Chuyên gia phản bác mạnh mẽ chiến dịch bác bỏ giả thuyết rò rỉ Covid-19 từ phòng thí nghiệm tại Vũ Hán

Nhà báo Ian Birrell đã phải đối diện với sự cô đơn và phản đối dữ dội khi lên tiếng đặt câu hỏi về nguồn gốc đại dịch Covid-19, đặc biệt khi thách thức quan điểm chính thức của các siêu cường và giới khoa học hàng đầu thế giới. Ông cho biết việc bỏ qua giả thuyết virus rò rỉ từ phòng thí nghiệm là điều thiếu khôn ngoan, nhất là khi những cơ quan tình báo như CIA, FBI và Bộ Năng lượng Mỹ khẳng định virus corona thích nghi đặc biệt tốt này có khả năng bắt nguồn từ một phòng thí nghiệm tại Vũ Hán cao hơn là từ đột biến tự nhiên trên động vật.

Ý kiến này không chỉ được các cơ quan Mỹ chia sẻ, mà còn được tình báo Đức và Viện Hàn lâm Y khoa Pháp đồng thuận. Trong bối cảnh đại dịch chưa thể kết thúc hoàn toàn, việc tìm kiếm sự thật là điều cần thiết để bảo vệ thế giới trong tương lai.

Trong những năm đầu đại dịch, khi Ian Birrell và các đồng nghiệp nỗ lực tìm hiểu sự xuất hiện của Covid-19, giả thuyết rò rỉ từ phòng thí nghiệm đã bị gán mác là phân biệt chủng tộc và thuyết âm mưu. Một số điểm đáng chú ý là virus xuất hiện tại thành phố Vũ Hán, nơi có Viện Virus học Vũ Hán - một cơ sở kín đáo đang lưu giữ bộ sưu tập lớn nhất thế giới về các chủng virus corona dơi và thực hiện nghiên cứu nâng cao khả năng lây nhiễm của virus.

Báo chí đã công bố các bài viết điều tra hé lộ các mối liên hệ tài trợ từ Mỹ, những điểm yếu trong kiểm soát an toàn tại phòng thí nghiệm ở Vũ Hán cũng như sự che đậy từ phía chính quyền Trung Quốc. Những nghiên cứu khoa học phản bác phiên bản chính thức về nguồn gốc virus cũng đã được công bố, làm dấy lên nghi ngờ về một âm mưu nhằm lừa dối công chúng, liên quan đến các nhà khoa học và tổ chức tài trợ nghiên cứu ở Anh và Mỹ.

Cuộc điều tra do Thượng nghị sĩ Rand Paul dẫn dắt gần đây đã công bố các đoạn trò chuyện riêng tư trên ứng dụng Slack, hé lộ thực trạng căng thẳng và lo ngại thực sự của một số nhà khoa học về giả thuyết virus rò rỉ, dù họ công khai bác bỏ điều này trên các kênh chính thống. Những đoạn chat cho thấy họ dùng lời lẽ thiếu tôn trọng, xúc phạm cả nhà báo Ian Birrell và những người đặt câu hỏi, với nhiều cụm từ thô tục và thái độ tấn công cá nhân.

Không chỉ vậy, họ còn thảo luận về cách gây khó khăn cho các yêu cầu công khai thông tin, việc này khiến một trong số nhân vật chính ở Mỹ phải đối mặt với cáo buộc liên bang. Một ví dụ điển hình là Andrew Rambaut, nhà sinh học tiến hóa tại Đại học Edinburgh, đã bày tỏ sự khó chịu về việc tiết lộ tài liệu theo luật tự do thông tin (FOI), đồng thời khuyên nên hạn chế gửi email để tránh bị truy xuất.

Đại học Edinburgh, một cơ sở giáo dục công lập tự hào về văn hóa minh bạch, đã giúp trì hoãn các cuộc điều tra liên quan đến thảm họa y tế công cộng nghiêm trọng nhất trong hơn một thế kỷ. Hành động này khiến niềm tin vào khoa học và chính phủ bị tổn thương sâu sắc.

Andrew Rambaut là một trong năm tác giả của bài báo "Proximal Origins" xuất bản trên tạp chí Nature Medicine vào tháng 3/2020, một trong những bài báo được trích dẫn nhiều nhất trong lịch sử học thuật, kết luận loại trừ khả năng virus có nguồn gốc từ phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, nhiều năm sau, người đứng đầu nhóm, Kristian Andersen, đã thừa nhận công khai với đồng nghiệp rằng xác suất virus lọt ra từ phòng thí nghiệm có thể lên tới 30% và ông mất đi sự tự tin với kết luận ban đầu.

Dù vậy, Andersen vẫn tiếp tục bác bỏ giả thuyết này trước truyền thông, đồng thời thừa nhận có sự sai lệch khi cho rằng nghiên cứu virus corona dơi diễn ra trên toàn thế giới, trong khi thực tế chỉ tập trung ở Viện Virus học Vũ Hán. Ông còn tiết lộ nhiều nhà khoa học tin rằng có mối liên hệ đến phòng thí nghiệm khi nói chuyện riêng tư, và nghĩ rằng virus có thể đã bị tạo ra tại đây.

Các tiết lộ cho thấy các nhà khoa học và tổ chức tài trợ đứng sau chiến dịch bác bỏ giả thuyết virus rò rỉ đã bảo vệ cho quyền lợi của họ bằng việc tung ra những tuyên bố sai lệch trên các tạp chí khoa học uy tín, che giấu những lo ngại nội bộ và đàn áp sự minh bạch. Bất chấp nhiều sự cố lây nhiễm trong phòng thí nghiệm trên thế giới vốn đã từng xảy ra, việc loại trừ khả năng rò rỉ virus tại Vũ Hán được xem là thiếu căn cứ.

Đặc biệt, khả năng virus xuất hiện cách xa các khu vực có quần thể dơi chứa các chủng virus tương tự cũng làm tăng nghi vấn về nguồn gốc tự nhiên. Tất cả dẫn đến kết luận rằng nếu đại dịch bắt nguồn từ một tai nạn phòng thí nghiệm, đó là một lỗi con người, còn sự che đậy thông tin sau đó từ phía Trung Quốc đã vượt qua giới hạn chấp nhận được và gây tổn hại cho cộng đồng quốc tế.

Người viết kết luận mạnh mẽ những nhà khoa học và quan chức hợp tác che giấu sự thật đã phản bội nhân loại và các giá trị nền tảng của khoa học, đáng phải nhận lấy sự hổ thẹn và trừng phạt thích đáng.