Bác sĩ Nga khuyến nghị nghỉ phép ít nhất 14 ngày để phục hồi sức khỏe hiệu quả

Theo quy định của Bộ luật Lao động Nga, một phần kỳ nghỉ phép hưởng lương phải có thời gian tối thiểu 14 ngày, điều này được các chuyên gia sức khỏe đánh giá là phù hợp về mặt sinh lý. Tiến sĩ y học, phó giám đốc khoa vệ sinh tại Viện Giáo dục Chuyên nghiệp Đại học Pirogov, bà Ekaterina Dubrovina, giải thích quá trình phục hồi qua ba giai đoạn trong kỳ nghỉ.

Giai đoạn đầu là giảm hoạt động (kéo dài đến 4 ngày), khi cơ thể làm quen với việc giảm thiểu căng thẳng, tuy nhiên có thể lúc này vẫn thức dậy theo thói quen cũ, cảm giác mệt vào cuối ngày vẫn tồn tại. Tiếp theo là giai đoạn thích nghi (khoảng 6 ngày tiếp theo), khi cơ thể thực sự thư giãn sâu. Cuối cùng là giai đoạn tái thích nghi (đến ngày thứ 14), khi tinh thần chuẩn bị trở lại với áp lực công việc.

Bà Dubrovina cũng cảnh báo rằng nghỉ phép dài trên một tháng có thể gây ra hội chứng sau nghỉ phép, khiến việc trở lại làm việc trở nên khó khăn hơn và trải nghiệm nghỉ ngơi mất đi hiệu quả, thậm chí người lao động cảm thấy cần thêm kỳ nghỉ tiếp theo ngay sau đó.

Bà Elena Zyatenkova, bác sĩ trị liệu, chuyên gia tim mạch và lãnh đạo phòng khám y học dự đoán và tổng hợp thuộc Bộ Y tế Nga, cũng nhấn mạnh 14 ngày nghỉ là tối thiểu để phục hồi ổn định. Bà cho biết nghỉ phép không chỉ là khoảng thời gian gián đoạn làm việc mà còn là cơ hội phục hồi điều hòa nội tiết và chuyển hóa của cơ thể.

Bác sĩ Zyatenkova đề xuất chiến lược nghỉ phép kết hợp: một kỳ nghỉ liên tục ít nhất 14 ngày là bắt buộc để giảm nồng độ cortisol - hormone liên quan đến stress mạn tính, cải thiện giấc ngủ, nhịp tim và chức năng nhận thức bắt đầu từ ngày thứ 7 đến 10. Ngoài ra, nghỉ dài từ 3-4 tuần sẽ mang lại sự phục hồi sâu hơn, nhưng nên kết hợp xen kẽ các khoảng nghỉ ngắn trong năm để duy trì hiệu quả gọi là "vi phục hồi".

Đồng quan điểm, Ekaterina Dubrovina đề xuất trong năm nên có ít nhất một kỳ nghỉ trên 14 ngày, phần còn lại có thể chia nhỏ thành những khoảng 1-2 tuần rải đều trong năm nhằm mục đích duy trì sức khỏe tốt.

Bà Zyatenkova nhấn mạnh, nhu cầu nghỉ ngơi phụ thuộc vào đặc thù công việc. Người lao động chân tay thường cần phục hồi hệ cơ xương và năng lượng, vì vậy phù hợp với các hình thức nghỉ ngơi thụ động, nhẹ nhàng nhấn mạnh vào giấc ngủ, dinh dưỡng và giảm bớt lao động thể chất.

Ngược lại, nhân viên văn phòng chịu áp lực về mặt tinh thần, mệt mỏi trí não và căng thẳng thông tin liên tục, nên cần thay đổi hình thức hoạt động như giảm thời gian tiếp xúc với màn hình, tăng cường vận động và tiếp xúc với thiên nhiên, thực hiện giải pháp "giải độc kỹ thuật số", đồng thời ổn định nhịp sinh học và vận động thể chất vừa phải.

Để cụ thể hơn, Ekaterina Dubrovina khuyến cáo người lao động chân tay nên ưu tiên các hoạt động thụ động như đọc sách, câu cá và đi bộ. Với người lao động trí óc, hoạt động thể chất như thể thao, leo núi, khiêu vũ và bơi lội giúp bù đắp tác động của việc ngồi nhiều.

Bà cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc thay đổi môi trường và hoạt động thường xuyên như biện pháp phòng tránh hiện tượng kiệt sức và các vấn đề tim mạch.

Nếu người lao động rơi vào trạng thái kiệt sức, mất động lực và hiệu suất làm việc giảm, kỳ nghỉ cần được triển khai như một chiến lược phục hồi có ý thức. Giai đoạn đầu nghỉ phép nên ưu tiên bù đắp thiếu ngủ, sau đó xây dựng lối sống hợp lý với giờ giấc ngủ - thức ổn định, tiếp xúc ánh sáng mặt trời vào buổi sáng, vận động nhẹ nhàng như đi bộ hoặc bơi lội và hạn chế tiếp nhận thông tin quá tải.

Các phương pháp giảm stress như kỹ thuật thở, thiền định và thời gian ở thiên nhiên có tác dụng hỗ trợ. Việc điều chỉnh chế độ ăn uống cũng được đề cao, đặc biệt giảm hấp thu đường và rượu, tăng cường đạm cùng các chất dinh dưỡng hỗ trợ hệ thần kinh. Trường hợp triệu chứng kéo dài sau nghỉ phép nên đi kiểm tra sâu hơn về giấc ngủ, các thiếu hụt dinh dưỡng hay rối loạn hormone.

Các nghiên cứu khoa học đã minh chứng tầm quan trọng của việc nghỉ ngắn hàng ngày để duy trì trạng thái sảng khoái và giảm mệt mỏi. Mở rộng nghỉ phép, một phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí PLOS ONE chỉ ra rằng các "điểm nghỉ" trong ngày giúp tăng tỉnh táo và giảm mệt mỏi ngay cả khi phải hoàn thành nhiệm vụ đòi hỏi cao.

Việc làm thêm vào cuối tuần, một thói quen không hiếm ở người nghiện công việc, lại không được khuyến khích do ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe lâu dài.

Mô hình phục hồi sức khỏe được trình bày trên BMC Public Health phân chia các mức độ nghỉ: từ nghỉ nhỏ trong ngày đến nghỉ dài ngày, nhấn mạnh rằng thiếu nghỉ ngơi ở bất kỳ cấp độ nào cũng gây hại sức khỏe. Chiến lược nghỉ hiệu quả nhất theo các chuyên gia là nghỉ liên tục ít nhất 14 ngày một lần, kết hợp các khoảng "vi phục hồi" xen kẽ trong năm.

Bà Zyatenkova kết luận, kỳ nghỉ không phải là sự xa xỉ mà là phần thiết yếu trong quá trình điều trị và phòng ngừa bệnh tật, đồng thời duy trì hiệu quả làm việc lâu dài.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.