Thủ tướng Đức chọn bản thông điệp của Giáo hoàng làm sách đọc mùa hè đầy suy ngẫm

Mùa hè thường gắn liền với những cuốn sách hấp dẫn, dễ đọc để giải trí trên bãi biển hoặc trong lúc thư giãn. Tuy nhiên, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người đang đương đầu với nhiều khó khăn kể từ khi nhậm chức 14 tháng trước, lại chọn một tác phẩm khác biệt cho kỳ nghỉ năm nay. Theo báo Frankfurter Allgemeine Zeitung, lãnh đạo Đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc Giáo (CDU) mang theo bản thông điệp của Giáo hoàng Leo về trí tuệ nhân tạo, mang tên Magnifica humanitas (Con người vĩ đại).

Bản thông điệp này được Guardian giới thiệu vào tháng 5 như "văn bản lớn đầu tiên về việc bảo vệ nhân loại của triều đại Giáo hoàng này". Nội dung của nó kêu gọi những giới hạn đạo đức nghiêm ngặt nhất đối với sự phát triển công nghệ, đặc biệt cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) là mối đe dọa lớn nhất đối với nhân loại.

Friedrich Merz, một trong 1,4 tỷ tín đồ Công giáo La Mã trên thế giới, vốn giữ kín chuyện đức tin, việc ông chọn đọc văn kiện này trong kỳ nghỉ gửi đi tín hiệu rõ ràng về sự quan tâm của ông đến các vấn đề đạo đức sâu sắc trong bối cảnh công nghệ đang thay đổi nhanh chóng. Chính trị gia 70 tuổi từng gọi AI vừa là thách thức lẫn cơ hội cho nền kinh tế Đức, vốn đã trải qua bảy năm trì trệ. Ông thúc giục Liên minh châu Âu đơn giản hóa các quy định để không làm kìm hãm tiềm năng của công nghệ mới.

Trong bài phát biểu hồi tháng 4, Merz khẳng định Đức là một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới trong việc ứng dụng AI, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp. Ông hy vọng sức mạnh của AI sẽ giúp thúc đẩy năng suất và thịnh vượng khi đất nước đang chứng kiến sự gia tăng ủng hộ từ phe cánh hữu cực đoan.

Dù có nhiều người lạc quan về cách công nghệ máy móc có thể thay đổi cuộc sống, Merz lưu ý rằng nhiều người Đức vẫn lo ngại về khả năng AI khiến công việc biến mất và làm đảo lộn cuộc sống. Ông nhấn mạnh: "Vấn đề không phải là muốn hay không muốn AI, mà AI đã tồn tại và được đưa vào thực tiễn. Giờ đây, chúng ta phải quyết định điều gì sẽ xảy ra trong quá trình chuyển đổi này".

Lựa chọn đọc văn kiện về các câu hỏi đạo đức lớn trong kỳ nghỉ, chủ yếu diễn ra tại Đức, có thể phản ánh tâm trạng của Merz giữa làn sóng biến động chính trị mới đây. Hai tuần trước, Jens Spahn - người đứng đầu nhóm nghị sĩ CDU trong Quốc hội và cũng là người đồng tính công khai - thông báo đã nhận con sinh ra nhờ người mang thai hộ tại Mỹ, trong khi Đức cấm hình thức mang thai hộ.

Sự kiện này gây chấn động vì mang lại cảm giác đạo đức giả và dẫn đến việc Spahn từ chức chỉ sau vài ngày. Việc này làm dấy lên cuộc cải tổ nội các lớn nhất kể từ những năm 1960 do Merz đứng đầu. Tuy nhiên, cuộc thay đổi nhân sự diễn ra rất hỗn loạn khi một bộ trưởng được chỉ định rút lui vào phút cuối, khiến người hiện tại phải tiếp tục làm việc cho đến khi từ chức để giữ thể diện.

Những diễn biến hỗn loạn này tạo nên một bối cảnh chính trị đầy kịch tính, kèm theo tin đồn về một cuộc "nổi loạn cung đình" chống lại Merz và câu hỏi liệu ông có thể trụ đến Giáng sinh hay không. Khi trở về Berlin, ông sẽ phải đối mặt với ba cuộc bầu cử bang vào tháng 9 – thời điểm phe cực hữu AfD có thể đạt kết quả cao kỷ lục.

Báo Frankfurter Allgemeine Zeitung còn hài hước ghi nhận rằng một cuốn sách khác của Merz để dành đọc có tên là Ship of Fools (Con tàu của những kẻ điên), tựa đề phần nào phản ánh tình hình chính trị hiện nay.