Tòa phúc thẩm Mỹ bác bỏ lệnh hạn chế bỏ phiếu qua thư của Tổng thống Trump

Chính quyền Trump đã kháng cáo lên Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực 1 đặt tại Boston, yêu cầu tòa cho phép áp dụng lại lệnh hành pháp trong lúc chờ xét xử tiếp. Bộ Tư pháp Mỹ lập luận rằng các cơ quan liên bang vẫn chưa hoàn thành các thủ tục, chính sách để thực thi chỉ thị này nên vụ kiện là chưa chín muồi để xử.

Tuy nhiên, tại phiên tòa ngày 26/8, tòa phúc thẩm với tỷ lệ phán quyết 2-1, bác bỏ yêu cầu hoãn thi hành phán quyết của tòa cấp dưới. Các thẩm phán cho biết luật bầu cử và quy định mới sẽ có những mốc thời gian quan trọng sắp tới, khiến các bang không thể trì hoãn việc chuẩn bị và phối hợp với chính quyền liên bang.

Tháng 3 năm nay, Tổng thống Trump ký ban hành lệnh hành pháp nhằm tăng cường kiểm soát bỏ phiếu qua thư, sau nhiều năm liên tục khẳng định có gian lận quy mô lớn trong bầu cử năm 2020, vốn làm ông thất cử. Theo hiến pháp Mỹ, các bang đảm nhiệm việc tổ chức cuộc bầu cử liên bang, do đó hướng dẫn từ liên bang có thể gây tranh cãi.

Lệnh hành pháp trong tháng 3 giao Bộ An ninh Nội địa thu thập và cung cấp danh sách công dân đủ điều kiện bầu cử dựa trên dữ liệu liên bang cho các bang. Đồng thời, Dịch vụ Bưu điện Mỹ (USPS) bị yêu cầu chỉ được chuyển phiếu bầu cho những người có tên trong danh sách được phê duyệt. USPS đã lên kế hoạch thực hiện bằng cách đề xuất quy định mới, yêu cầu bang cung cấp tên và mã vạch liên quan đến các phiếu bầu qua thư.

Lệnh này cũng thúc đẩy Bộ Tư pháp ưu tiên điều tra và truy tố những quan chức bầu cử cấp bang và địa phương phát phiếu cho người không đủ điều kiện.

Thẩm phán Indira Talwani, người được Tổng thống Obama bổ nhiệm, cùng nhóm bang Dân chủ bao gồm California, Massachusetts, Nevada và Washington đã phản đối lệnh hành pháp này. Bà cho rằng tổng thống không có thẩm quyền chỉ đạo Bộ An ninh Nội địa tạo danh sách đủ điều kiện bầu cử cho từng bang, cũng như USPS không được quyền ban hành quy định ràng buộc với việc bỏ phiếu qua thư.

Thẩm phán Talwani cũng nhấn mạnh ông Trump không được phép dùng lệnh hành pháp để ép buộc quan chức bầu cử địa phương sử dụng các danh sách chưa hoàn chỉnh về công dân được xác nhận, với hình thức đe dọa truy tố hình sự nếu không tuân thủ.

Trước đó, một thẩm phán khác tại Washington D.C. từng bác đề nghị chặn lệnh hành pháp của đảng Dân chủ với lập luận tương tự. Bộ Tư pháp Mỹ cảnh báo nếu không nhận được phán quyết có lợi từ tòa phúc thẩm khu vực 1, họ có thể phải xin Tòa án tối cao Mỹ can thiệp trong vụ việc này.

Quyết định của tòa phúc thẩm Mỹ tại Boston một lần nữa đặt dấu hỏi về triển vọng thực thi các chính sách bầu cử do Tổng thống Trump đề xuất. Đây cũng là bước mới trong các tranh cãi pháp lý liên quan đến quyền và quy trình bỏ phiếu qua thư tại Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh cuộc bầu cử quốc hội tháng 11 đang đến gần.