Mychael Lourenço nghiên cứu Alzheimer nhằm tìm giải pháp ngăn ngừa và điều trị sa sút trí tuệ

Mychael Lourenço, nhà thần kinh học 36 tuổi người Brazil, hiện giữ vai trò trưởng nhóm Nghiên cứu Thần kinh học Phân tử tại Đại học Liên bang Rio de Janeiro (UFRJ). Ông từng được tạp chí Nature Medicine vinh danh là một trong 11 nhà khoa học trẻ triển vọng nhất toàn cầu năm 2023. Mới đây, Lourenço cũng nhận giải thưởng ALBA-Roche Prize for Excellence in Neuroscience Research 2026, chứng tỏ vị thế quan trọng của ông trong lĩnh vực nghiên cứu các bệnh sa sút trí tuệ, đặc biệt là Alzheimer.

Công trình của Lourenço tập trung vào việc giải thích tại sao một số người dù tuổi cao vẫn giữ được trí tuệ sắc bén trong khi nhiều người trẻ hơn lại bị suy giảm nhận thức và các hình thức sa sút trí tuệ nghiêm trọng.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có khoảng 57 triệu người trên thế giới mắc các dạng sa sút trí tuệ, với 10 triệu ca mới mỗi năm. Trong đó, Alzheimer chiếm từ 60% đến 70% các trường hợp. Ngoài thiệt hại về mặt con người hết sức nặng nề, căn bệnh này còn gây tác động kinh tế khổng lồ, với chi phí toàn cầu ước tính 1,3 nghìn tỷ USD mỗi năm, và khoảng một nửa gánh nặng tài chính thuộc về các gia đình có người bệnh.

Lourenço chỉ ra sự gia tăng số lượng bệnh nhân liên quan đến việc con người ngày càng sống lâu hơn, cùng với các yếu tố nguy cơ phổ biến như thiếu vận động, hút thuốc, ô nhiễm môi trường và béo phì.

Bắt đầu quan tâm đến cách thức hoạt động của cuộc sống từ khi còn nhỏ, Lourenço sớm hướng đến sự nghiệp nghiên cứu khoa học. Từ năm 28 tuổi, ông đã là giảng viên của UFRJ. Mục tiêu chính hiện nay của Lourenço là tìm ra các dấu ấn sinh học (biomarkers) không chỉ dự báo nguy cơ mắc bệnh mà còn chỉ ra những yếu tố giúp tăng sức đề kháng với sa sút trí tuệ.

Ông nhấn mạnh rằng bên cạnh Alzheimer, còn nhiều hơn 20 dạng sa sút trí tuệ ít được nghiên cứu và khó chẩn đoán chính xác, như sa sút trí tuệ thể thái dương trán và những dạng liên quan đến Parkinson. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn khiến việc điều trị gặp nhiều hạn chế.

Các nghiên cứu của Lourenço cũng tập trung phân tích cách mà rối loạn chuyển hóa và các phản ứng viêm ảnh hưởng đến kết nối giữa các tế bào thần kinh cũng như sự cân bằng protein trong não, giúp hiểu rõ hơn nguyên nhân gây suy giảm trí nhớ và khả năng tư duy do Alzheimer.

Bên cạnh sự nghiệp cá nhân, Lourenço còn ấp ủ mong muốn góp phần xây dựng một nền khoa học mạnh mẽ tại Brazil. Ông hy vọng rằng khoa học sẽ trở thành chính sách quốc gia dài hạn và được tích hợp sâu vào các chiến lược phát triển và quản lý xã hội. Điều này sẽ giúp đất nước có cơ sở vững chắc để phát triển các giải pháp hiệu quả hơn cho các vấn đề sức khỏe cộng đồng, trong đó có bệnh sa sút trí tuệ.

Lourenço cam kết tiếp tục đóng góp cho sự phát triển nghiên cứu khoa học trong nước nhiều năm tới, từ đó tạo điều kiện cho nhiều khám phá mới có thể cải thiện cuộc sống hàng triệu người cao tuổi.