Các bên liên quan kêu gọi cải cách để duy trì đà tăng trưởng kinh tế Nigeria

Tại Lagos, Nigeria vừa diễn ra Diễn đàn CEO BusinessDay lần thứ 14 với chủ đề “Từ ổn định đến thịnh vượng chung”, thu hút sự tham gia của các nhà quản lý kinh tế, lãnh đạo doanh nghiệp và đối tác phát triển. Sự kiện nhằm thúc đẩy đối thoại giữa chính phủ và khu vực tư nhân để tìm ra giải pháp thực tiễn cho các thách thức kinh tế đang đặt ra.

Trong phát biểu khai mạc, ông Frank Aigbogun, Người sáng lập kiêm Tổng biên tập BusinessDay, khẳng định vai trò quan trọng của diễn đàn này trong 14 năm qua như một diễn đàn hàng đầu trao đổi chính sách kinh tế giữa các bên liên quan tại Nigeria. Ông cũng chúc mừng BusinessDay nhân dịp kỷ niệm 25 năm thành lập và ghi nhận thành tích của Ngân hàng Trung ương Nigeria (CBN) khi nhận giải Ngân hàng Trung ương xuất sắc nhất.

Phát biểu chính tại sự kiện, Bộ trưởng Tài chính và Bộ trưởng Kinh tế kiêm Điều phối viên kinh tế Nigeria, Tiến sĩ Taiwo Oyedele, cho biết Nigeria đã vượt qua giai đoạn khó khăn phục hồi ổn định kinh tế vĩ mô và hướng tới mục tiêu biến những thành tựu này thành sự thịnh vượng chung cho người dân. Ông nêu rõ ba bước chuyển đổi quan trọng gồm ổn định, tăng trưởng và phát triển bao trùm.

Bộ trưởng Oyedele nhấn mạnh chính quyền hiện tại kế thừa nhiều vấn đề kinh tế phức tạp như hệ thống tỉ giá hối đoái đa tầng, trợ cấp nhiên liệu không hiệu quả, tài chính công yếu và hệ thống thuế phức tạp gây khó khăn cho doanh nghiệp. Việc ưu tiên cải cách thay vì trì hoãn đã giúp Nigeria tránh được nguy cơ khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng.

Những cải cách thực hiện đã cải thiện dự trữ ngoại hối, tạo dựng lòng tin của nhà đầu tư và đưa lạm phát vào xu hướng giảm bất chấp những bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng ổn định vĩ mô chỉ là bước đầu, cần tăng năng suất lao động, thu hút đầu tư và thúc đẩy tạo việc làm bền vững để nâng cao đời sống người dân.

Để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế, ba trụ cột chính của chính phủ được đưa ra bao gồm nâng cao năng suất thông qua công nghiệp hóa và gia tăng giá trị sản phẩm, cải thiện nguồn thu công bằng các cải cách thuế và thúc đẩy sự bao trùm xã hội bằng đầu tư vào giáo dục, đào tạo nghề, hỗ trợ phụ nữ, thanh niên, người khuyết tật và doanh nghiệp nhỏ.

Ông Oyedele tiết lộ chính phủ sẽ đánh giá sự thịnh vượng chung qua ba chỉ số cụ thể: giảm nghèo đa chiều, tăng thu nhập thực tế bình quân đầu người và giảm bất bình đẳng trên diện rộng. Ngoài ra, tham vọng xây dựng nền kinh tế đạt 1 nghìn tỷ USD vào năm 2030 được hỗ trợ bởi kế hoạch chi tiết trong các lĩnh vực công nghệ, trí tuệ nhân tạo, fintech, nông nghiệp, sản xuất, chuyển đổi năng lượng, hạ tầng khí đốt và dịch vụ tài chính.

Bộ trưởng cũng nhận định Nigeria hiện là nơi có 5 trong 9 kỳ lân công nghệ của châu Phi, phản ánh tiềm năng lớn của nền kinh tế số đang bùng nổ. Các cải cách thuế gần đây đã tạo điều kiện thuận lợi, với khoảng 10.000 doanh nghiệp phi chính thức đăng ký mỗi ngày qua Ủy ban doanh nghiệp Nigeria, đồng thời miễn thuế thu nhập công ty cho doanh nghiệp nhỏ và cấp phép miễn phí cho khoảng 250.000 doanh nghiệp mới.

Chính phủ Nigeria cũng giải ngân hàng trăm tỷ naira thông qua các ngân hàng phát triển để tăng cường tiếp cận tài chính dễ dàng hơn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, một khung hợp tác công-tư mới sắp được triển khai để thu hút khu vực tư nhân tham gia sâu rộng hơn vào việc xây dựng và thực thi chính sách kinh tế.

Phát biểu tại buổi tọa đàm bên lề, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nigeria (CBN), bà Olayemi Cardoso, khẳng định ngân hàng trung ương đã thực hiện những thay đổi cơ bản trong thị trường ngoại hối bằng cách loại bỏ đa tầng tỉ giá, tăng minh bạch và khôi phục niềm tin vào chính sách tiền tệ.

Bà Cardoso cho biết dự trữ ngoại hối tổng của Nigeria đã tăng lên khoảng 52 tỷ USD, trong đó dự trữ ròng tăng từ 3 tỷ USD khi bà và nhóm quản lý hiện tại nhậm chức đến trên 40 tỷ USD hiện nay. Số tiền kiều hối gửi về hàng tháng cũng đạt hơn 600 triệu USD, và CBN đặt mục tiêu đạt 1 tỷ USD mỗi tháng vào cuối năm.

Những cải thiện này đã giúp Nigeria tăng sức chịu đựng với các cú sốc bên ngoài và tái tạo niềm tin của nhà đầu tư quốc tế. Bà Cardoso khuyến khích doanh nghiệp trong nước nhanh chóng tận dụng cơ hội đầu tư đang mở ra trước sự gia nhập của nhà đầu tư nước ngoài.

Bà cũng bảo vệ chương trình tăng vốn ngân hàng nhằm nâng cao khả năng tài trợ các dự án lớn và nâng cao sức mạnh của hệ thống tài chính. Chính sách lãi suất sẽ tiếp tục được điều chỉnh dựa trên dữ liệu kinh tế và các căng thẳng địa chính trị gần đây đã làm chậm kỳ vọng giảm lãi suất, dù lạm phát đang được kiểm soát tốt hơn.

Bà thừa nhận đã có những quyết định khó khăn nhưng cần thiết để khôi phục niềm tin vào nền kinh tế với mục tiêu bảo vệ tương lai của hơn 200 triệu dân Nigeria.

Tại diễn đàn, các chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chính sách và doanh nhân đã thảo luận về các bước cần thiết để chuyển đổi sự ổn định kinh tế thành thịnh vượng bao trùm. Các chủ đề được chú trọng gồm tăng đầu tư khu vực tư nhân, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành sản xuất, củng cố sự ổn định tài chính, thúc đẩy áp dụng công nghệ, cải cách thuế sâu rộng, chuyển đổi năng lượng, tài trợ hạ tầng và tiếp cận nguồn vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Các đại biểu đều đồng thuận rằng chính phủ không thể một mình thực hiện cuộc chuyển đổi kinh tế. Các doanh nghiệp cần gia tăng đầu tư, đổi mới sáng tạo và tạo việc làm để cùng đồng hành với các cải cách. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, cơ quan quản lý, đối tác phát triển và khu vực tư nhân được xem là yếu tố then chốt để duy trì động lực cải cách, đơn giản hóa thủ tục và thiết lập môi trường đầu tư minh bạch, ổn định.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.