Dùng nhiều dưỡng chất bảo vệ mắt như lutein, omega-3 có thể phản tác dụng

Bác sĩ chuyên khoa mắt Won Yeokyung tại Hàn Quốc cảnh báo người dân không nên tự ý sử dụng liều cao bổ sung lutein và omega-3 trong thời gian dài nhằm cải thiện thị lực. Trên kênh YouTube nổi tiếng được 1,28 triệu lượt theo dõi "건나물TV", bác sĩ Won giải thích không phải dùng nhiều hơn sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn, thậm chí có thể gây tác dụng phụ. Tại bệnh viện, có nhiều trường hợp dùng dưỡng chất với hàm lượng lớn gây ảnh hưởng xấu đến cơ thể.

Lutein và omega-3 là các dưỡng chất được biết đến với vai trò hỗ trợ sức khỏe mắt, tuy nhiên việc quá liều đặc biệt trong các sản phẩm có hàm lượng kẽm cao dùng để phòng tránh thoái hóa điểm vàng có thể ức chế khả năng hấp thu đồng của cơ thể. Sự thiếu hụt đồng sẽ ảnh hưởng đến chức năng thần kinh, làm suy yếu dây thần kinh thị giác, gây rối loạn thị trường hoặc suy giảm thị lực nghiêm trọng.

Omega-3 không phải là dưỡng chất phù hợp cho tất cả mọi người. Đặc biệt với bệnh nhân đang sử dụng thuốc chống tập kết tiểu cầu như aspirin, việc kết hợp omega-3 liều cao có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Do đó, bác sĩ nhấn mạnh việc tham khảo ý kiến y tế trước khi bắt đầu dùng omega-3 là rất cần thiết.

Lutein là sắc tố có trong điểm vàng của mắt, giúp hấp thụ một phần tia ánh sáng xanh cùng với vai trò chống oxy hóa nhằm bảo vệ võng mạc. Đối với những người mắc thoái hóa điểm vàng hoặc có nguy cơ mắc phải, lutein có thể giúp làm chậm tiến triển của bệnh. Tuy nhiên, lutein không có khả năng cải thiện các vấn đề về lão thị hay đục thủy tinh thể.

Bác sĩ Won chỉ rõ, các dấu hiệu của lão thị như mờ chữ khi đọc sách gần không thể cải thiện nhờ việc bổ sung lutein dù với liều lượng cao. Lão thị là hiện tượng vật lý xuất phát từ việc thủy tinh thể mất dần độ đàn hồi và cơ điều tiết suy yếu. Lutein cũng không thể làm giảm đục hoặc phục hồi tầm nhìn bị ảnh hưởng do đục thủy tinh thể vì nó tác động lên võng mạc, không phải thủy tinh thể.

Bổ sung lutein vượt quá nhu cầu hàng ngày cũng không được khuyến khích. Võng mạc chỉ có thể hấp thụ một lượng lutein nhất định, lượng còn lại nếu dư thừa sẽ không được đào thải hoàn toàn mà có thể tích tụ dưới dạng các tinh thể vàng sáng tại trung tâm điểm vàng. Ngoài ra, liều cao kéo dài còn có thể gây áp lực không cần thiết lên gan và thận.

Tỷ lệ lutein và zeaxanthin 4:1 thường được nhắc đến là dựa trên tỉ lệ trung bình trong huyết thanh và không phải là chuẩn mực cố định. Mỗi người có tình trạng võng mạc riêng biệt, do đó liều dùng nên được cá nhân hóa.

Bác sĩ chia sẻ người dân nên lưu ý nếu các đường thẳng trên các vật như gạch tường hoặc lưới lịch trở nên cong vẹo bất thường, đó có thể là dấu hiệu bệnh võng mạc đang tiến triển gây phù hay thay đổi cấu trúc tế bào cảm quang, tạo nên hiện tượng méo ảnh.

Kỹ thuật che một mắt và quan sát sự khác biệt giữa hai mắt có thể giúp phát hiện sớm các tổn thương. Nếu chỉ một mắt có dấu hiệu méo ảnh, người bệnh cần đi khám mắt ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bác sĩ cũng lưu ý rằng dù thị lực đo đạt ở mức bình thường, não bộ với khả năng bù trừ cao vẫn có thể lấp đầy những khoảng trống của thị trường khi dây thần kinh vùng ngoại vi tổn thương. Điều này có nghĩa được kết quả thị lực 1.0 không đồng nghĩa với việc võng mạc hoàn toàn khỏe mạnh.

Phương pháp kiểm tra võng mạc bằng chụp ảnh đáy mắt thông thường có thể bỏ sót các tổn thương bên dưới bề mặt võng mạc. Vì vậy, bác sĩ khuyến cáo sử dụng phương pháp chụp cắt lớp quang học (OCT) để phát hiện sớm các vấn đề bên trong mắt. OCT sử dụng ánh sáng không xâm nhập để khảo sát cấu trúc võng mạc rất chi tiết, giúp phát hiện những vấn đề chưa thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng đúng liều và tham khảo ý kiến bác sĩ khi dùng thực phẩm bổ sung cho mắt để tránh những tác động không mong muốn đến sức khỏe thị lực và cơ thể nói chung.