Chước điểm nghẽn liên tiếp gây áp lực lên kinh tế toàn cầu

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang trải qua những thay đổi sâu sắc, thuật ngữ "choke point" (điểm nghẽn) ngày càng được sử dụng rộng rãi để chỉ các nút thắt làm gián đoạn chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu. Ban đầu được nhắc đến nhiều trong lĩnh vực năng lượng và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), từ này nay đã trở thành biểu tượng cho những thách thức lớn trên mọi mặt của nền kinh tế khi trật tự kinh tế toàn cầu cũ đang bị phá vỡ bởi cạnh tranh khốc liệt và xung đột gia tăng.

Điểm nghẽn gần đây nhất xuất hiện tại Biển Đỏ. Saudi Arabia đã chuyển hướng vận chuyển dầu qua đường ống dẫn từ Biển Đỏ nhằm tránh điểm nghẽn truyền thống ở eo biển Hormuz. Tuy nhiên, các tàu dầu Saudi Arabia hiện đang chịu nguy cơ do bị các chiến binh Houthi do Iran hậu thuẫn tấn công tại khu vực, làm gián đoạn dòng chảy qua eo biển Bab el-Mandeb - nơi đã chứng kiến lượng dầu vận chuyển tăng lên khoảng 5,7% tổng lượng dầu toàn cầu trong quý I năm 2026, so với mức 3,5% cùng kỳ năm trước.

Các nhà nghiên cứu hàng hóa của Ngân hàng Standard Chartered nhận định rủi ro tại Trung Đông hiện đã trở thành vấn đề hai điểm nghẽn trên chuỗi cung ứng dầu mỏ. Điều này không chỉ tác động đến lưu lượng dầu mà còn khiến giá năng lượng biến động mạnh. Giá dầu thô Brent đã liên tục vượt mốc 100 USD một thùng trong những ngày gần đây, cho thấy thị trường đang hết sức nhạy cảm với những nguy cơ nghiêm trọng từ các điểm nghẽn này.