Đảng AfD giành chiến thắng lịch sử tại Sachsen-Anhalt
Ngày 6/9/2026, trong cuộc bầu cử bang Sachsen-Anhalt, nước Đức, đảng Alternative for Germany (AfD) đã tạo nên một bước ngoặt chính trị với chiến thắng vang dội khi giành được 43,8% số phiếu bầu, gấp đôi so với kết quả của họ tại cuộc bầu cử năm 2021. Đây được xem là chiến thắng lịch sử của đảng cực hữu này, đồng thời gây chấn động khi đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Friedrich Merz chỉ đạt 17,2%, mức thấp kỷ lục trong lịch sử bầu cử tại bang phía Đông này.
Kết quả này đã cho thấy sự thay đổi đáng kể trong tâm trạng và quan điểm chính trị của cử tri vùng Đông Đức, nơi từng là thành trì của các đảng truyền thống như CDU và SPD. Sự bùng nổ của AfD phản ánh mối quan ngại ngày càng tăng về các vấn đề như di cư, an ninh và tình hình kinh tế, cũng như sự mất gốc của các đảng chính thống trong việc kết nối với các tầng lớp cử tri tại địa phương. Đây không chỉ là một thắng lợi về mặt số liệu mà còn là dấu hiệu cho thấy AfD đã thành công trong việc thu hút sự quan tâm và hỗ trợ của một bộ phận lớn cử tri Đức, đặc biệt là những người cảm thấy không được đại diện đúng mức trong các chính sách hiện hành.
Phản ứng từ các đảng phái và nhà lãnh đạo
Sau kết quả đầy bất ngờ này, các nhà lãnh đạo chính trị Đức đã có những phản ứng khác nhau phản ánh sự lo ngại và thách thức mà cuộc bầu cử đặt ra đối với hệ thống chính trị và xã hội nước này. Thorsten Frei, lãnh đạo nhóm CDU/CSU tại Bundestag, nhấn mạnh đây là “bước ngoặt của đất nước” và lên tiếng kêu gọi đảng bảo thủ phải tự xem xét lại nguyên nhân vì sao họ không còn kết nối được với phần lớn cử tri.
Ông Frei cho rằng CDU cần thay đổi chiến lược để lấy lại niềm tin từ người dân, nếu không sẽ còn đối mặt với nhiều thách thức lớn hơn trong tương lai.
Trong khi đó, Tổng thư ký CDU, Franziska Hoppermann, phủ nhận mọi cuộc tranh luận liên quan đến tương lai chính trị của Thủ tướng Friedrich Merz, khẳng định không có kế hoạch hợp tác với AfD cũng như với đảng cánh tả The Left. Đây là khẳng định rõ ràng về đường lối chính trị nhằm chống lại sự ảnh hưởng của các đảng cực đoan.
Thủ hiến đương nhiệm của bang Sachsen-Anhalt, ông Sven Schulze thuộc CDU, cũng có phát biểu được coi là tích cực hơn khi ông nói: “Một số người cho đây là ngày u ám với Sachsen-Anhalt, nhưng tôi cho rằng đó là biểu hiện của nền dân chủ”, nhấn mạnh rằng quyền của người dân trong việc đi bỏ phiếu và lựa chọn đại diện cho mình là điểm mấu chốt của hệ thống chính trị nước Đức.
Phía Đảng Dân chủ Xã hội (SPD), ông Lars Klingbeil, đồng chủ tịch đảng, mô tả kết quả bầu cử là “tín hiệu gửi về Berlin”, yêu cầu chính phủ liên bang cần xem xét lại các chính sách để thích ứng với sự thay đổi và ngăn chặn nguy cơ cực hữu tiếp tục gia tăng. Đồng thời, đồng lãnh đạo Đảng Xanh, ông Felix Banaszak, bày tỏ sự lo ngại và gọi sự bùng nổ của AfD là “bi kịch”.
Đảng The Left cũng tỏ ra lo ngại về kết quả này. Lãnh đạo đảng Heidi Reichinnek gọi đó là “thảm họa” và đổ lỗi cho các chính sách của chính phủ liên bang đã tạo điều kiện để đảng AfD phát triển mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, do CDU không chấp nhận liên minh với The Left, nên việc xây dựng các liên minh khả thi để ngăn chặn AfD càng trở nên khó khăn hơn.
