Giai đoạn trên tên lửa SpaceX trôi dạt và hướng đến va chạm với Mặt trăng

Một phần giai đoạn trên của tên lửa SpaceX, sau khi phóng một cặp tàu đổ bộ Mặt trăng hơn một năm trước, hiện đang trôi dạt và được dự báo sẽ va chạm với bề mặt Mặt trăng vào ngày thứ Tư. Điều này không nằm trong kế hoạch ban đầu của SpaceX và được xem là một vụ va chạm tình cờ, gây ra bởi vật thể trôi nổi ngoài không gian không được kiểm soát.

Tốc độ va chạm và địa điểm dự kiến trên Mặt trăng

Chuyên gia theo dõi không gian Bill Gray dự đoán vận tốc của vụ va chạm có thể lên tới 8.700 km/h (tương đương 5.400 mph), gấp bảy lần tốc độ âm thanh, tại vị trí gần hố va chạm Einstein trên phần rìa phía tây của Mặt trăng chiếu sáng. Sự kiện này diễn ra vào thời điểm ban đêm ở Mỹ, nhưng người dân ở phía Đông nước Mỹ, Canada và khu vực Nam Mỹ có thể sẽ quan sát được rõ hơn.

Ý nghĩa khoa học và ảnh hưởng đến quan sát

Mặc dù các nhà khoa học không quá lo ngại về mảnh vỡ không gian này, sự việc này vẫn phản ánh thách thức ngày càng lớn khi quỹ đạo quanh Trái Đất ngày càng bị quá tải bởi nhiều đồ vật và mảnh vỡ. “Mọi thứ đang trở nên chật chội ở trên đó,” ông Gray nhận định từ New Brunswick, Canada, nơi ông dự kiến sẽ quan sát hậu quả vụ va chạm.

Quảng cáo300 × 250

Dù không phải chủ ý của SpaceX, vụ va chạm có thể tránh được nếu giai đoạn trên của tên lửa được điều chỉnh để vào quỹ đạo quanh Mặt trời. Trước đây, một đoạn tên lửa Trung Quốc cũng đã gây ra hai hố va chạm trên mặt tối của Mặt trăng vào năm 2022, đánh dấu trường hợp đầu tiên của vũ trụ phế liệu va chạm với vệ tinh tự nhiên này.

Mức độ va chạm và các quan sát dự kiến

Vụ va chạm mới dự kiến xảy ra ở mặt gần của Mặt trăng, với năng lượng tương đương ba tấn thuốc nổ TNT. Dù ánh sáng phát ra trong khoảnh khắc va chạm kéo dài dưới một giây được dự báo quá yếu để quan sát từ Trái Đất, nhưng lượng vật chất văng ra có thể kéo dài vài dặm vào không gian và được các kính thiên văn ghi nhận trong hàng chục phút sau đó.

Benjamin Fernando, nhà khoa học tại Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos, cho biết trọng lực thấp và không có gió trên Mặt trăng giúp bụi và mảnh vỡ không bị thổi bay khỏi khu vực va chạm. Ông cũng kêu gọi cả các nhà quan sát chuyên nghiệp và nghiệp dư cùng tham gia quan sát sự kiện này để giúp đánh giá nguy cơ mà các mảnh vỡ vũ trụ có thể gây ra đối với các phi hành gia tương lai.

Ông Fernando dự đoán hố va chạm sẽ có kích thước rộng khoảng 27 mét và sâu đến 5 mét, quá nhỏ để nhìn thấy bằng mắt thường từ Trái Đất nhưng có thể được quan sát qua các tàu vũ trụ. NASA dự kiến sẽ sử dụng tàu thăm dò Lunar Reconnaissance Orbiter của mình cùng với tàu thăm dò Danuri của Hàn Quốc để chụp ảnh trước và sau khi va chạm nhằm ghi lại hậu quả sự kiện.

Những bài học từ vụ va chạm không chủ ý

Các vụ va chạm như trên là lời cảnh báo về những rủi ro ngày càng lớn từ phế liệu không gian đang chất thành đống trên quỹ đạo gần Trái Đất. Việc theo dõi và kiểm soát các vật thể trôi dạt ngoài quỹ đạo không chỉ giúp bảo vệ vệ tinh và tàu vũ trụ hiện hữu mà còn đảm bảo an toàn cho các sứ mệnh thám hiểm không gian trong tương lai.

Quảng cáo300 × 250

Theo Guardian Science