Có nên lo lắng về việc chân bị bàn chân nghiêng khi chạy? Chuyên gia giải đáp

Bàn chân nghiêng (pronation) là một chuyển động tự nhiên của bàn chân và cánh tay, cho phép các bộ phận này xoay vào trong. Ví dụ điển hình là việc xoay lòng bàn tay sao cho lòng bàn tay hướng xuống dưới. Khi đi bộ hay chạy, bàn chân cũng có xu hướng xoay nhẹ để giảm sự ảnh hưởng từ trọng lượng cơ thể lên các khớp.

Mặc dù là hiện tượng bình thường và có lợi, nhiều người chạy bộ vẫn lo ngại về hiện tượng bàn chân nghiêng quá mức. Chính vì vậy, thị trường đã xuất hiện nhiều sản phẩm như giày chạy chuyên biệt, đế lót chỉnh dáng bàn chân và các bài tập kéo giãn nhằm khắc phục vấn đề này. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc tập trung quá nhiều vào việc chỉnh sửa bàn chân nghiêng thực tế có thể gây ra các khó chịu mới không tồn tại trước đó.

Trong khi bàn chân nghiêng (pronation) là tư thế bàn chân nghiêng vào trong, thì bàn chân ngửa ra ngoài (supination) ngược lại - phần bàn chân nghiêng ra ngoài nhiều hơn. Nhưng trong giới chuyên môn, pronation thường bị nhầm lẫn với eversion, còn supination hay bị đồng nhất với inversion, dù đây là những chuyển động khác nhau về bản chất.

Chuyên gia vật lý trị liệu María del Mar Escandell giải thích: "Eversion là chuyển động thuần túy của gót chân, trong đó lòng bàn chân quay ra ngoài, hướng xa đường giữa cơ thể. Pronation là một chuyển động phối hợp ba chiều, không chỉ bao gồm eversion mà còn có sự xoay ra ngoài và nâng cao mép ngoài của bàn chân".

Ngược lại, "Inversion là chuyển động riêng biệt của mắt cá chân, trong đó lòng bàn chân xoay về phía đường giữa cơ thể" còn "Supination là chuyển động phối hợp ba chiều gồm inversion, sự kéo sát vào trong (adduction) và gấp bàn chân xuống dưới (flexion plantar)".

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Sports Medicine năm 2012 khẳng định rằng, một mức độ nghiêng bàn chân nhẹ là bình thường nhưng nghiêng quá mức có thể gây hại cho cơ thể. Đặc biệt, những tác động lên khớp gối vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở mức độ xoay bàn chân mà còn là cách mà động tác này ảnh hưởng đến sự xoay của xương chày.

Đại diện từ Khoa Y học Thể thao của Bệnh viện Đại học La Moraleja cho biết khoảng 90% người có hiện tượng bàn chân nghiêng khi đi bộ hoặc chạy bộ, trong đó nữ giới thường nghiêng nhiều hơn do vị trí xương chậu rộng hơn nam giới. Theo các chuyên gia, việc có bàn chân nghiêng không phải là vấn đề nếu nó không gây ảnh hưởng đến cách đi hay vận động.

Các chuyên gia về các chấn thương bàn chân và khớp đều đồng thuận rằng có một mức độ pronation là bình thường. Nếu hiện tượng này không làm ảnh hưởng tới hiệu suất tập luyện hay gây đau đớn, việc tìm cách chỉnh sửa lại có thể phản tác dụng, thậm chí gây ra các vấn đề mới.

Vì thế, người chạy bộ không nên quá lo lắng hoặc can thiệp quá mức vào bàn chân nghiêng khi không có chỉ dẫn chuyên môn cụ thể.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.