Ngoài ra, Sahra Wagenknecht, nhà sáng lập đảng đối lập cánh tả cực đoan BSW, cũng có phát biểu đáng chú ý. Bà phê phán chiến lược “bức tường lửa” nhằm loại trừ AfD mang tính đối nghịch và cảnh báo rằng việc thành lập liên minh chỉ nhằm mục tiêu loại trừ AfD sẽ làm mất lòng tin của cử tri và không giải quyết được tận gốc các vấn đề xã hội dẫn đến sự gia tăng đảng cực hữu.
Chủ trương và kế hoạch của AfD sau chiến thắng
Trái ngược với sự lo ngại và bức xúc của các đảng khác, đảng AfD tự tin tuyên bố chiến thắng của họ trong cuộc bầu cử mang tính bước ngoặt và thể hiện sự tín nhiệm của người dân đối với các chính sách và quan điểm của đảng. Đồng lãnh đạo AfD, bà Alice Weidel, ca ngợi đây là “kết quả lịch sử”, nhấn mạnh rằng đảng đã chinh phục được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cử tri sau nhiều năm phát triển.
Song song đó, đồng lãnh đạo Tino Chrupalla xác nhận rằng ứng viên Ulrich Siegmund của AfD sẽ trở thành Thủ hiến mới của Sachsen-Anhalt, cho thấy đảng đã sẵn sàng nắm quyền điều hành chính quyền bang này. Tuy nhiên, dù chiếm được 39/83 ghế trong nghị viện bang, AfD vẫn chưa giành được đa số tuyệt đối, nên vẫn phải tính đến khả năng liên minh hoặc các kịch bản chính trị khác để có thể điều hành hiệu quả.
Ông Chrupalla cho biết AfD sẽ gửi lời mời đàm phán đến tất cả các đảng chính trị khác trong bang, nhằm tìm kiếm các phương án hợp tác hoặc ít nhất là khả năng vận hành chính quyền mà không bị tắc nghẽn. “Chúng tôi sẽ xem ai là người từ chối lời đề nghị của chúng tôi,” ông nói với đài ARD, cho thấy sự sẵn sàng mở rộng cửa đối thoại của AfD, dù nhiều phía đã công khai từ chối hợp tác.
Ông cũng không loại trừ khả năng thúc đẩy một cuộc bầu cử sớm nếu không thể đạt được đa số phù hợp trong nghị viện, phản ánh chiến thuật mới của AfD trong việc tạo áp lực chính trị và khai thác những bất đồng nội bộ giữa các đảng khác. Những phát biểu này cho thấy AfD đang chủ động trong việc tranh thủ sự ủng hộ và không ngại ứng phó với những thách thức nảy sinh trong quá trình nắm quyền.
Chiến thắng áp đảo của AfD tại Sachsen-Anhalt đã thực sự tạo ra một dấu mốc quan trọng không chỉ với khu vực này mà còn đối với toàn bộ nước Đức, làm thay đổi bức tranh chính trị truyền thống vốn đã ổn định nhiều năm. Điều này đặt ra những thách thức lớn cho các đảng mainstream trong việc tìm ra hướng đi mới để tái lập mối liên kết với cử tri và đối phó với sự trỗi dậy của phong trào cực hữu.
Sự kiện này cũng được xem là lời cảnh tỉnh đối với chính phủ liên bang khi nhiều nhà phân tích dự báo sẽ xuất hiện nhiều biến chuyển trong chính trường Đức trong thời gian tới. Việc các đảng truyền thống phải suy nghĩ lại đường lối và chính sách của mình sẽ quyết định rất nhiều đến việc liệu có thể ngăn chặn được xu hướng chính trị nghiêng về cực hữu hay không, đồng thời giữ được sự ổn định và đoàn kết xã hội trong bối cảnh nhiều bất ổn đang diễn ra cả trong và ngoài nước.
Thực tế, dấu ấn của chiến thắng lần này còn mở rộng ra các cuộc bầu cử sắp tới, làm nóng lên các cuộc bàn luận về bản chất dân chủ, vai trò của các đảng cánh phải trong nền chính trị hiện đại, và những hệ quả lâu dài đối với hình ảnh nước Đức trên trường quốc tế. Đặc biệt, việc AfD đưa ra các kế hoạch rõ ràng để tiến tới nắm quyền cho thấy họ không chỉ là lực lượng phản đối đơn thuần mà đã trở thành một đối tượng chính trị có khả năng định hình chính sách và định hướng phát triển tương lai của bang Sachsen-Anhalt nói riêng và nước Đức nói chung.
