuyên trách phát triển chính sách công hướng tới việc tăng cường quyền tiếp cận hệ thống tư pháp cho các cộng đồng quilombola. Đồng thời, tại Bảo tàng Tư pháp ở trung tâm Rio, một triển lãm với tên gọi "Lãnh đạo Quilombola Rio de Janeiro: Lịch sử và Kháng chiến" được khai mạc, giới thiệu các câu chuyện và hình ảnh của những phụ nữ giữ vai trò lãnh đạo trong hành trình bảo tồn văn hóa, đất đai và quyền lợi của 54 cộng đồng quilombola đã được công nhận chính thức trong khu vực.

Triển lãm duy trì đến hết ngày 28/8, mở cửa miễn phí từ thứ Hai đến thứ Sáu, từ 11 giờ sáng đến 5 giờ chiều. Qua hình ảnh và lời kể, công chúng được tiếp cận với vai trò then chốt của những nữ lãnh đạo trong việc giữ gìn nền văn hóa Afro-Brésil và bảo vệ quyền lợi cộng đồng truyền thống. Đối với những người trong cộng đồng, sự kiện diễn ra tại một không gian biểu tượng như Bảo tàng Tư pháp không chỉ là sự ca ngợi mà còn là sự khẳng định vị thế lịch sử. Nhấn mạnh về ý nghĩa này, bà Bia Nunes, điều phối viên Hiệp hội các cộng đồng quilombola bang Rio de Janeiro (Acquilerj), cho biết: "Sự vô hình trong xã hội là một thách thức nghiêm trọng, nó đe dọa mạng sống của người dân chúng tôi. Sự kiện này giúp xã hội nhận ra sự tồn tại và đóng góp của phụ nữ quilombola, giúp chúng tôi biết rằng mình không cô đơn."

Bên cạnh triển lãm, TJRJ cũng thiết lập Nhóm Công tác Chính sách Quilombola, đặt dưới sự quản lý của Ban Phụ nữ chịu bạo lực gia đình và được tư vấn bởi Trung tâm thúc đẩy chính sách đặc biệt nhằm chống bạo lực gia đình. Nhóm công tác có nhiệm vụ khảo sát các khó khăn mà người dân quilombola đang gặp phải khi tiếp cận công lý, từ đó đề xuất các biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả hỗ trợ cho nhóm dân cư này.

Theo đánh giá của một chánh án phụ trách sáng kiến, khi tiếp xúc trực tiếp với người dân tại các khu vực quilombola, những vấn đề gặp phải không đơn thuần chỉ là bạo lực trong gia đình mà còn bao gồm tranh chấp đất đai, các nhu cầu về y tế, giáo dục và phương tiện di chuyển. Việc thiếu phương tiện giao thông ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng của phụ nữ bị bạo lực trong việc ghi nhận sự kiện và tiếp cận dịch vụ y tế phù hợp.

Nhóm công tác sẽ tiếp tục triển khai dự án Dandara, một sáng kiến phối hợp giữa các cơ quan liên quan nhằm tổ chức các hoạt động đào tạo, lắng nghe và hỗ trợ dành cho phụ nữ quilombola. Hiện nay, theo Acquilerj, số lượng phụ nữ trong cộng đồng quilombola tại bang Rio de Janeiro khoảng 15 nghìn người, chiếm gần bảy mươi phần trăm tổng dân số trong các vùng đất quilombola. Bà Bia Nunes cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của phụ nữ trong việc duy trì sự sống và văn hóa cộng đồng. Bà lấy ví dụ nhân vật lịch sử Dandara, người luôn đi cùng với Zumbi dos Palmares trong hành trình đấu tranh bảo vệ quyền lợi cộng đồng, so sánh họ với những phụ nữ quilombola hiện tại đang gánh vác trọng trách lãnh đạo và duy trì cộng đồng.

Tòa án hy vọng rằng nhóm công tác sẽ trở thành cầu nối thiết thực giữa các cộng đồng quilombola và cơ quan nhà nước, nhằm biến những nhu cầu được phát hiện thành các chính sách hành chính bền vững, tăng cường quyền tiếp cận công lý và bảo vệ quyền lợi xã hội của nhóm dân cư này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.