Mỹ hoan nghênh Venezuela rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế và kêu gọi các nước khác rút lui

Ngày 28/10, chính phủ Hoa Kỳ bày tỏ sự hoan nghênh trước quyết định của Venezuela rút khỏi Tòa án Hình sự Quốc tế (CPI). Trong thông cáo từ Bộ Ngoại giao, Washington nhấn mạnh rằng chính quyền mới của Venezuela đang sát cánh cùng Mỹ trong nỗ lực "giải thể" tổ chức này. Mỹ chỉ trích CPI là tổ chức "tham nhũng", "thiếu giá trị" và không có tính hợp pháp.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết CPI đã điều tra Tổng thống Nicolás Maduro kể từ năm 2018 mà không đạt được kết quả cụ thể nào. Theo Washington, CPI phân bổ nguồn lực để truy cứu công dân các quốc gia có hệ thống tư pháp "độc lập và hiệu quả", những nước này chưa từng công nhận quyền tài phán của tòa. Hành vi này bị Mỹ đánh giá là lạm quyền, thể hiện sự thiên vị chính trị và áp dụng luật pháp không đồng đều.

Phía Venezuela thông báo quyết định rút khỏi CPI là "kiên quyết và không thể đảo ngược". Ngoại trưởng Félix Plasencia cho rằng CPI đã đặt trọng tâm điều tra một cách "không cân đối" vào các quốc gia châu Phi và Mỹ Latinh, thể hiện sự thiên vị và phục vụ những lợi ích không liên quan đến công lý.

Quyết định đã được giữ nguyên và chuyển đến Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres theo chỉ đạo của Chủ tịch lâm thời Delcy Rodríguez. Bà Rodríguez cũng cáo buộc CPI có tiền sử chống lại các quốc gia thuộc "phía Nam toàn cầu" và khẳng định Venezuela hướng đến một hệ thống pháp luật quốc tế dựa trên sự tôn trọng chủ quyền và luật pháp quốc tế.

CPI bày tỏ tiếc nuối trước quyết định rút lui của Venezuela, đồng thời nhấn mạnh việc rút lui này sẽ không có hiệu lực ngay lập tức. Theo Điều lệ Rome, Venezuela sẽ tiếp tục là thành viên của tòa trong vòng một năm kể từ ngày thông báo và vẫn phải hợp tác với các cuộc điều tra cũng như thủ tục đang diễn ra.

Cuộc điều tra về các cáo buộc vi phạm quyền con người ở Venezuela, tập trung vào thời điểm từ năm 2017, vẫn tiếp tục sau khi được khôi phục vào năm 2023, bất chấp các nỗ lực từ chính quyền Maduro nhằm đóng băng quá trình này với lý do hệ thống tư pháp Venezuela đảm nhận việc điều tra.

Mỹ có lịch sử đối đầu với CPI, chưa từng phê chuẩn Công ước Rome và cho rằng tòa không có quyền tài phán đối với công dân Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với quan chức CPI vì các cuộc điều tra về tội ác chiến tranh nghi ngờ liên quan đến lực lượng Mỹ ở Afghanistan.

Mặc dù những biện pháp này sau đó bị chính quyền Tổng thống Joe Biden bãi bỏ, Mỹ vẫn kiên quyết phản đối CPI trong việc mở rộng quyền tài phán đối với công dân của các quốc gia không phải thành viên. Trong nhiệm kỳ thứ hai, Trump tiếp tục có quan điểm đối đầu, đặc biệt liên quan đến các vụ việc với Israel, cho rằng CPI hoạt động có động cơ chính trị và vượt quá thẩm quyền được giao.