Bộ Y tế Tây Ban Nha từ chối tài trợ thuốc Alzheimer gây phẫn nộ cho bệnh nhân và chuyên gia thần kinh

Vừa qua, Ủy ban liên bộ giá thuốc và sản phẩm y tế Tây Ban Nha một lần nữa bác bỏ việc tài trợ hai loại thuốc dành cho người bệnh Alzheimer giai đoạn nhẹ là lecanemab và donanemab. Đây là các loại thuốc dự kiến có thể làm chậm tiến triển của bệnh suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, Bộ Y tế, dưới sự lãnh đạo của Mónica García, đánh giá lợi ích lâm sàng của thuốc rất hạn chế và chi phí điều trị quá cao so với giá trị y tế mà các thuốc này mang lại.

Concepción Gómez-Tejedor, thư ký Hiệp hội Người thân Bệnh nhân Alzheimer Alcobendas và San Sebastián de los Reyes (AFA), gọi đây là "một cú sốc lớn" đối với 50.000 người có thể được hưởng lợi từ thuốc này. Bà nhấn mạnh dù là người vừa được chẩn đoán hay một thành viên gia đình, việc không thể tiếp cận thuốc có tác động rõ ràng và gây thất vọng sâu sắc.

Phía Bộ Y tế Tây Ban Nha lập luận rằng vai trò của họ là phải đánh giá dựa trên bằng chứng khoa học vững chắc, đảm bảo an toàn cho bệnh nhân, khả năng triển khai hiệu quả trong hệ thống y tế và chi phí phải hợp lý để đảm bảo công bằng và bền vững trong tiếp cận thuốc của người dân.

Trong thư giải thích của Thứ trưởng Bộ Y tế, Javier Padilla, mô tả rõ trách nhiệm của chính phủ là cân nhắc không chỉ về sự đổi mới trong y học mà còn cả những giới hạn tài chính và khả năng cung ứng thuốc trên diện rộng.

David Pérez, bác sĩ thần kinh và Chủ tịch Quỹ Alzheimer Tây Ban Nha, bày tỏ sự tiếc nuối sâu sắc khi chính sách này làm mất đi cơ hội điều trị hiệu quả cho bệnh nhân trong giai đoạn đầu của bệnh. Ông dẫn chứng các nghiên cứu thực tiễn từ Nhật Bản, Đức và Mỹ cho thấy tác dụng tích cực hơn và ít tác dụng phụ hơn so với đánh giá trước đây.

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng thuốc phù hợp với nhóm bệnh nhân trẻ tuổi thường từ 50-65 tuổi, vẫn đang trong độ tuổi lao động và thường nắm giữ các vị trí cao trong xã hội. Điều trị giai đoạn này giúp duy trì khả năng tự chủ và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Carmen Barroso, nhà tâm lý học và điều phối viên AFA, cho biết trong hội có những trường hợp bệnh nhân đủ điều kiện được kê thuốc nhưng nay lại không thể tiếp cận do quyết định tài trợ bị bác bỏ. Nhiều gia đình buộc phải chi trả thuốc qua các dịch vụ y tế tư nhân, điều này dẫn tới sự bất công và tạo ra một nền y tế hai tốc độ.

Theo thống kê, hơn 80% chi phí chăm sóc bệnh Alzheimer tại Tây Ban Nha do chính các gia đình người bệnh gánh chịu, phần lớn là chi phí trực tiếp. Barroso cảnh báo việc không cấp ngân sách công cho thuốc sẽ tạo ra khoảng cách xã hội không thể chấp nhận trong hệ thống y tế quốc gia.

Theo Concepción, chi phí thuốc ước tính khoảng 30.000 euro mỗi năm là con số đáng kể nhưng không lớn so với khoản tiền gia đình bệnh nhân đã bỏ ra trong chăm sóc lâu dài hàng ngày. Bà chia sẻ câu chuyện cá nhân khi chăm sóc chồng suốt 15 năm với căn bệnh này và hy vọng được trải qua những khoảng thời gian yên bình khi bệnh ổn định hơn.

Các chuyên gia cảnh báo rằng việc tài trợ điều trị sớm không phải là tiết kiệm chi phí ngay lúc đầu mà là cách tránh mất mát lớn hơn về tài chính và con người ở giai đoạn bệnh nặng hơn. Chi phí chăm sóc trung bình một bệnh nhân Alzheimer ở Tây Ban Nha hiện cao gấp ba lần chi phí thuốc khi bệnh tiến triển nặng do mức độ phụ thuộc lớn.

Do đó, những liệu pháp giúp kéo dài thời gian tự chủ của bệnh nhân có thể làm giảm áp lực tài chính và xã hội từ lâu dài, hạn chế chi phí dịch vụ xã hội và y tế hỗ trợ người bệnh.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.