Hành trình hiểu về trừu tượng hóa qua kinh nghiệm học đàn guitar
Mô hình này tương đồng với cách các kỷ nguyên kiến trúc công nghệ phát triển: từ client-server giảm sự phụ thuộc vào máy chủ, qua web làm giảm tầm quan trọng của vị trí vật lý, đến đám mây ẩn khuất hạ tầng. Hiện tại, kỷ nguyên mới tập trung vào việc trừu tượng hóa chính việc thực thi – sự chuyển biến mà nhiều doanh nghiệp còn đánh giá thấp.
Kiến trúc doanh nghiệp đang dựa trên hành động thủ công
Điều này không phù hợp khi áp dụng các tác nhân thông minh. Các tác nhân này có khả năng lập kế hoạch và lý luận qua nhiều bước mà không cần chờ sự chấp thuận từng bước của con người. Tuy nhiên, kiến trúc hiện tại với rào cản như các điểm phê duyệt, chính sách rời rạc, kiến thức nằm rải rác trên văn bản hay trong đầu nhân viên đã làm các tác nhân bị đình trệ hoặc phải quay lại làm việc với con người, dẫn đến việc doanh nghiệp chỉ tạo ra hệ thống hỗ trợ thủ công phức tạp hơn, không phải tự động thực thi thật sự.
Trong khi các trừu tượng hóa yếu kém chỉ gây chậm trễ với con người, chúng làm mất lòng tin trong hệ thống tác nhân khi quyết định được đưa ra một cách tự động, liên tục và ở quy mô lớn.
Mô hình trừu tượng hóa mới cho thời đại tác nhân
Thực thi đang dần được trừu tượng hóa thì kiến trúc hiện tại không còn đủ đáp ứng. Doanh nghiệp cần mô hình trừu tượng hóa mới giúp thực thi tự chủ trở nên an toàn, có thể giải thích và quản trị từ thiết kế. Mô hình này tập trung vào ba chiều thiết kế gồm:
- Mục đích (Intent): Xác định rõ mục tiêu hệ thống hướng tới, không bị phân tán trong các bước phức tạp hay nhiều chấp thuận. Tác nhân cần hiểu ranh giới, tiêu chí thành công và các giới hạn liên quan ngay từ đầu.
- Ngữ cảnh (Context): Cung cấp kiến thức về chính sách, truy cập dữ liệu, ranh giới ngành nghề và các quy tắc tổ chức ngay tại nơi thực thi. Tri thức doanh nghiệp không thể nằm rải rác trong các tài liệu hay trí nhớ tập thể, cần được tích hợp sẵn để tác nhân vận hành hiệu quả và an toàn.
- Giới hạn (Boundaries): Định rõ phạm vi tự chủ, những nơi cần giới hạn hoặc can thiệp. Thay vì dựa vào các điểm phê duyệt con người có thể làm nghẽn hệ thống, ranh giới phải được xây dựng thành phần cốt lõi trong kiến trúc, đảm bảo tính phân quyền và kiểm soát tập trung qua chính sách, quyền hạn, nhận dạng và khả năng giám sát.
Kiến trúc hướng miền và kiến trúc theo ô: Giải pháp mới
Kiến trúc trở nên quyết định trong chuyển đổi. Thiết kế hướng miền (DDD) giúp xác định các ngữ cảnh giới hạn, ngôn ngữ dùng chung và các mối liên kết nghiệp vụ. Bên cạnh đó, kiến trúc theo ô (CBA) biến các ranh giới đó thành các đơn vị vận hành với quyền sở hữu, giao diện và quản trị rõ ràng. Sự kết hợp này làm rõ mục đích, cung cấp ngữ cảnh gần thực thi và siết chặt các giới hạn hành động.
Như vậy, doanh nghiệp trong thời đại tác nhân cần suy nghĩ lại về vị trí ra quyết định, cách mang ngữ cảnh và sự nhúng governance vào kiến trúc.
Hành động thiết thực dành cho lãnh đạo công nghệ
Không phải triển khai càng nhiều tác nhân càng tốt, lãnh đạo nên tập trung chuẩn bị hệ thống cho sự xuất hiện của các tác nhân. Bước đầu cần xác định các năng lực kinh doanh có thể tạo giá trị từ tự động hoặc bán tự động; sau đó bản đồ hóa mục đích, ngữ cảnh và giới hạn dành cho từng năng lực này. Cuối cùng, hiện đại hóa kiến trúc để thông tin không còn phân tán hoặc bị mắc kẹt trong tài liệu hay cuộc họp.
Khi thực thi được trừu tượng hóa, con người sẽ nâng cao vai trò của mình, tập trung vào định hướng mục đích, thiết lập giới hạn và ảnh hưởng kết quả thay vì điều phối từng bước quy trình.
Forbes Technology Council là cộng đồng dành riêng cho các CIO, CTO và lãnh đạo công nghệ hàng đầu thế giới.
