6 IPO năm nay trên Sở Giao dịch Singapore, 5 mã giao dịch dưới giá phát hành: Tác động đến cải cách thị trường

Tính đến ngày 23/7/2024, chỉ có 6 công ty lên sàn tại Singapore Exchange (SGX), trong đó 5 mã cổ phiếu đang giao dịch dưới mức giá IPO ban đầu. Điều này đã làm giảm sự hứng khởi từ các nhà đầu tư, đặc biệt là nhóm nhà đầu tư cá nhân. Hai công ty như JustCo và Foundation Healthcare Holdings đã chứng kiến giá cổ phiếu giảm sau vài ngày giao dịch, bất chấp các nỗ lực ổn định giá.

PGS.TS Goh Jing Rong, giảng viên kinh tế tại Đại học Quản lý Singapore, cho rằng một số đợt IPO không thành công sẽ tác động tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư, khi câu chuyện về các công ty niêm yết được tin tưởng và tạo ra giá trị trong dài hạn là yếu tố thúc đẩy sự quan tâm thị trường chứng khoán. Ông nhấn mạnh việc hình thành một câu chuyện tích cực quanh các đợt niêm yết mới sẽ giúp giảm áp lực giá cổ phiếu và tăng sự cẩn trọng của nhà đầu tư.

Chuyên gia phân tích James Ooi của Tiger Brokers cho biết các đợt IPO chất lượng cao, được chú ý sẽ thu hút dòng vốn và cải thiện tâm lý thị trường. Ngược lại, nếu hiệu suất sau niêm yết yếu kém sẽ làm giảm kiên nhẫn của nhà đầu tư cá nhân, đồng thời khiến doanh nghiệp cân nhắc lại thời điểm và chiến lược IPO.

Dù vậy, ông Ooi cũng nhận định sàn Singapore vẫn duy trì được dòng công ty chuẩn bị niêm yết đa dạng ngành nghề, điều này hứa hẹn sẽ tạo nên một thị trường sôi động hơn trong tương lai. PGS.TS Goh Jing Rong cũng không đánh giá quá nặng nề tác động từ một vài IPO yếu kém, mà cho rằng danh tiếng thị trường được xây dựng qua chu kỳ dài hạn, và hiệu suất ổn định trong dài hạn mới là yếu tố quan trọng hơn so với những biến động ngắn ngày.

Phân tích cho thấy nhiều yếu tố toàn cầu, địa phương và đặc thù công ty tác động đến kết quả IPO năm nay. Toàn cầu, sự quan tâm của nhà đầu tư đang nghiêng về các cổ phiếu liên quan trí tuệ nhân tạo (AI), đẩy nguồn vốn vào các ngành này và khiến các công ty truyền thống phải cạnh tranh trong nhóm vốn hạn hẹp hơn.

PGS.TS Goh chỉ ra rằng, các cửa sổ IPO rất nhạy cảm với bối cảnh địa chính trị, kỳ vọng lãi suất và mức độ chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư. Tại Singapore, thanh khoản trên thị trường vẫn còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào các ngân hàng lớn, cổ phiếu blue-chip và các quỹ đầu tư bất động sản (REIT) vốn đã được thành lập, khiến cầu mua sau khi IPO có thể không đủ mạnh để hỗ trợ giá cổ phiếu.

Trưởng bộ phận nghiên cứu cổ phiếu tại OCBC, bà Carmen Lee, cho biết 5 trong 6 công ty niêm yết năm nay có vốn hóa dưới 400 triệu USD, trong khi các IPO lớn tại Hong Kong lại đang có kết quả rất tích cực.

Năm 2024, Nhóm Đánh giá Thị trường Cổ phiếu được thành lập để nghiên cứu cách thúc đẩy thị trường vốn địa phương. Kết quả là chương trình Phát triển Thị trường Cổ phiếu trị giá 5 tỷ SGD (tương đương 3,9 tỷ USD) được triển khai, bao gồm kế hoạch giảm kích thước lô giao dịch cho chứng khoán trên 10 SGD.

Theo bà Carmen Lee, chương trình đã "đạt được hầu hết các mục tiêu về hoạt động giao dịch và biến động giá" và có thể coi là "tương đối thành công". Đồng thời, bà cũng nhấn mạnh tỷ lệ IPO chỉ chiếm phần nhỏ trong tổng số công ty niêm yết. Chỉ số Straits Times đã tăng hơn 18% trong năm nay, phản ánh sự quan tâm tích cực với thị trường Singapore.

PGS.TS Goh Jing Rong cũng không coi kết quả IPO vừa qua là bằng chứng cho thất bại của chính phủ, mà cho rằng các cải cách mang tính cấu trúc nhằm mở rộng hệ sinh thái quản lý quỹ và tăng tính tham gia của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Singapore, sẽ cần thời gian để phát huy tác dụng. Ông nhấn mạnh việc "thị trường lành mạnh phải có khả năng từ chối các đợt phát hành giá cao quá mức".

Ông cũng nói thêm rằng thước đo thực sự cho hiệu quả cải cách là khả năng Singapore thu hút được nhiều doanh nghiệp chất lượng niêm yết hơn, tăng thanh khoản giao dịch sau khi niêm yết và mở rộng cơ sở nhà đầu tư trong vài năm tới.

Báo cáo của Deloitte dự báo thị trường IPO Đông Nam Á sẽ duy trì sức khỏe tốt, được hỗ trợ bởi nguồn vốn ổn định, tâm lý nhà đầu tư cải thiện và lãi suất có xu hướng giảm. Dự báo thị trường sẽ hướng tới các thương vụ ít nhưng quy mô lớn, chất lượng cao hơn, với Singapore tiếp tục thu hút các đợt niêm yết quy mô lớn từ các tổ chức đáng tin cậy.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc định giá, thanh khoản giao dịch và môi trường địa chính trị sẽ là các yếu tố quyết định đến hiệu quả của từng đợt IPO. Ông James Ooi nói: "Rất nhiều yếu tố phụ thuộc vào đặc điểm doanh nghiệp, đặc biệt là khả năng dự báo lợi nhuận và chất lượng dòng tiền. Giá IPO hợp lý cũng rất quan trọng, và sự tham gia của nhà đầu tư chủ chốt sẽ góp phần tạo sự tự tin."

Bên cạnh đó, PGS.TS Goh Jing Rong đánh giá cao cầu nối niêm yết kép đang được xây dựng, cho phép các doanh nghiệp cùng lúc niêm yết tại Singapore và NASDAQ Mỹ. Đây là hướng đi hứa hẹn cho các doanh nghiệp công nghệ, hạ tầng số và các công ty tăng trưởng nhanh có thể ưu tiên niêm yết tại Singapore.

Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh rủi ro về việc thanh khoản có thể dịch chuyển sang NASDAQ nếu như không có đủ sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức và cá nhân tại Singapore, hoặc các doanh nghiệp không duy trì hoạt động tương tác với nhà đầu tư tại thị trường này.