Auto Đức lâm nguy tại Trung Quốc: BMW, Mercedes và Volkswagen trước bài toán sống còn

Trước áp lực doanh số yếu kém tại Trung Quốc, BMW đang cân nhắc phương án rút khỏi thị trường xe nhỏ và dòng xe Mini tại đây. Trước đó, cựu CEO BMW Oliver Zipse đã quyết định sử dụng nền tảng phát triển xe điện từ đối tác Trung Quốc Great Wall Motors cho mẫu xe Mini, đánh dấu bước đi táo bạo trong chiến lược sản xuất. Dù xe được sản xuất từ năm 2020, doanh số tại Trung Quốc vẫn rất thấp, khiến người kế nhiệm ông Zipse, Milan Nedeljković, phải xem xét kế hoạch triệt để hơn như rút thương hiệu Mini khỏi Trung Quốc và chỉ giữ lại sản xuất xuất khẩu với Great Wall Motors. Tuy nhiên, kế hoạch này chưa được chốt và cũng có ý kiến cho rằng BMW sẽ tăng cường phát triển xe với các đối tác Trung Quốc, tập trung vào nhu cầu khách hàng địa phương. Người phát ngôn BMW từ chối bình luận về vấn đề này.

BMW, Mercedes và Volkswagen từng thống trị ngành công nghiệp xe chạy nhiên liệu hóa thạch ở Trung Quốc trong nhiều năm. Tuy nhiên, với xu hướng chuyển đổi sang xe điện, vị thế của các hãng này ngày càng bị thu hẹp. Mức giảm doanh số đến tháng 6 năm nay rất nghiêm trọng: BMW và Mini giảm xấp xỉ 20%, trong quý hai giảm 30%. Mercedes giảm 28% xuống còn 210.200 xe, trở về mức doanh số của hơn một thập kỷ trước, trong khi Volkswagen giảm 26%. Cùng với đó, toàn bộ thị trường ô tô Trung Quốc cũng suy giảm nhanh chóng. Volkswagen dự báo thị trường năm 2024 giảm về xấp xỉ 20 triệu xe, thấp hơn 3,5 triệu xe so với năm 2025, đánh dấu mức sụt giảm chưa từng có kể từ đại dịch Covid-19.

Yếu tố khiến các thương hiệu xe sang như BMW, Mercedes và Audi phải giảm mạnh sản xuất xe plug-in hybrid là do chính sách chính phủ Trung Quốc siết chặt các ưu đãi thuế cho xe hybrid nếu không chạy điện thuần tối thiểu 100 km. Do đó, các hãng đã dần thu hẹp các dòng xe sử dụng công nghệ hybrid, chú trọng tái cơ cấu danh mục sản phẩm nhằm tập trung vào những mẫu xe có triển vọng kinh doanh khả quan hơn.

Đáng chú ý, trong khi thị trường nội địa giảm, các hãng xe Trung Quốc lại đẩy mạnh xuất khẩu. Trong nửa đầu năm 2024, Trung Quốc xuất khẩu 5,3 triệu chiếc xe ô tô, tăng hơn 50% so với cùng kỳ, hướng tới mục tiêu trên 10 triệu chiếc xe một năm, tương đương tổng doanh số ở Liên minh châu Âu. Điều này trực tiếp tác động đến sức cạnh tranh của các nhà sản xuất ô tô Đức vốn truyền thống đứng đầu thế giới.

Volkswagen đã đóng cửa hoặc bán 5 nhà máy tại Trung Quốc, giảm sản lượng khoảng 1 triệu xe và dự kiến sẽ tiếp tục cắt giảm nữa. Công ty cũng tập trung giảm số lượng mẫu xe trên toàn cầu từ 150 xuống khoảng 75, kỳ vọng đẩy nhanh tốc độ phát triển, giảm chi phí và tăng tính cạnh tranh. VW cũng đang phát triển trung tâm mới tại Hefei nhằm giảm thời gian và chi phí phát triển sản phẩm cho thị trường Trung Quốc.

Đối với Mercedes, hãng đã chuyển giao việc phát triển và sản xuất dòng xe nhỏ Smart cho đối tác Geely từ năm 2019, tập trung phát triển xe điện hoàn toàn do Trung Quốc điều hành, tuy nhiên thành công tại Trung Quốc vẫn còn hạn chế. Các mẫu xe truyền thống của Mercedes như CLA cũng đang gặp khó với việc sản xuất bị tạm dừng do doanh số yếu. Dù vậy, Mercedes cam kết giới thiệu 40 mẫu xe mới hoặc nâng cấp dành riêng cho thị trường Trung Quốc đến năm 2027, trong đó có những phiên bản kéo dài phù hợp nhu cầu khách hàng địa phương.

Một cuộc khảo sát gần đây từ McKinsey cho thấy người tiêu dùng Trung Quốc chưa thực sự từ bỏ các thương hiệu phương Tây, nhưng muốn các hãng này thích nghi hơn với thị trường nội địa bằng việc phát triển sản phẩm ngay tại Trung Quốc, cải tiến phần mềm và công nghệ pin, cùng với mức giá cạnh tranh hơn. Đồng thời, họ cũng ngày càng tự hào về các thương hiệu nội địa, tạo ra áp lực lớn đối với các nhà sản xuất nước ngoài trong việc giữ vững thị phần. Đây chính là thách thức kép mà các ông lớn Đức phải đối mặt khi cố gắng duy trì hoạt động trên thị trường xe lớn nhất thế giới này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.