Donald Trump kêu gọi doanh nghiệp chịu chi phí điện để giảm gánh nặng cho người dân Mỹ

Ngày 23/7, tại Mỹ, Tổng thống Donald Trump công bố sáng kiến ký cam kết tự nguyện giữa hơn 200 tổ chức, bao gồm các công ty công nghệ lớn và doanh nghiệp điện lực hàng đầu, nhằm ngăn giá điện tăng do nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI). Cam kết được Trump gọi là "cam kết bảo vệ người tiêu dùng điện", khởi nguồn từ bài phát biểu State of the Union hồi tháng 2 và được chính quyền củng cố tháng 3 với sự tham gia của các tên tuổi công nghệ như Amazon, Google và Microsoft.

Sáng kiến chủ yếu mang tính biểu tượng, bởi thực tế giá điện do các cơ quan quản lý cấp bang quyết định và việc thực thi cam kết khó khăn. Tuy nhiên, nó phản ánh rõ sự quan tâm ngày càng tăng của cử tri về giá điện - một đề tài nhạy cảm và ảnh hưởng tới uy tín của Đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ.

Trong lần công bố mới nhất tại Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), Trump cho biết thêm nhiều bên tham gia cam kết, gồm các tập đoàn điện lực NextEra Energy, Southern Company, Duke Energy, cũng như các nhà phát triển trung tâm dữ liệu Equinix và Digital Realty. Đáng chú ý có 23 thống đốc thuộc Đảng Cộng hòa cũng ký cam kết.

Tuy nhiên, theo ba nguồn tin ẩn danh, Nhà Trắng không mời các thống đốc Đảng Dân chủ tham gia hoặc dự buổi công bố ngày 23/7. Cho đến nay, không có thống đốc Đảng Dân chủ nào ký cam kết này. Họ có kế hoạch riêng nhằm hạn chế các trung tâm dữ liệu làm tăng chi phí điện tại bang mình.

Dù Tổng thống ủng hộ AI và nhấn mạnh đây là yếu tố then chốt trong cuộc đua công nghệ với Trung Quốc, nhiều cộng đồng phản đối các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn do lo ngại ô nhiễm, ồn ào và tiêu thụ nhiều năng lượng, nước. Cuộc khảo sát Gallup gần đây cho thấy cả cử tri Đảng Dân chủ và Cộng hòa đều phản đối việc xây dựng trung tâm dữ liệu trong khu dân cư.

Thống đốc New York Kathy Hochul (Dân chủ) vừa ban hành lệnh tạm dừng xây dựng các trung tâm dữ liệu lớn trong một năm để đánh giá tác động đến năng lượng và môi trường. Hơn 12 bang khác cân nhắc hành động tương tự, theo Hội nghị Lập pháp Bang Quốc gia. Trước đó, ông Trump từng cho rằng các công ty công nghệ cần cải thiện hình ảnh với công chúng về các dự án dữ liệu này.

Tổng thống Trump nêu ví dụ tại Richland Parish, Louisiana, nơi giáo viên nhận được thưởng 50.000 USD nhờ thuế doanh số tăng lên do trung tâm dữ liệu Meta xây dựng. Các công ty điện lực cũng khẳng định các hợp đồng trung tâm dữ liệu giúp họ giảm chi phí điện cho khách hàng khác.

Trump cho rằng những cộng đồng chào đón trung tâm dữ liệu là những nơi “thông minh” vì mang lại nhiều việc làm và ít gây gián đoạn. Ông chỉ trích phe phản đối là “những người cộng sản cực đoan cánh tả” không giúp giảm mà còn đẩy giá điện lên cao hơn do thiếu nguồn thu từ dữ liệu.

Dù cam kết giảm giá điện vào thời điểm tranh cử, thực tế giá điện dân dụng trung bình tại Mỹ đã tăng gần 18% kể từ khi Trump trở lại nhiệm sở, theo thống kê chính phủ. Các trung tâm dữ liệu tuy không phải nguyên nhân chính nhưng có thể làm tăng giá địa phương khi nhu cầu vượt nguồn cung.

Những cơ sở dữ liệu khổng lồ cần lượng điện tương đương một thành phố nhỏ, đòi hỏi đầu tư hàng tỷ USD cho nhà máy điện, đường dây truyền tải, và hạ tầng. Nếu hoá đơn thanh toán từ họ không đủ trang trải chi phí này, các khách hàng điện khác phải bù vào, khiến giá tăng. Nhiều công ty công nghệ đang tự xây dựng nhà máy điện riêng, chủ yếu dùng khí tự nhiên, nhằm giảm áp lực lên mạng lưới quốc gia, dù điều này có thể làm tăng ô nhiễm không khí.

Thống đốc New York Hochul tỏ ra nghi ngờ về sự cam kết của các công ty ký kết với chính quyền Trump. Trong cuộc phỏng vấn với CBS News, bà cho rằng việc các công ty giữ đúng lời hứa về mức tiêu thụ điện là điều khó đảm bảo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.