Trải nghiệm đạp xe đạp điện leo núi: Vui và chút áy náy sau 14 năm

Cách đây 14 năm, tác giả cùng nhóm bạn trong mùa xuân thường đạp xe lên núi Mont Ventoux ở Pháp. Một số người trong nhóm đã qua thời đỉnh cao thể lực, vài người vẫn giữ được phong độ tốt nhờ tập luyện kỹ lưỡng, trong đó có bạn thân Jochen, người chăm chỉ tập winter training trên máy đạp chuyên nghiệp với chương trình "Alpe d’Huez". Những chuyến leo núi luôn là một thử thách; Jochen kể về những lần chinh phục dãy Alps trong khi tác giả gần như kiệt sức. Lần đó, tác giả mang theo một chiếc xe đạp điện đời đầu, có động cơ 110 watt được giấu kín trong ống yên xe, pin gắn phía sau yên nhưng có nút đỏ kích hoạt rõ ràng ở tay lái nên phải che bằng chuông nhỏ để tránh bị phát hiện.

Nhờ tiếng động cơ ồn của một chiếc moto qua đường, tác giả mới có thể thừa cơ bấm nút nhờ động cơ, tăng tốc vượt lên trên Jochen và giữ khoảng cách hợp lý để vừa không bị bắt gặp, vừa tạo hy vọng cho bạn thân. Khi Jochen phát hiện ra sự thật muộn màng lúc ngồi uống nước, mối quan hệ bạn bè không bị ảnh hưởng, tuy nhiên qua kinh nghiệm đó tác giả phát triển chút ác cảm với xe điện đường trường, xem chúng như xe moped có bàn đạp.

Trở lại thời điểm hiện tại, sau 14 năm, tác giả có trong tay một chiếc xe đạp điện cao cấp từ Canyon, model Endurace:ONfly CF6, làm bằng vật liệu carbon, trang bị bộ chuyển tốc Shimano 105 và cơ cấu tay lái kiểu cockpit thay thế tay lái truyền thống. Mức giá của chiếc xe khoảng 4000 euro. Động cơ đặt trong bộ đề, pin tích hợp gọn trong khung dưới, nút điều khiển chỉ là một công tắc nhỏ màu đen gần vị trí tay lái, hoàn toàn âm thầm và khó phát hiện.

Mức công suất tối đa của động cơ là 200 watt cùng mô men xoắn 40 Newton mét, pin dung lượng 290 Wh, không gây ra tiếng ồn hay dấu hiệu lộ liễu nào. Người dùng có thể đặt chế độ trợ lực qua ứng dụng trên điện thoại với ba cấp độ: xanh lá (hỗ trợ 50%, tối đa 60 watt), xanh dương (tối đa 80 watt) và đỏ (tối đa 200 watt). Khi chạy, người đạp có thể quan sát công suất thực tế đang sử dụng và lượng hỗ trợ từ động cơ.

Bắt đầu từ Bourg-d’Oisans, hai ngày trước lễ khởi tranh giải Tour de France dành cho các vận động viên chuyên nghiệp, tác giả thử sức với đoạn đèo Alpe d’Huez dài 14 km, dốc hơn 1100 mét. Khởi đầu với mức trợ lực xanh lá rồi chuyển lên xanh dương, anh nhận thấy có sự hỗ trợ rõ rệt giúp duy trì thể lực khi leo dốc. Khi thử chế độ đỏ, công suất đạp thực tế được nhân đôi, đem lại cảm giác gần như đứng cùng đẳng cấp với tay đua đỉnh cao Tadej Pogačar dù vẫn phải cố gắng.

Trong quá trình leo, tác giả giữ khoảng cách với một vận động viên mặc áo xanh lá, cân nhắc việc vượt mặt trong sự áy náy về sự công bằng. Đồng thời nhận thấy những hình ảnh thực tế trên đường như các vận động viên kiệt sức, người đi vệ sinh bên vệ đường hay những cố gắng liều lĩnh của các nhóm cưỡi xe dày đặc. Cuối cùng tác giả vượt qua nhiều vận động viên khác, trong đó có những người đi xe đạp bình thường không trợ lực và cả hai vận động viên đi xe đạp địa hình điện công suất lớn khiến tốc độ tương đương mô tô.

Khi pin còn khoảng một nửa mức dung lượng, đột ngột hết năng lượng khiến công suất trợ lực tắt, tác giả buộc phải hoàn thành phần còn lại của dốc bằng sức lực cơ bắp, chứng kiến sự khác biệt rõ rệt giữa lúc có và không có trợ lực. Phần xuống núi dài 8 km lại là trải nghiệm thú vị khi xe giữ thăng bằng tốt, vận hành ổn định như xe thể thao cao cấp, cho phép vượt qua nhiều người an toàn.

Bastian Langlitz, trưởng nhóm phát triển chiếc xe tại Canyon, cho biết dự án bắt đầu từ những tranh luận căng thẳng trong nội bộ về mẫu xe điện đạp đường trường phù hợp. Họ mất ba năm để phát triển một chiếc xe nhẹ 12,8 kg, động cơ ẩn không chiếm chỗ và không chiếm ưu thế so với sức người, nhằm hỗ trợ người đạp chứ không thay thế hoàn toàn.

Người dùng tự chọn mức trợ lực theo khả năng và có thể giảm dần khi thể lực cải thiện. Chiếc xe không chỉ là công cụ để thể hiện phong cách hay làm nhanh hơn trên đường dốc mà còn là một thiết bị tập luyện đáng tin cậy, đồng hành hỗ trợ trong các buổi đạp xe dài ngày.

Mặc dù mang lại cảm giác phấn khích khi vượt những tay đua khác trong thử nghiệm, tác giả thừa nhận có chút bối rối khi sử dụng trợ lực động cơ che giấu, vì điều đó không hoàn toàn công bằng với người không sử dụng trợ lực. Tuy nhiên sự thích thú khi được hỗ trợ trong những đoạn dốc khó vẫn rất hấp dẫn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.