Cộng đồng Haiti tại Mỹ lo ngại về chiến dịch trục xuất hàng loạt của ICE

Cộng đồng người Haiti đang sống tại Mỹ đang ở trong tình trạng giữa hy vọng và lo sợ, khi chính quyền Mỹ quyết định không gia hạn tình trạng bảo hộ tạm thời (TPS) cho hơn 330.000 người Haiti. Điều này sẽ khiến hàng loạt người Haiti đối mặt với nguy cơ bị trục xuất. Tình hình tại Haiti hiện vẫn rất nguy hiểm với bạo lực và bất ổn chính trị kéo dài, làm tăng nỗi sợ hãi cho những người dân sống xa quê hương.

Tại nhà hàng Keket Bongou ở Springfield, bang Ohio, không khí có vẻ bình yên nhưng vẫn phảng phất nỗi lo lắng. Những chiếc cờ Haiti trang trí trên trần nhà, cùng không gian gợi nhớ đến các quán bar vùng Caribe. Theo Solong, người làm việc tại đây, nhiều người Haiti hiện đang ở nhà vì sợ hãi và tiết kiệm tiền do không chắc chắn về tương lai. "Mọi người đều đang chờ đợi tin xấu tiếp theo", anh chia sẻ.

Nỗi sợ hãi đến từ lực lượng thi hành luật biên giới ICE đặc biệt nặng nề, nhất là đối với các gia đình có con nhỏ như Sonell, người đã chạy trốn bạo lực băng đảng ở Haiti. Mặc dù cố giữ im lặng để tránh bị chú ý, Sonell vẫn tham gia sinh hoạt tại một nhà thờ Haiti, nơi Linh mục Michelet bày tỏ sự quan ngại về tương lai cộng đồng. Ông cho biết nhà thờ vẫn đông người tham dự nhưng không rõ điều này có tiếp tục được duy trì trong các tuần tới.

Quyết định chấm dứt TPS là bước đi đã được dự báo từ lâu trong chính sách nhập cư dưới thời Tổng thống Trump. Trong nhiệm kỳ đầu, ông từng cố gắng thực hiện việc này nhưng chỉ sau khi Tòa án Tối cao phê chuẩn vào tháng 6 thì mới trở thành hiện thực. Đây được coi là một phần cam kết tranh cử của ông nhằm đạt được mức kỷ lục về số người bị trục xuất.

Tại Springfield, hàng xóm và các tổ chức địa phương đang tích cực giúp đỡ những người Haiti gặp khó khăn. Casey Kelly Rollins, một nhà hoạt động từ năm 2016, đang hỗ trợ cộng đồng này về nhiều mặt như xin cấp hộ chiếu Mỹ cho những trẻ em Haiti sinh ra tại đây.

Linh mục Michelle Boomgaard cũng đồng hành với các hoạt động cứu trợ, cung cấp lượng lớn lương thực đóng hộp, tã lót và các nhu yếu phẩm khác. Đây là sự hỗ trợ cần thiết cho những người mất việc và thu nhập do mất TPS. Từ đầu tháng 7, giấy phép lái xe của nhiều người Haiti cũng không còn hiệu lực. Michelle thể hiện sự đau lòng khi nói: "Chúng tôi đã quen biết những người này, họ là hàng xóm của chúng tôi. Làm sao có thể đối xử như vậy với họ?"

Rollins nhận được những tấm lòng ủng hộ như lần một nhà hảo tâm bất ngờ gửi tã và giấy vệ sinh. Tuy nhiên, bà cũng cảnh báo không thể tiếp nhận các chuyến xe chở hàng không báo trước để tránh gây hoảng loạn hay thu hút sự chú ý từ ICE. "Khi có tiếng gõ cửa bất ngờ, mối lo sợ ICE lại dâng trào", bà chia sẻ. Bà cho rằng trục xuất hàng loạt chỉ là vấn đề thời gian và cần chuẩn bị để đón nhận hậu quả, nhất là đối với những trẻ em có thể bị bỏ lại sau các cuộc trục xuất.

Để đề phòng, cộng đồng đã dán giấy "NO ICE ACCESS" trên cửa nhà, kết hợp với cửa kính mờ và hệ thống an ninh nhằm hạn chế tiếp cận ngoài ý muốn.

Việc tự nguyện trở về Haiti không phải là lựa chọn cho đa số người Haiti ở Mỹ bởi tình trạng bất ổn và bạo lực gia tăng tại quê nhà. Kể từ 2021, Haiti không có tổng thống và băng nhóm tội phạm chiếm quyền kiểm soát lớn. Một báo cáo của Liên Hợp Quốc cho biết trong ba tháng đầu năm nay, có tới 1.642 vụ chết người liên quan đến bạo lực xảy ra tại nước này.

Mỹ vẫn duy trì cảnh báo đi lại mức đỏ đối với Haiti và các quan chức ngoại giao như Mike Waltz cảnh báo về những vụ giết hại dã man như trường hợp các cảnh sát Haiti bị sát hại gần đây.

Viles Dorsainvil, người sáng lập Trung tâm Hỗ trợ Haiti, bày tỏ: "Nếu Haiti an toàn, chúng ta đã không phải bàn về chuyện này. Người Haiti rất tự hào và nhớ quê hương sâu sắc." Ông cũng cho hay người dân đang chuẩn bị tâm lý cho những diễn biến khó khăn phía trước. Ông khuyên những ai có thân nhân ở Canada nên sang đó để tránh bị trục xuất.

Ở Springfield, nhiều người vẫn giữ im lặng và hạn chế ra ngoài để tránh bị chú ý. Dù được gia hạn TPS vào phút chót cũng khó giúp họ ổn định cuộc sống, khi mà không ít người Mỹ coi họ là mối đe dọa. Dorsainvil chia sẻ: "Chúng tôi tự hỏi tại sao mình phải ở đây trong khi quê nhà không an toàn để trở về."