Thuốc mới giúp trẻ dị ứng thực phẩm tránh được phản ứng nguy hiểm tính mạng

Các nhà nghiên cứu của Stanford Medicine đã công bố kết quả nghiên cứu cho thấy thuốc omalizumab có thể ngăn ngừa các phản ứng dị ứng đe dọa tính mạng ở trẻ em, đặc biệt với các loại thực phẩm gây dị ứng phổ biến như đậu phộng, sữa, trứng, lúa mì và các loại hạt.

Khác với phương pháp điều trị miễn dịch tiêu chuẩn, khi trẻ vẫn phải tránh tiếp xúc với thức ăn dị ứng nhưng được tập làm quen với lượng nhỏ để tăng khả năng chịu đựng, omalizumab giúp gia tăng đáng kể khả năng dung nạp lượng lớn thức ăn gây dị ứng. Thuốc này hoạt động bằng cách liên kết và vô hiệu hóa những phân tử gây dị ứng trong máu và trên các tế bào miễn dịch.

Cuộc nghiên cứu được thực hiện trên 117 trẻ em, trung bình 7 tuổi, dị ứng với đậu phộng và ít nhất hai loại thực phẩm khác như sữa, trứng, lúa mì, hạt điều, hạt phỉ và quả óc chó. Một nửa trong số này được điều trị bằng omalizumab trong 8 tuần tiếp theo là liệu pháp miễn dịch bằng đường uống; nửa còn lại chỉ dùng omalizumab theo phác đồ tiêm mỗi hai tuần hoặc mỗi tháng trong 1 năm.

Kết quả kiểm tra khả năng dung nạp thực phẩm dị ứng cho thấy hơn một phần ba nhóm chỉ dùng omalizumab có thể tiêu thụ từ 4g trở lên (tương đương một thìa cà phê) cả ba loại thức ăn gây dị ứng, trong khi nhóm dùng liệu pháp miễn dịch truyền thống chỉ dưới 20%. Hơn 70% số trẻ dùng omalizumab có thể chịu được lượng thức ăn gây dị ứng khi vô tình tiếp xúc, so với chỉ 40% ở nhóm còn lại.

Đáng chú ý, ở mức độ cao nhất là một khẩu phần ăn đầy đủ, một phần tư trẻ dùng omalizumab có thể ăn an toàn cả ba loại dị nguyên. Tỷ lệ phản ứng sốc phản vệ nghiêm trọng ở nhóm dùng thuốc mới chỉ là 2%, trong khi ở nhóm liệu pháp miễn dịch tiêu chuẩn lên tới 27%.

Nghiên cứu cũng ghi nhận không có trường hợp nào dùng omalizumab gặp phản ứng phụ nghiêm trọng, khác với nhóm liệu pháp miễn dịch bao gồm hơn 30% trẻ phải nhập viện điều trị kịp thời. Điều này cho thấy omalizumab tạo ra hiệu quả điều trị vượt trội và an toàn hơn đáng kể.

Mặc dù thuốc đã được phê duyệt sử dụng tại Mỹ để ngăn ngừa các phản ứng dị ứng nghiêm trọng, nhưng hiện chưa có quyết định tương tự tại Anh do Cơ quan Dược phẩm và Sản phẩm Y tế (MHRA) chưa cấp phép.

Dị ứng thực phẩm đang gia tăng nhanh chóng tại nhiều nước, đặc biệt là Anh với số lượng người mắc tăng gấp đôi trong giai đoạn 2008-2018. Ước tính toàn cầu có khoảng 220 triệu người bị dị ứng với một hoặc nhiều loại thực phẩm. Tại Anh, khoảng 2 triệu người có nguy cơ phản ứng dị ứng, trong đó có hơn 240.000 trẻ em dị ứng đậu phộng.

Phản ứng dị ứng nghiêm trọng, gọi là sốc phản vệ, có thể gây sưng cổ họng, làm tắc nghẽn đường thở dẫn đến tử vong nếu không được xử lý kịp thời. Điều này khiến việc phòng ngừa và kiểm soát phản ứng dị ứng luôn được đặt lên hàng đầu trong y học.

Đầu năm 2026, việc ngừng cung cấp thuốc Palforzia - loại thuốc duy nhất được chấp thuận để giảm nguy cơ phản ứng dị ứng nghiêm trọng do đậu phộng, đã gây thất vọng lớn cho cộng đồng dị ứng. Thuốc này hoạt động bằng cách cho người bệnh tiếp xúc dần với bột đậu phộng tinh khiết để hệ miễn dịch thích nghi, nhưng nhà sản xuất thông báo sẽ không nhận bệnh nhân mới sau ngày 1/4/2026.