Chính sách thuế mới của Mỹ mang mục đích gì?

Tổng thống Donald Trump tiếp tục duy trì chính sách áp thuế nhập khẩu là công cụ để bảo vệ lợi ích quốc gia, bất chấp việc nhiều sắc thuế trước đó đã bị Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ. Mới đây, chính quyền Mỹ công bố các mức thuế mới áp dụng với khoảng 60 đối tác thương mại, trong đó có Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Thụy Sĩ và Đài Loan. Mức thuế mới dao động từ 10% đến 12,5%, gần tương đương với mức thuế toàn cầu 10% trước đây bị bãi bỏ. Các mức thuế này áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu từ những đối tác được cho là không đủ mạnh tay trong việc ngăn chặn lao động cưỡng bức theo đánh giá của Bộ Thương mại Mỹ.

Chi tiết về thời gian áp dụng và sản phẩm bị ảnh hưởng

Các mức thuế này có hiệu lực từ 6 giờ 01 sáng (giờ Đức), tức nửa đêm theo giờ Đông bờ Mỹ, ngày 25/7/2026. Ngoài ra, các sản phẩm đã bị áp thuế trước như thép và nhôm, cùng dầu khí, đều được miễn trừ khỏi thuế mới. Hàng hóa đã được xếp lên tàu trước đó cũng không bị áp dụng thuế mới. Tổng cộng, nguyên tắc này khiến 99,4% hàng nhập khẩu từ các đối tác bị ảnh hưởng bởi mức thuế mới.

Luật pháp cho phép áp thuế và quy trình đánh giá

Các mức thuế được bổ sung dựa trên Đạo luật Thương mại năm 1974, cụ thể là điều khoản 301 cho phép chính phủ Mỹ áp dụng các biện pháp thương mại đáp trả đối với các hành vi thương mại không công bằng. Trái ngược với một số chính sách thuế trước đây của Trump, biện pháp này đã trải qua quá trình điều tra kỹ lưỡng, lấy ý kiến công chúng và tổ chức các phiên điều trần với hơn 1.600 ý kiến ​​và trên 100 nhân chứng tham gia.

Tác động và phản ứng từ chuyên gia kinh tế

Nhiều nhà kinh tế và chuyên gia đánh giá chính sách thuế của Trump đã gây nhiều thiệt hại cho nền kinh tế Mỹ do tính chất bất ngờ và quy mô rộng của nó. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Mỹ cho rằng việc áp thuế thường xuyên và thiếu kế hoạch không những không giúp nước Mỹ ký kết các thỏa thuận thương mại mới mà còn làm tăng thâm hụt thương mại, đạt 77,6 tỷ USD trong tháng 5/2026, cao hơn 41% so với thời điểm bắt đầu áp thuế.

Người tiêu dùng Mỹ cũng là nhóm phải chịu thiệt hại đáng kể khi các tổ chức nghiên cứu như Tax Foundation và Tax Policy Center ước tính mỗi hộ gia đình Mỹ sẽ phải trả thêm từ 700 đến gần 1.000 USD hàng năm do các sắc thuế này.

Ảnh hưởng đến thương mại EU - Mỹ

Đối với phần lớn các mặt hàng nhập khẩu từ EU, mức thuế vẫn áp dụng tối đa 15% theo thỏa thuận song phương được biết đến với tên gọi “Turnberry-Deal”. EU và Mỹ đã đồng thuận áp dụng các biện pháp nhằm tránh một cuộc chiến thương mại toàn diện, trong đó Brussels cũng đồng ý bãi bỏ thuế đối với hàng hóa công nghiệp Mỹ. EU cũng thiết lập các điều khoản bảo vệ để có thể tạm dừng các nhượng bộ nếu Mỹ không thực hiện đúng cam kết.

Mặc dù có những biến động về thương mại, phần lớn xuất khẩu của EU sang Mỹ vẫn duy trì ổn định, với chỉ số thuế trung bình trong khoảng 15%, ngoại trừ một số ngành như sản xuất ô tô và một vài sản phẩm cụ thể như pho mát chịu thuế gần 25%.

Theo các quan chức EU, những tác động tiêu cực do các sắc thuế của Mỹ gây ra đối với xuất khẩu EU vẫn chưa rõ rệt, dù có những biến động lớn trong một số lĩnh vực.

© dpa

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Chính quyền Mỹ áp thuế mới 10-12,5% đối với khoảng 60 đối tác thương mại vì liên quan đến vấn đề lao động cưỡng bức.
  • Mức thuế mới có hiệu lực từ ngày 25/7/2026, ảnh hưởng đến 99,4% tổng nhập khẩu từ các đối tác bị áp thuế.
  • Luật thương mại Mỹ năm 1974 điều chỉnh việc áp thuế dựa trên điều khoản 301 cho phép phản ứng với các hành vi thương mại không công bằng.
  • Các chuyên gia kinh tế cho rằng chính sách thuế của Trump đã làm tăng thâm hụt thương mại và làm tăng gánh nặng cho người tiêu dùng nội địa.
  • EU và Mỹ duy trì thỏa thuận thương mại với mức thuế tối đa là 15% trong hầu hết các mặt hàng, hạn chế rủi ro chiến tranh thương mại quy mô lớn.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.