Chương trình rút lui khỏi chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan ở Đức gặp thách thức sau vụ tấn công Berlin

Thomas Mücke, giám đốc điều hành của Mạng lưới Phòng chống Bạo lực (Violence Prevention Network), nhận định Abdul B. không thật sự có ý định rời bỏ cộng đồng Hồi giáo cực đoan và khả năng anh ta được chấp nhận vào chương trình là rất thấp.

Stefanie Adler, chuyên viên tư vấn và nhân viên xã hội tại API cho biết: “Chúng tôi phải kết luận rằng lúc đó không thể giúp đỡ người đó rút lui vì không có cơ sở để tin rằng họ thật sự muốn rời khỏi cộng đồng.”

Điều đáng chú ý là độ tuổi đối tượng ngày càng trẻ hóa. Adler chia sẻ, trước đây nhiều người còn trực tiếp đến Syria để gia nhập Nhà nước Hồi giáo, nhưng ngày nay giới trẻ dễ bị cực đoan hóa nhanh chóng qua các phương tiện truyền thông kỹ thuật số, đặc biệt là mạng xã hội khiến quá trình này diễn ra nhanh hơn nhiều.

Không phải cá nhân nào cũng chủ động tham gia API, đa phần họ được báo cáo bởi các cơ quan quản lý hoặc người giám sát tại nhà tù và dịch vụ tư pháp thanh thiếu niên. Qua đó, các chuyên viên sẽ thu thập thông tin, bắt đầu tư vấn thường xuyên và dần giảm tần suất khi quá trình tiến triển.

Viola Geiger, chuyên viên tư vấn và tâm lý của API, cho biết quá trình này rất dài và đòi hỏi sự kiên nhẫn. Một số trường hợp kéo dài tới bảy năm mới có thể hoàn tất quá trình rút lui thành công. Những cá nhân này sẽ được coi là đã từ bỏ bạo lực và có thể tự xử lý các tình huống căng thẳng.

Stefanie Adler nhấn mạnh chương trình rút lui khỏi chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan vẫn rất cần thiết, đặc biệt với những người mới ra tù cần được hỗ trợ hòa nhập. Bên cạnh đó, nhiều câu chuyện thành công ít được biết đến vì những người này chọn cuộc sống yên bình, tránh xa ánh đèn dư luận.

Bao gồm 40 tổ chức và sáng kiến hoạt động trong lĩnh vực ngăn ngừa, rút lui và chống cực đoan tôn giáo tại Đức, Liên minh Liên ngành về Cực đoan tôn giáo (BAG RelEx) do Jamuna Oehlmann làm giám đốc điều hành, cũng bày tỏ sự lo ngại sâu sắc sau vụ tấn công ở Berlin.

Bà Oehlmann cho biết vấn đề cực đoan Hồi giáo vẫn nghiêm trọng, đặc biệt là sự gia tăng nhanh chóng các trường hợp trẻ tuổi, trong đó có cả các nữ thanh niên. Tuy nhiên, phần lớn các hành vi bạo lực vẫn do nam giới trẻ thực hiện.

Đặc điểm của quá trình cực đoan hóa là sự hội tụ của nhiều yếu tố, từ xã hội đến cá nhân. Các hoàn cảnh như mất người thân, thất bại trong học tập, mất việc, khủng hoảng nhà ở, cũng như trải nghiệm phân biệt đối xử và bắt nạt, là những nguyên nhân khiến người sống bị đẩy xa xã hội.

Hơn nữa, sự bất ổn chính trị toàn cầu cũng thúc đẩy sự tuyệt vọng và dễ dàng bị các nhóm cực đoan lợi dụng, tạo cảm giác thuộc về và được lắng nghe thông qua cách phân loại thế giới theo kiểu nhị nguyên thiện ác, đen trắng.

Nghị định gần đây của Bộ trưởng Bộ Giáo dục Liên bang Karin Prien về tái cấu trúc chương trình tài trợ "Live Democracy!" sẽ dẫn tới việc chấm dứt tài trợ cho khoảng 200 dự án vào cuối năm nay. Trong số 40 tổ chức thành viên của BAG RelEx, 23 bị ảnh hưởng trực tiếp.

Jamuna Oehlmann lên tiếng chỉ trích quyết định này khi nó khiến các tổ chức phải tập trung vào vận động gây quỹ thay vì chuyên tâm vào công tác ngăn ngừa và rút lui khỏi chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan. Bà nhấn mạnh sự cần thiết của nguồn tài trợ ổn định và dài hạn để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

*Tên nhân vật đã được thay đổi để bảo vệ quyền riêng tư