Nghiên cứu phủ định hiệu quả của kỹ thuật để đất trống giữ nước tại Argentina

Trong nông nghiệp Argentina trước đây, kỹ thuật để đất trống hoặc "barbecho" được xem là chiến lược không thể thay thế để giữ nước trong đất cho mùa vụ trồng chính mùa hè. Tuy nhiên, công trình nghiên cứu do nhóm chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Sinh lý và Sinh thái Liên kết với Nông nghiệp (IFEVA), Đại học Nông nghiệp Buenos Aires (FAUBA), Đại học Quốc gia Rosario (UNR) và Đại học Wisconsin–Madison (Mỹ) thực hiện đã phủ nhận quan niệm này.

Phân tích hơn 6 mùa vụ (2018-2023) tại 63 địa điểm phân bố ở 5 vùng nông nghiệp khác nhau của Argentina cho thấy kỹ thuật để đất trống không phải là giải pháp tốt nhất tích trữ nước dưới đất. Dữ liệu thực địa chỉ ra rằng trong khoảng thời gian đất để không kéo dài, nước mất mát thông qua bay hơi trực tiếp và thấm sâu xuống dưới đất lên tới từ 271 đến 409 mm. Các nhà nghiên cứu gọi đây là "một van nước hở chứa đầy sự lãng phí" khi lượng lớn nước mưa mùa đông không được cây trồng tận dụng và bị thất thoát một cách không hiệu quả.

Nghiên cứu tiếp tục so sánh kỹ thuật truyền thống với các phương án sử dụng cây phủ đất bao gồm các loại cỏ, họ đậu, họ cải và các hỗn hợp của chúng. Kết quả cho thấy mặc dù các cây phủ đất tiêu thụ lượng nước trung bình nhiều hơn khoảng 25% so với đất trống, mức nước khả dụng tại thời điểm gieo trồng vụ chính gần tương đương nhau trên phần lớn các vùng khảo sát.

Ngoài ra, lượng mưa xảy ra giữa thời điểm cây phủ đất bị tiêu diệt và lúc bắt đầu gieo trồng vụ chính đóng vai trò quyết định lớn nhất về lượng nước có sẵn cho cây trồng chính.

Các cây phủ đất chuyển hóa tổn thất nước thụ động qua bay hơi và thấm sâu thành lượng nước được cây sử dụng qua quá trình thoát hơi nước, giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng khả năng thấm nước và kiểm soát cỏ dại hiệu quả hơn. Nhờ vậy, sự tiêu thụ nước của cây phủ đất được bù đắp bằng hiệu quả tổng thể của hệ thống canh tác.

Nghiên cứu cũng đánh giá về tác động của chi phí nước do cây phủ đất gây ra lên năng suất cây trồng chính. Kết quả cho thấy nếu quản lý tốt thời điểm kết thúc sinh trưởng của cây phủ đất và nhờ các đợt mưa mùa xuân, năng suất mùa vụ kế tiếp bị ảnh hưởng rất ít hoặc không đáng kể trên hầu hết các vùng khảo nghiệm.

Chi tiết hơn, việc lựa chọn đúng loại cây phủ đất phù hợp với cây trồng chính có vai trò quan trọng. Ví dụ, các loại cỏ thường làm giảm năng suất ngô khi lượng nước tiêu dùng không được phục hồi đủ giữa giai đoạn cây phủ đất kết thúc và gieo trồng vụ chính. Ngược lại, cây phủ đất họ đậu thường giúp tăng năng suất ngô dù nước khả dụng thấp, nhờ có khả năng cung cấp thêm nitơ. Các hỗn hợp cây phủ đất có xu hướng mang lại kết quả tích cực hoặc trung tính, tương tự như cây họ đậu.

Toàn bộ kết quả nghiên cứu sẽ được trình bày tại Hội nghị Aapresid 2026, diễn ra trong khuôn khổ hội chợ Expoagro từ ngày 4 đến 6 tháng 8 tại Rosario, Argentina.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.