CCI Ấn Độ Bác Đơn Khiếu Nại Về Phí Nền Tảng Và Phí Giao Hàng Của Zomato

Vào ngày 24 tháng 7 năm 2026, Ủy ban Cạnh tranh Ấn Độ (Competition Commission of India - CCI) đã chính thức đóng hồ sơ khiếu nại đối với Eternal Ltd - công ty mẹ của nền tảng giao đồ ăn Zomato và nền tảng thương mại nhanh Blinkit. CCI không tìm thấy dấu hiệu vi phạm Luật Cạnh tranh 2002 trong các chính sách định giá của công ty, gồm các khoản phí nền tảng, phí giao hàng và sự chênh lệch giữa giá món ăn trên ứng dụng so với giá niêm yết tại nhà hàng.

Đây là kết luận sau quá trình đánh giá sơ bộ của CCI, theo đó không có cơ sở ban đầu nào cho thấy Eternal Ltd lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường trong lĩnh vực nền tảng giao đồ ăn trực tuyến tại Ấn Độ.

Thông tin từ khiếu nại do cá nhân ông R. Suresh gửi, phản ánh rằng Zomato đang lợi dụng vị thế thống lĩnh để áp các khoản phí không hợp lý lên người tiêu dùng đồng thời bắt nhà hàng phải nâng giá thực đơn. Cụ thể, ông đặt một suất Ghee Pongal tại nhà hàng Sree Ariya Bhavan qua ứng dụng Zomato với giá 123,5 INR. Tuy nhiên sau khi cộng thêm 43 INR phí giao hàng, 14,9 INR phí nền tảng và thuế GST, tổng hóa đơn tăng lên 198 INR. Trong khi đó, ông mua món ăn tương tự trực tiếp từ nhà hàng với giá 105 INR (đã bao gồm GST).

Ông Suresh cho rằng phần chênh lệch giá này bắt nguồn từ việc Zomato thu hoa hồng tới gần 33% trên mỗi đơn hàng, khiến nhà hàng phải tăng giá niêm yết trên ứng dụng. Đồng thời, phí nền tảng của Zomato cũng được cho là tăng mạnh từ 2 INR vào năm 2023 lên 14,9 INR năm 2026, tức tăng hơn 645% mà không có lý do minh bạch hay cải thiện dịch vụ rõ ràng.

Người gửi đơn tố cáo cho rằng Zomato vi phạm cả hai điều khoản trong Luật Cạnh tranh 2002 về hành vi chống cạnh tranh và lạm dụng vị thế thống lĩnh (Điều khoản 3 và 4). Ông kêu gọi điều tra các khoản phí và cấu trúc hoa hồng của công ty, yêu cầu minh bạch giá cả, chấm dứt áp dụng phí nền tảng, áp dụng biện pháp khắc phục và phạt tiền nếu vi phạm được xác định. Ngoài ra, ông còn đề nghị tạm dừng việc thu phí nền tảng đang gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dùng trong khi chờ quyết định cuối cùng của CCI.

Theo Luật Cạnh tranh 2002 của Ấn Độ, mỗi đơn khiếu nại đều được CCI xem xét sơ bộ để xác định có cơ sở ban đầu (prima facie) hay không. Giai đoạn này chưa xem xét chi tiết chứng cứ mà chỉ đánh giá có đủ dấu hiệu để mở cuộc điều tra sâu rộng hay không.

Trong trường hợp của Eternal Ltd, CCI kết luận không phát hiện dấu hiệu ban đầu cho thấy công ty vi phạm nên đã đóng đơn khiếu nại theo Điều 26(2) của luật. Đồng thời, yêu cầu tạm dừng thu phí nền tảng cũng bị bác bỏ. Người khiếu nại có thể kháng cáo quyết định này lên Toà án Kinh tế Quốc gia (NCLAT).

Ủy ban Cạnh tranh Ấn Độ cho rằng, giá thực phẩm bán qua nền tảng trực tuyến không thể so sánh trực tiếp với giá nhà hàng truyền thống do có sự khác biệt về dịch vụ đi kèm. Giao hàng trực tuyến bao gồm các dịch vụ như đặt hàng qua mạng, truy cập nền tảng và giao tận nơi nên chi phí thêm như phí nền tảng và phí giao hàng là hợp lý và công khai.

CCI cũng bác bỏ cáo buộc về việc Zomato áp dụng "drip pricing" (giá giọt nơi khách hàng chỉ biết các khoản phí bắt buộc ở bước thanh toán cuối cùng). Cơ quan này nhận định các khoản phí được tính cho dịch vụ riêng biệt mà khách hàng có quyền chọn nhận hay không cho đến khi xác nhận đơn hàng cuối cùng.

Về việc nhà hàng có thể tăng giá để bù lại hoa hồng, CCI cho rằng đây là vấn đề kinh doanh nội bộ của nhà hàng, không chứng minh được vi phạm luật cạnh tranh của Zomato. Hơn nữa, phán quyết dựa trên so sánh một món ăn giá thấp với mức chênh lệch 88%, trong khi tỷ lệ chênh lệch này giảm đáng kể ở các đơn hàng giá trị lớn hơn do phí giao hàng cố định.

Ông Toshit Shandilya, cộng sự tại công ty luật AZB & Partners, nhận định rằng dù người tiêu dùng có thể cảm thấy bất mãn với chính sách giá của Zomato, nhưng CCI chỉ xử lý các vấn đề thuộc luật cạnh tranh, không xử lý các khiếu nại tiêu dùng cá nhân. Cơ quan này cần các bằng chứng mang tính thị trường rộng rãi để khởi động cuộc điều tra chính thức, thay vì dựa trên một trường hợp đơn lẻ.

Ông Shandilya cũng lưu ý rằng phán quyết của CCI không ảnh hưởng đến các vụ kiện dựa trên luật bảo vệ người tiêu dùng, nhất là các cáo buộc về "drip pricing" sẽ được xem xét khác biệt theo khía cạnh luật tiêu dùng.

Như vậy, phán quyết của CCI tại Ấn Độ đã giúp làm rõ ranh giới pháp lý giữa các khoản phí dịch vụ của nền tảng giao đồ ăn trực tuyến và luật cạnh tranh, đồng thời nhấn mạnh tính phức tạp trong việc cân bằng lợi ích giữa người tiêu dùng và nhà hàng trong thị trường số hóa này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.