Từ bất mãn vùng miền đến kiến nghị độc lập
Alberta là trung tâm dầu khí quan trọng của Canada, nơi nhiều người dân từ lâu cho rằng lợi ích kinh tế và quan điểm chính trị của họ không được phản ánh đầy đủ trong các quyết định của Ottawa. Những tranh cãi về Chương trình Năng lượng Quốc gia thập niên 1980, chính sách khí hậu và quyền quản lý tài nguyên đã góp phần hình thành tâm lý xa cách với chính quyền liên bang. Nghiên cứu của CSIS nhận định làn sóng hiện nay kết hợp các bất mãn lịch sử với chủ nghĩa dân túy bảo thủ và sự hoài nghi đối với giới tinh hoa chính trị. Điều đó không có nghĩa mọi người bảo thủ hoặc mọi người bất đồng với Ottawa đều ủng hộ ly khai.
Alberta Prosperity Project là một trong những tổ chức thúc đẩy phương án độc lập. Theo Elections Alberta, kiến nghị do Mitch Sylvestre khởi xướng đã đạt 222.597 chữ ký được xác minh ngày 24/7/2026, vượt ngưỡng 177.732. Đây là dấu mốc về khả năng huy động chính trị, không phải bằng chứng rằng đa số cư dân muốn rời Canada. Nghiên cứu CSIS cũng phân biệt giữa người thực sự cam kết ly khai và những người sử dụng ý tưởng độc lập như cách bày tỏ sự thất vọng. Sự khác biệt ấy rất quan trọng khi đánh giá mức độ ủng hộ thực tế.
