Singapore tránh trở thành ‘thiệt hại phụ’ trong chính sách thuế của Mỹ, theo Ngoại trưởng Vivian Balakrishnan

Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN diễn ra tại Manila, Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan nhấn mạnh nước này không phải là mục tiêu trong chính sách áp thuế của Chính quyền Tổng thống Donald Trump. Ông cho biết đã có cuộc gặp song phương với Phó Tổng thống Mỹ Marco Rubio để thảo luận vấn đề này. Balakrishnan minh định rằng Mỹ đang nâng thuế nhập khẩu nhằm tăng doanh thu thuế trong nước vì lý do chính trị nội bộ, nhưng Singapore không nằm trong số các nước bị nhắm đến. Cuộc đối thoại diễn ra thẳng thắn và cởi mở, bảo đảm sự tin tưởng giữa hai bên.

Điều đáng chú ý, Balakrishnan nhấn mạnh rằng nước Mỹ hiện có thặng dư thương mại đang tăng với Singapore, càng khẳng định Singapore không vi phạm các quy tắc thương mại Mỹ đưa ra. Phát biểu của ông đưa ra chỉ một ngày trước khi mức thuế nhập khẩu chung 10% của Mỹ dự kiến hết hiệu lực, sau đó Washington sẽ áp dụng các biện pháp thuế mới trên phạm vi toàn cầu.

Mỹ cảnh báo sẽ thực hiện thêm các đòn tấn công thuế dựa trên Mục 301, áp dụng với những quốc gia bị cho là có hành vi thương mại không công bằng sau khi tiến hành điều tra. Singapore đã bác bỏ các cáo buộc liên quan đến sử dụng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng và khẳng định không chấp nhận các hành vi thương mại thiếu lành mạnh.

Ngoại trưởng Balakrishnan nhận định sự không chắc chắn về chính sách thuế của Mỹ củng cố nhu cầu ASEAN phải gia tăng hội nhập kinh tế để nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động bên ngoài. Ông nhấn mạnh ba ưu tiên chính của Singapore khi giữ ghế chủ tịch ASEAN vào năm 2027 gồm: duy trì vị thế trung tâm của ASEAN, xây dựng sự vững vàng và thúc đẩy hội nhập khu vực sâu rộng hơn.

Quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh tuy có cạnh tranh ngày càng căng thẳng, nhưng hai cường quốc này đã có thái độ thận trọng, có tính xây dựng trong các cuộc họp ASEAN tuần qua. Cả hai bên đều không gây áp lực buộc các nước ASEAN phải chọn phe, họ tập trung vào ưu tiên chung là phát triển kinh tế, tiếp cận công nghệ và tự do thương mại.

Balakrishnan cho rằng lúc này là thời điểm các nước ASEAN cùng nhau khẳng định tôn trọng luật pháp quốc tế, duy trì thói quen hợp tác đa phương và tránh các biện pháp đơn phương hay cưỡng ép. Ông ghi nhận vai trò chuẩn bị của Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr và Ngoại trưởng Ma. Theresa Lazaro trong việc điều phối ASEAN giữa giai đoạn đầy biến động với các cuộc xung đột, gián đoạn chuỗi cung ứng và sự cạnh tranh gay gắt của các cường quốc thế giới.

Vấn đề Myanmar tiếp tục là thách thức lớn đối với ASEAN khi tổ chức này nhấn mạnh bất kỳ sự thay đổi nào trong quan hệ với chính quyền quân sự đều phải dựa trên tiến triển thực tế theo Kế hoạch Hòa bình Năm điểm. Balakrishnan cho biết các tiêu chí đánh giá gồm giảm bạo lực với dân thường và nhóm yếu thế, thả tù chính trị và đảm bảo tiếp cận viện trợ nhân đạo không phân biệt chính trị.

Về việc liệu bà Aung San Suu Kyi có thể trở thành con bài thương lượng chính trị hay không, ông khẳng định bà không phải là vật trao đổi mà là lãnh đạo của một đảng chính trị có sự ủng hộ rộng rãi tại Myanmar. Việc phóng thích bà cần được coi như bước để mở cửa cho đối thoại chân thành, hòa giải và tìm kiếm giải pháp do chính người dân Myanmar làm chủ.

Balakrishnan khẳng định chưa có tiến triển đáng kể kể từ tuần trước, và cảnh báo không nên định nghĩa tiến triển chỉ qua việc tiếp cận bà Suu Kyi mà phải xem xét liệu bạo lực đã chấm dứt, hòa giải có bắt đầu và tù chính trị có được trả tự do. Ông cho rằng Myanmar vẫn là bi kịch, nhưng ASEAN cần dành sự chú ý chính trị cho những cơ hội và thách thức cấp bách khác.

Bên cạnh Myanmar, Ngoại trưởng Singapore cũng đề cập đến tác động của các xung đột ở Trung Đông lên khu vực ASEAN, từ đó nhấn mạnh sự cần thiết phải củng cố năng lực năng lượng. ASEAN còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo như điện mặt trời, gió, địa nhiệt cũng như các nguồn dầu khí.

Để phát huy nguồn lực này, cần có đầu tư, vốn và công nghệ. Ông nêu dự án Lưới điện ASEAN (ASEAN Power Grid) là ví dụ điển hình – không chỉ là dự án hạ tầng kỹ thuật mà còn hướng đến tăng cường sự phối hợp và nâng cao năng lực chung, giúp khu vực trở nên vững chắc, cạnh tranh hơn và sẵn sàng cho tương lai.

Cuối cùng, Ngoại trưởng nhắc lại việc Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã ra tuyên bố chung về sự lo ngại trước các vụ đụng độ đang tái diễn và kêu gọi tái mở cửa hải trình Eo biển Hormuz. Đồng thời, các Bộ trưởng sẽ nhóm họp vào ngày 24/7 kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác ASEAN, cam kết giữ vững nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau, không can thiệp và giải quyết hòa bình các tranh chấp.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.