Eudald Parera Riera: Xây dựng sức mạnh chống chịu giúp tuổi già trở nên ý nghĩa hơn

Eudald Parera Riera là một dược sĩ, nhà sinh hóa kiêm chuyên gia trong lĩnh vực quản lý, người đã dành gần 25 năm nghiên cứu và đào tạo về phát triển năng lực lãnh đạo và quản trị tình huống bất định. Trong cuốn sách "Inteligencia antifrágil" do LID Editorial xuất bản, ông giới thiệu phương pháp UEOIA, giúp con người chuyển hóa sự hỗn loạn thành sức mạnh. Ông khẳng định rằng tuổi già không phải kết thúc của sức mạnh mà là một khởi điểm mới để trở nên bền bỉ và linh hoạt hơn.

Trước xu hướng dân số già hóa nhanh chóng tại nhiều quốc gia, Eudald Parera đề xuất một cách tiếp cận mới, nhấn mạnh sự cần thiết của cộng đồng, mục đích sống rõ ràng, học hỏi và các hành động cụ thể nhằm duy trì và phát triển sức mạnh tinh thần và thể chất trong quá trình lão hóa.

Ông cho rằng sự mong manh ở người cao tuổi – được gọi là fragility – không phải là một trạng thái cố định mà là quá trình động và có thể cải thiện. Sự suy giảm dự trữ sinh lý và chức năng có thể được giảm thiểu hoặc phục hồi thông qua các bài tập tăng cường sức mạnh, chế độ dinh dưỡng hợp lý, kích thích nhận thức và kết nối xã hội.

Nhiều chương trình tập luyện tại các cơ sở dưỡng lão đã chứng minh giảm tai nạn gãy xương đến 30%. Việc sử dụng các ứng dụng kích thích nhận thức giúp duy trì sự sắc bén của trí tuệ. Khi người già coi những hạn chế như mất thính lực là cơ hội thử thách chứ không phải thất bại, họ sẽ chủ động tìm giải pháp như máy trợ thính hay học ngôn ngữ ký hiệu, qua đó nâng cao tự tin và mở rộng mạng lưới xã hội.

Nhiều người lớn tuổi dễ bị chi phối bởi nỗi lo lắng và sợ hãi về bệnh tật hoặc sự phụ thuộc. Eudald Parera khuyên nên nhận diện rõ ràng nỗi sợ hãi, phân tích tính hợp lý và chia sẻ với người tin tưởng, từ đó tái cấu trúc cảm xúc theo hướng tích cực. Thay vì tránh né, ông đề xuất tiến hành các bước nhỏ dần thích nghi với thay đổi nhằm rèn luyện khả năng thích nghi và tăng cường mạng lưới hỗ trợ xã hội.

Từ góc độ chống chịu, hành động có mục đích là cách hiệu quả nhất để vượt qua sợ hãi và phát triển khả năng đương đầu với thử thách.

Eudald Parera nhấn mạnh tuổi già là giai đoạn có nhiều tiềm năng phát triển. Người lớn tuổi có thể tham gia làm cố vấn, chia sẻ kinh nghiệm, thực hiện những dự án mới hoặc duy trì các hoạt động tình nguyện, học tập không ngừng. Điều này thúc đẩy sự phát triển trí tuệ và cảm xúc, giảm cảm giác vô dụng và cô đơn.

Sự tham gia xã hội tích cực bảo vệ người già khỏi sự suy giảm thể chất và tinh thần, tạo nền tảng vững chắc cho một cuộc sống chất lượng cao hơn.

Mô hình UEOIA gồm các bước: học hỏi, rút kinh nghiệm từ sai lầm, phát minh hoặc kết nối ý tưởng, lên kế hoạch và thực thi. Thực hiện thông qua các thói quen nhỏ hàng ngày như học một kỹ năng mới, liên kết các kiến thức, suy nghĩ các phương án cho tương lai, hay chấp nhận những thử thách nhỏ hàng tuần để chuyển đổi dần từ trạng thái tiêu cực sang tích cực trong suy nghĩ và hành vi.

Mặc dù stress mạn tính gây hại cho sức khỏe qua việc sản sinh cortisol ảnh hưởng đến viêm nhiễm, thoái hóa xương khớp hay suy giảm trí nhớ, stress có kiểm soát lại là môi trường rèn luyện để tăng cường khả năng chống chịu. Việc thay đổi thói quen, tham gia các hoạt động mới hay các thử thách thể chất được kiểm soát giúp cơ thể và não bộ tăng khả năng phục hồi và linh hoạt hơn.

Eudald Parera nêu ví dụ về những người lớn tuổi vẫn đạt thành công vang dội như trường hợp ông chủ KFC, người bắt đầu công việc kinh doanh ở tuổi 65. Ông nhấn mạnh để phát hiện và tận dụng các cơ hội, người cao tuổi cần duy trì mạng lưới xã hội, sự tò mò và ý chí học hỏi. Các hoạt động như hướng dẫn, giảng dạy, đóng góp cộng đồng tiếp tục mang lại giá trị và sự thỏa mãn tinh thần.

Parera lên án sự phân biệt tuổi tác (ageism) và cho rằng các tổ chức cần hỗ trợ người lao động lớn tuổi để họ cảm thấy có giá trị, góp phần sáng tạo và đổi mới. Việc xây dựng đội nhóm đa thế hệ, tạo môi trường học hỏi lẫn nhau và áp dụng các chương trình đào tạo phù hợp giúp gia tăng hiệu quả công việc và tinh thần làm việc.

Microsoft là ví dụ điển hình khi dưới sự lãnh đạo của Satya Nadella, hơn 60% nhân viên trên 50 tuổi cảm thấy được đóng góp tích cực vào đổi mới sáng tạo.

Eudald Parera cho rằng giai đoạn thứ hai của cuộc đời là thời điểm lý tưởng để phát triển năng lực lãnh đạo bản thân. Người lớn tuổi không nhất thiết phải có câu trả lời mà quan trọng là biết cách đặt câu hỏi đúng để hướng đến những mục tiêu có ý nghĩa. Việc xây dựng kế hoạch lãnh đạo phù hợp giúp chuyển hóa ý định thành hành động thiết thực, tạo ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng và gia đình.

Tác giả gửi gắm rằng tuổi tác chỉ là con số, giới hạn thực sự do chính mỗi người đặt ra. Ông kêu gọi mọi người đón nhận sự đổi thay, kết nối xã hội và tận dụng cơ hội học hỏi không ngừng nhằm sống mạnh mẽ và ý nghĩa. Đây là thông điệp thiết thực cho các xã hội đang đối mặt với quá trình già hóa dân số nhanh chóng.

Theo La Vanguardia

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.