Thử thách đoàn kết của đội ngũ Canada trước nguy cơ áp thuế từ Mỹ

Trong tuần này, 13 thủ hiến các tỉnh bang và vùng lãnh thổ Canada đã tập trung tại Charlottetown, Prince Edward Island, ngay trong lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump đẩy mạnh áp lực kinh tế lên nước láng giềng khi đe dọa sẽ tăng thuế nhập khẩu thêm 50% lên nhiều mặt hàng Canada xuất sang Mỹ. Đây được xem là một bài kiểm tra sự đoàn kết của "Team Canada" trong cách thức ứng phó với thách thức an kinh tế mới.

Thủ tướng Mark Carney đang chịu áp lực gia tăng buộc phải trình bày một kế hoạch chi tiết nhằm đảm bảo đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ trước khi các mức thuế mới chính thức có hiệu lực vào ngày 19/8. Các mặt hàng bị ảnh hưởng nhiều bao gồm rượu vang, mật ong, dệt may, cần câu cá, đồ trang sức và đồ nội thất.

Bất chấp sự xuất hiện của cuộc họp ba ngày kết thúc hôm nay, các thủ hiến vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về cách thức đối phó nếu đến hạn chót 19/8 mà không có thỏa thuận. Việc thiếu minh bạch trong tiến trình đàm phán đã khiến nhiều thủ hiến bày tỏ sự thất vọng và yêu cầu Thủ tướng Carney cần có các cập nhật thường xuyên hơn.

Cuộc trao đổi với phóng viên POLITICO tại hiện trường cho thấy các thủ hiến khẳng định họ thuộc cùng một đội, tuy nhiên mâu thuẫn tồn tại trong quan điểm về cách Thủ tướng nên ứng xử trong các cuộc đàm phán với Mỹ.

Thủ hiến Ontario, Doug Ford, đang chịu sức ép chính trị từ các ngành công nghiệp ô tô bị ảnh hưởng, kêu gọi Thủ tướng sử dụng các nguồn năng lượng và tài nguyên thiên nhiên của Canada làm đòn bẩy trong đàm phán. Ford đề xuất có thể cắt điện xuất khẩu sang các bang Michigan, New York và Minnesota hoặc áp thêm phụ phí về điện năng. Đề xuất này nhận được sự ủng hộ của Thủ hiến New Brunswick, Susan Holt, người không loại trừ khả năng giữ lại nguồn cung nhiên liệu cho các bang phía Đông Bắc nước Mỹ. Đặc biệt, Thủ hiến British Columbia, David Eby, cũng sẵn sàng ngừng xuất khẩu khoáng sản quan trọng sang Mỹ như một công cụ đàm phán.

Ngược lại, Thủ hiến Alberta, Danielle Smith, và Thủ hiến Saskatchewan, Scott Moe, đều phản đối các biện pháp trả đũa kinh tế, mong muốn Thủ tướng Carney tập trung đạt được thỏa thuận trước ngày 19/8 mà không có hành động đối đầu.

Trong số các thủ hiến, Doug Ford được xem là người quyết liệt nhất khi công khai thay đổi thái độ với chính phủ liên bang, thể hiện sự thất vọng về cách tiếp cận và thiếu minh bạch trong đàm phán. Ông liên tục nhấn mạnh cảm giác đơn độc trong cuộc chiến chống các mức thuế từ phía Mỹ và thúc giục Thủ tướng Carney phải "dẫn dắt" trong tình hình này.

Ford cũng duy trì lệnh cấm nhập khẩu đồ uống có cồn từ Mỹ ở Ontario cho đến khi các mức thuế nhập khẩu lên thép, nhôm và ô tô – các ngành trọng yếu của Ontario – được gỡ bỏ.

Thủ tướng Carney hiện đang chịu áp lực từ toàn bộ các thủ hiến yêu cầu ông minh bạch hơn và nhanh chóng đạt được thỏa thuận với Mỹ. Ông cam kết sẽ "thúc đẩy" đàm phán trong những tuần tới, theo yêu cầu trực tiếp từ các thủ hiến.

Các diễn biến này diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Canada và mối quan hệ thương mại với Mỹ đang đứng trước những thử thách khó khăn, cũng như nguy cơ căng thẳng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu doanh nghiệp và người dân.

Cùng thời điểm này, Liên minh châu Âu (EU) cũng đã đạt được thỏa thuận về gói trừng phạt thứ 21 nhằm vào Nga, cho phép Hy Lạp tiếp tục xuất khẩu khí đốt Nga ra ngoài EU theo hợp đồng đã ký trước cuộc xung đột. EU cũng đồng ý duy trì trần giá dầu thô Nga trong vòng 12 tháng.

Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh rằng Saudi Arabia chỉ được phép ký các thỏa thuận xuất khẩu hạt nhân từ Mỹ nếu tham gia các Thỏa thuận Abraham, đảm bảo điều kiện bình thường hóa quan hệ với Israel. Trong khi đó, EU phạt Google 890 triệu euro vì vi phạm luật cạnh tranh liên quan đến cách xếp hạng tìm kiếm và quản lý cửa hàng ứng dụng.

Báo cáo từ Viện Stanford cho thấy Mỹ đầu tư 285,9 tỷ USD vào trí tuệ nhân tạo năm 2025, gấp 23 lần Trung Quốc. Tuy nhiên, đầu tư của Trung Quốc phần lớn do nhà nước hậu thuẫn và chưa được phản ánh đầy đủ trong các số liệu riêng lẻ.

Hệ thống năng lượng toàn cầu đang chuyển đổi sang các công nghệ tái tạo do Trung Quốc sản xuất, gây ra các rủi ro an ninh quốc gia mới khi các thiết bị này có thể trở thành mục tiêu tấn công mạng.

Hiện tại, EU đang thiết lập các tiêu chuẩn an ninh với các đối tác đáng tin cậy như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thụy Sĩ và Mỹ nhằm loại bỏ sự phụ thuộc vào công nghệ Trung Quốc trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch.

Trở thành một phần của thế giới đa cực, các chính sách mới nhằm tăng cường độ bền vững và an ninh chuỗi cung ứng đang nhanh chóng được triển khai.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.