Chuyên gia phê bình gay gắt sự cố tàu điện tại São Paulo sau khi Trivia Trens tiếp quản

Sau khi Trivia Trens tiếp quản ba tuyến tàu điện lớn tại São Paulo, gồm các tuyến 11-Coral, 12-Safira và 13-Jade vào ngày 21/7/2026, loạt sự cố liên tiếp đã xảy ra trong chỉ 72 giờ. Trong đó có chuyến tàu bốc cháy tại khu vực Brás và tình trạng hành khách phải di chuyển trên đường ray, gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng cho mạng lưới vận tải công cộng của thành phố. Chính quyền bang São Paulo đã nhanh chóng can thiệp để CPCM tạm thời tiếp quản lại việc vận hành các tuyến tàu này, nhằm đảm bảo an toàn và duy trì dịch vụ thông suốt.

Sérgio Ejzenberg, tiến sĩ kỹ thuật giao thông tại Đại học São Paulo và chuyên gia về vận tải đô thị, nhấn mạnh rằng các hệ thống đường sắt công suất cao không thể chịu đựng việc gián đoạn hoạt động như vậy. Ông cho rằng nguyên nhân có thể liên quan trực tiếp đến lỗi trong vận hành hoặc bảo trì, hai yếu tố mà theo ông là "không thể tha thứ" trong bối cảnh quản lý mới. Nếu loại trừ khả năng phá hoại hay hành động cố ý, công ty vận hành phải có trách nhiệm giải trình cụ thể về các sự cố này.

Tiến sĩ Ejzenberg cũng lưu ý rằng quá trình chuyển giao vận hành là thời điểm đặc biệt nhạy cảm, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đặc biệt là về đào tạo nhân sự. Ngắn ngủi và không đầy đủ giai đoạn chuyển tiếp có thể dẫn đến sai sót trong vận hành, như đã thấy tại São Paulo. Việc chính quyền bang quyết định cho CPTM vận hành tạm thời trong 90 ngày cũng nhằm tạo điều kiện khắc phục những vấn đề sơ bộ.

Việc ngưng trệ các tuyến tàu trọng điểm gây ra hậu quả nghiêm trọng vì không có phương án thay thế công suất cao tương đương. Các giải pháp như tăng cường xe buýt hay kích hoạt kế hoạch phối hợp khẩn cấp giữa các doanh nghiệp vận tải chỉ là biện pháp tạm thời và không thể thay thế đầy đủ hệ thống đường sắt đô thị. Điều này làm cho các sự cố vận hành trở thành nguyên nhân gây hỗn loạn giao thông và ảnh hưởng lớn đến hàng triệu hành khách hàng ngày.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác bảo trì dự báo, bao gồm kiểm tra và thay thế thiết bị trước khi chúng có nguy cơ hỏng hóc. Việc bảo trì đều đặn suốt đêm là bắt buộc để đảm bảo an toàn và độ tin cậy của hệ thống vận tải đường sắt. Chậm trễ trong việc này đồng nghĩa với việc để người dân đối mặt với sự cố không mong muốn, điều mà theo ông là không thể chấp nhận.

Ejzenberg khẳng định rằng vấn đề không nằm ở việc dịch vụ do nhà nước hay tư nhân điều hành, mà là ở chất lượng hợp đồng và việc giám sát thực thi. Hệ thống có thể vận hành hiệu quả nếu có cơ chế điều chỉnh nghiêm ngặt dù là thuộc sở hữu công hay tư. Ngược lại, quản lý kém sẽ dẫn đến thất bại dù thuộc bất kỳ hình thức nào.

Ông cũng từ chối đưa ra nhận định về chi tiết hợp đồng giữa chính quyền và Trivia Trens, nhưng nhấn mạnh rằng sự khởi đầu vận hành tồi tệ buộc nhà vận hành phải có câu trả lời thỏa đáng với công chúng và chính quyền, độc lập với nội dung hợp đồng.

Những sự kiện vừa qua đã khơi gợi cuộc tranh luận sâu rộng về hiệu quả của việc tư nhân hóa dịch vụ đường sắt đô thị tại São Paulo và tầm quan trọng của việc tăng cường kiểm tra, giám sát kỹ càng hơn trong các dự án căn bản của hạ tầng giao thông.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.