Các tỉnh Argentina tăng chi tiêu công, sáu thống đốc khởi đầu năm với thâm hụt ngân sách

Tổng chi tiêu của các tỉnh và thành phố Buenos Aires tăng 2,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó 93% mức tăng bắt nguồn từ chi trả lương và lãi vay. Tuy nhiên, sự khác biệt lớn được ghi nhận giữa các tỉnh khi Santa Fe ghi nhận mức tăng chi tiêu lên đến 16,1%, cao hơn nhiều so với các tỉnh khác như Santiago del Estero (8,8%), Neuquén (7,8%), San Juan (5,7%) và Córdoba (5,2%).

Đối với trường hợp của Santa Fe, việc tăng chi tiêu tập trung vào các khoản chi lương, chuyển giao chi trả và đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng - được coi là chi tiêu vốn. Tỉnh này đã gây quỹ 800 triệu USD trên thị trường tài chính quốc tế vào cuối năm trước thông qua phát hành trái phiếu tại Wall Street để tài trợ cho các kế hoạch chi trả này.

Đại diện chính quyền Santa Fe cho biết kết quả thâm hụt trong quý đầu năm không phản ánh xu hướng tài chính của tỉnh trong cả năm, khi tổng kết nửa đầu năm 2026 vẫn duy trì thặng dư khoảng 40.000 tỷ peso. Thâm hụt quý đầu năm chủ yếu do chi tiêu vốn được tài trợ bằng khoản vay mới từ cuối năm 2025.

Trong khi đó, một số tỉnh như Chaco, Misiones, La Rioja và San Luis lại thực hiện chính sách thắt chặt chi tiêu trong quý đầu năm, với mức giảm lần lượt 13,4%, 13%, 11,5% và 10,2%. Các khoản giảm này chủ yếu đến từ cắt giảm chi trả lương, chuyển giao và tiêu dùng hàng hóa dịch vụ.

Mặc dù tổng chi tiêu tăng, nhưng thu nhập thực tế của các tỉnh giảm 3,1% so với cùng kỳ, tương đương với mức giảm gần 1,2 nghìn tỷ peso so với năm trước. Sự sụt giảm này chủ yếu do Nhà nước trung ương giảm chuyển giao tài chính chiếm đến 97% giảm thu của các tỉnh.

Sự kết hợp của việc tăng chi tiêu và giảm thu nhập đã đẩy kết quả tài chính thuần (đã tính đến chi phí lãi nợ) của các tỉnh về mức chỉ còn 0,2% GDP chung, giảm một nửa so với quý đầu năm 2025 và thấp xa mức gần 1% GDP của cả năm 2024, theo đánh giá của hai hãng tư vấn Politikón và Empiria.

Mặc dù thâm hụt tài chính không phải là điều hiếm trong các tỉnh của Argentina những năm gần đây, việc rơi vào tình trạng tệ hơn trong quý đầu tiên của năm lại khác biệt bởi quý đầu thường là khoảng thời gian có thặng dư cao do chi tiêu thấp hơn. Sáu tỉnh gồm Santa Fe, Tierra del Fuego, Tucumán, Santa Cruz, San Juan và Buenos Aires ghi nhận mức thâm hụt ngân sách lần lượt là -22,2%, -14,2%, -9,3%, -5,5%, -4,5% và -3,9% so với tổng thu nhập của mình.

Trong đó, tỉnh Buenos Aires khi chưa tính khoản chi trả lãi nợ lại xuất hiện thặng dư tài chính sơ bộ đạt 1,7% tổng thu nhập. Năm 2025 cũng đã chứng kiến sự suy giảm tài chính lớn khi 14 tỉnh kết thúc năm với thâm hụt tài chính, tăng đáng kể so với con số 6 tỉnh năm 2024.

Để đối phó với áp lực tài chính này, Chính phủ Argentina đã mở các cơ chế hỗ trợ khẩn cấp dưới hình thức ứng trước các khoản chi phí chuyển giao liên bang. Cho đến nay, các tỉnh như Córdoba, Santa Fe, Jujuy và Entre Ríos đã gửi yêu cầu nhận hỗ trợ này nhằm giảm bớt áp lực ngân sách.

Ông Alejandro Pegoraro, Giám đốc hãng tư vấn Politikón Chaco, nhận định, kết quả tài chính yếu kém trong quý đầu năm 2026 cho thấy sự thay đổi bất thường so với xu hướng lịch sử khi các quý đầu năm thường có thặng dư. Hiện có sự biến động rõ rệt giữa các năm thặng dư và thâm hụt trong hệ thống tài chính các tỉnh.

Những diễn biến này đặt ra thách thức không nhỏ đối với việc quản lý tài chính công cấp tỉnh trong bối cảnh thu nhập giảm và chi phí ngày càng tăng. Đây là vấn đề cần được quan tâm để đảm bảo bền vững ngân sách trong các năm tới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.