Chính phủ Nigeria đối mặt phán quyết về một số điều khoản Luật Bầu cử
Tòa Phúc Thẩm đóng tại Abuja đã ra quyết định nhất trí bác bỏ một số điều khoản quan trọng của Luật Bầu cử năm 2026, bao gồm các khoản 77(5), 77(6), 77(7) và 84(2), vốn quy định về danh sách thành viên đảng và thủ tục đề cử ứng viên cho cuộc bầu cử năm 2027 tại Nigeria. Các điều khoản này bị cho là mâu thuẫn với các quy định trong Hiến pháp năm 1999 đã được sửa đổi, vốn trao quyền cho các đảng chính trị tự do quyết định việc đề cử ứng viên.
Phán quyết dựa trên khiếu kiện của Đảng Zenith
Quyết định được đưa ra bởi hội đồng ba thẩm phán, đứng đầu là Thẩm phán Balkisu Bello Aliyu, với phần ý kiến chủ đạo của Thẩm phán Eberechi Nyesom-Wike, trong khuôn khổ vụ kiện số CA/ABJ/CV/750/2026 do Đảng Zenith (ZP) khởi kiện Ủy ban Bầu cử Quốc gia độc lập (INEC). Trước đó, cơ quan này đã bác bỏ đơn kiện của ZP về tính hợp hiến của các điều khoản trên.
Đảng Zenith phản đối các quy định về việc chỉ những cá nhân có tên trong danh sách thành viên được ủy ban xét duyệt 21 ngày trước thềm đại hội đảng mới có quyền bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử sơ bộ, đại hội.
Các khoản 77(5) quy định việc sử dụng danh sách thành viên đã nộp cho INEC, 77(6) cấm việc sử dụng các danh sách khác ngoài danh sách đã nộp, và 77(7) quy định các đảng không nộp danh sách kịp thời sẽ không được phép đề cử ứng viên.
Đều khoản 84(2) quy định phương thức đề cử phải là thông qua bầu cử trực tiếp hoặc đồng thuận.
Luật Bầu cử và Hiến pháp: Đâu là giới hạn quyền lực?
Vụ kiện ban đầu của Đảng Zenith bị Tòa Liên bang tại Abuja bác bỏ vào ngày 5/5 do thiếu cơ sở pháp lý. Không chấp nhận phán quyết này, Đảng tiếp tục kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm với lập luận rằng các điều khoản trên vượt quá quyền hạn được trao trong Hiến pháp, vi phạm quyền của các đảng trong việc tổ chức nội bộ và quyết định cách thức đề cử ứng viên.
Tòa Phúc thẩm nhận định các điều khoản của Luật Bầu cử không được phép giới hạn hoặc loại bỏ quyền của các đảng chính trị khi Hiến pháp đã quy định rõ điều kiện và tiêu chuẩn cho các đảng và ứng viên. Việc luật phụ đặt ra các điều kiện bổ sung gây mâu thuẫn với quyền hiến định của đảng là không hợp pháp.
Như vậy, phán quyết này bảo vệ quyền tự chủ nội bộ của các tổ chức chính trị, đồng thời làm rõ giới hạn quyền lực mà luật bầu cử có thể áp đặt, ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình bầu cử sắp tới tại Nigeria.
Chi tiết về vụ việc và các diễn biến tiếp theo sẽ được VN247 cập nhật trong các bản tin sau.
Những điều bổ ích từ bài viết
- Tòa Phúc Thẩm Nigeria khẳng định Hiến pháp 1999 bảo vệ quyền tự quyết của đảng chính trị trong việc đề cử ứng viên.
- Luật Bầu cử không được phép áp đặt điều kiện vượt quá tiêu chuẩn do Hiến pháp quy định đối với đảng và ứng viên.
- Việc sử dụng danh sách thành viên đảng theo quy định Luật Bầu cử bị coi là vi phạm quyền tổ chức nội bộ chính trị.
- Phán quyết giúp củng cố quyền tự chủ trong nội bộ đảng, ảnh hưởng tới cách thức tổ chức bầu cử năm 2027.
- Vấn đề pháp lý giữa luật bầu cử và hiến pháp sẽ tiếp tục được chú ý trong các giai đoạn bầu cử tới.
Đăng ký bản tin QMVN
Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
