Nỗ lực bảo tồn công viên điêu khắc công cộng duy nhất dành riêng cho phụ nữ tại London

Cách đây khoảng mười năm, khi đang học Thạc sĩ lịch sử nghệ thuật tại Courtauld Institute ở London, Claire Mander tình cờ phát hiện khu sân thượng bỏ hoang trên đỉnh nhà ga ngầm Temple gần đó. Dù tình trạng bị bỏ quên và trở thành nơi tiêu cực, Mander cảm nhận được vẻ đẹp tiềm ẩn với cảnh quan ngoạn mục hướng ra sông Thames và London Eye. Khu vực này vốn được xây dựng như một phần của đại lộ Victoria Embankment vào năm 1870, và trên nền đất trước đó từng là vườn điêu khắc thế kỷ 17 do nữ bá tước Arundel sáng lập.

Bị hấp dẫn bởi giá trị lịch sử và ý tưởng về một không gian nghệ thuật dành cho nữ, Mander theo đuổi nghiên cứu và vận động chính quyền địa phương Westminster nhằm tái sinh nơi đây thành Công viên điêu khắc dành cho nữ nghệ sĩ. Điều này nhằm đối trọng với sự thiếu hụt đại diện phụ nữ trong nghệ thuật công cộng tại London, nơi chỉ có 4% tượng đài nhân vật được dựng cho nữ giới, và chỉ 13% tác phẩm được tạo bởi nghệ sĩ nữ, theo khảo sát của Art UK.

Công viên là nơi lưu giữ nhiều tác phẩm đáng chú ý, như bức tranh tường sắc màu rộng 140 mét vuông "Back in the Air: A Meditation on Higher Ground" do nghệ sĩ người Anh - Uganda Lakwena Maciver thực hiện, biểu tượng cho sự thuộc về và niềm tin vào vai trò sáng tạo của phụ nữ trong nghệ thuật. Những tác phẩm điêu khắc quy mô lớn tạo nên một trải nghiệm trực tiếp, thu hút cư dân địa phương và khách du lịch giữa không gian mở.

Mới đây, tổ chức colab đã nhận thông báo từ Places for London, cơ quan quản lý tài sản của Transport for London, về việc giấy phép sử dụng khu vực sân thượng tại ga Temple sẽ không được gia hạn kể từ ngày 1 tháng 10, và yêu cầu công viên phải được dỡ bỏ. Lý do được đưa ra là khu vực này cần được sửa chữa và đánh giá an toàn, buộc phải dọn dẹp để phục vụ công tác này.

Tuy nhiên, Claire Mander phản bác rằng các công việc bảo trì chỉ liên quan đến tòa nhà thương mại dưới sân thượng, không đề cập đến việc đại tu mái nhà hoặc toàn bộ khu vực. Cô nghi ngờ không gian nghệ thuật đang có nguy cơ bị giao cho một nhà phát triển tư nhân nhằm mục đích tổ chức sự kiện thương mại cao cấp, làm mất đi ý nghĩa văn hóa độc đáo của công viên. Theo Mander, quan điểm của giới chức dường như đánh giá thấp công việc của colab, một tổ chức do phụ nữ lãnh đạo, và cô sẵn sàng đưa vụ việc ra tòa nếu cần thiết.

Alexandra Hodby, người đứng đầu chương trình tại Yorkshire Sculpture Park và là thành viên ủy ban giám sát Công viên điêu khắc dành cho nữ nghệ sĩ, nhấn mạnh rằng không gian nghệ thuật công cộng có vai trò quan trọng trong việc kích hoạt đời sống văn hóa và kinh tế của thành phố. Bà lấy ví dụ High Line ở New York, một không gian đô thị từng không phải là công cộng nhưng thông qua nghệ thuật đã trở thành điểm đến đặc sắc của thành phố.

Bà Hodby cho biết điêu khắc công cộng thu hút sự tương tác của công chúng một cách khác biệt so với nghệ thuật trong phòng trưng bày, tạo nên sự kết nối trực tiếp, không có rào cản giữa tác phẩm và thế giới bên ngoài. Các tác phẩm trong công viên còn giúp nâng cao nhận thức về vai trò nữ giới trong nghệ thuật và xã hội, cũng như tạo không gian đa dạng bao gồm các nghệ sĩ có giới tính phi nhị phân và các bạn trẻ.

Nghệ sĩ Florence Peake, người góp mặt trong triển lãm hiện tại "Sculpture in Three Acts", chia sẻ rằng công viên là một trong số ít không gian công cộng ở London không chịu sự chi phối của thương mại, cho phép người xem tận hưởng nghệ thuật để suy ngẫm và tĩnh tâm. Cô cũng nhấn mạnh sự khó khăn mà nữ nghệ sĩ gặp phải khi muốn hiện thực hóa các tác phẩm quy mô lớn do định kiến và thiếu sự tin tưởng từ xã hội.

Giữa trung tâm công viên là một căn nhà nghệ sĩ được trang trí bởi Linder Sterling với tác phẩm photomontage mang tên "She Is Here", – một biểu tượng cho sự kiên cường và quyền chiếm lĩnh không gian của phụ nữ. Bức chân dung nữ bá tước Arundel cũng nhắc nhở về truyền thống của những người phụ nữ đi trước đã mở đường. Khi khu vực này đang đối mặt nguy cơ bị biến mất, câu khẩu hiệu của tác phẩm trở thành tiếng gọi đoàn kết bảo vệ công viên.